දිනපතා ජලය ලීටර් ලක්ෂ දෙකක් බවුසර්වලින්; සූර්ය පොම්ප ද ක්‍රියාත්මකයි
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන විශාලතම මෙන්ම වැඩිම දෙස් විදෙස් සංචාරක ආකර්ෂණයක් දිනාගත් යාල ජාතික වනෝද්‍යානය මේ වන විට මුහුණ දී සිටින්නේ මෑත ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ අතිශය දුෂ්කර වියළි කාලගුණික තත්ත්වයකටයි. ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රබල වී ඇති 'එල් නිනෝ' (El Niño) දේශගුණික රටාව හේතුවෙන් මෙරට ගිනිකොණදිග වියළි කලාපයට එල්ල වී ඇති බලපෑම හමුවේ, වන සතුන්ගේ පැවැත්ම සුරක්ෂිත කිරීම වෙනුවෙන් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විශේෂ සංරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාවට නංවා තිබේ.
එහි ප්‍රධාන පියවරක් ලෙස, වනෝද්‍යානයේ වඩාත් ජනප්‍රිය කලාප වන අංක 01 සහ 02 කොටස් සැප්තැම්බර් 14 වැනිදා සිට ඔක්තෝබර් 15 වැනිදා දක්වා සම්පූර්ණ මාසයක කාලයක් සංචාරකයින් සඳහා තාවකාලිකව වසා තැබීමට තීරණය කර ඇත.
සිඳී ගිය වැව් සහ දැඩි විජලන අවදානම
ශ්‍රී ලංකා කොටියා (Sri Lankan Leopard), ආසියානු අලියා, වලසා ඇතුළු දුර්ලභ ක්ෂීරපායී විශේෂ 44කට සහ විවිධ පක්ෂි, උරග හා මත්ස්‍ය විශේෂ සිය ගණනකට රැකවරණය සලසන යාල පරිසර පද්ධතිය, පවතින අධික උණුසුම හමුවේ දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව තිබේ. වනෝද්‍යානය තුළ පිහිටි ඉන්ද්‍රවිල, හඳුන් ඔරුව, යාල වැව සහ පටනංගල වැව වැනි ස්වාභාවික ජල මූලාශ්‍ර මේ වන විට සහමුලින්ම පාහේ සිඳී ගොස් අවසන්ය. මීට අමතරව දර්ශන වැව සහ බුතව වැව ආශ්‍රිත ජල මට්ටම් ද ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙමින් පවතී.
ජල හිඟයට අමතරව තණබිම් හා වෘක්ෂලතා වියළී යාම නිසා සතුන්ගේ ආහාර සැපයුමට ද බාධා එල්ල වී ඇත. ඉතිරිව ඇති සීමිත දිය කඩිති වෙත සතුන් රංචු පිටින් ඇදී ඒම සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් වුවද, සංචාරක සෆාරි රථ නිරන්තරයෙන් ගැවසීම සතුන්ට නිදහසේ ජලය සොයා යාමට මෙන්ම ඔවුන්ගේ පැවැත්මට දැඩි මානසික පීඩනයක් (Heat Stress) ඇති කිරීමට හේතුවක් වී තිබේ.
පිපාසය නිවන නිහඬ මෙහෙයුම
පවතින අර්බුදය හමුවේ වනජීවී නිලධාරීන් එක්ව සතුන්ට අඛණ්ඩව ජලය සැපයීමේ තාක්ෂණික සහ ප්‍රායෝගික මෙහෙයුමක් දියත් කර ඇත. එහිදී මැණික් ගඟ ආශ්‍රිත ස්ථාන හතරකින් සූර්ය බලශක්තියෙන් ක්‍රියාත්මක වන මෝටර් පද්ධති යොදා ගනිමින්, භූගත නල මාර්ග ඔස්සේ වනෝද්‍යානය අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි පොකුණු වෙත ජලය බෙදාහැරීම සිදු කෙරේ.
ඊට අමතරව, දුරස්ථ කලාපවල පිහිටි කෘත්‍රිම හා ස්වාභාවික දියවළවල් වෙත දිනපතා ජල බවුසර් මඟින් ලීටර් ලක්ෂ දෙකකට (200,000L) ආසන්න ධාරිතාවක් ප්‍රවාහනය කරමින් වන සතුන්ගේ පානීය ජල අවශ්‍යතාව සපුරාලීමට පියවර ගෙන තිබේ.
ආර්ථික ප්‍රතිලාභයට පෙර සත්ව සුබසාධනය
සාමාන්‍යයෙන් අගෝස්තු සිට මාර්තු දක්වා කාලය යාල වනෝද්‍යානයට දෙස් විදෙස් සංචාරකයින් විශාල වශයෙන් පැමිණෙන සමයයි. එවන් පසුබිමක උද්‍යානයේ කොටසක් වසා තැබීම සංචාරක ක්ෂේත්‍රයට යම් බලපෑමක් ඇති කළ ද, වාණිජමය වාසිවලට වඩා ජෛව විවිධත්වය සහ සත්ව සුබසාධනය පෙරදැරි කරගෙන මෙම තීරණය ගැනීම ජාත්‍යන්තර සංරක්ෂණ ප්‍රමිතීන්ට අනුව පැසසුමට ලක්විය යුත්තකි.
කලාප අංක 01 සහ 02 මෙලෙස වසා තැබුණ ද, සංචාරකයින් සඳහා යාල කලාප අංක 03, 04, 05 සහ 06 යන ප්‍රදේශ විවෘතව පවතින බැවින් වනෝද්‍යානයේ සමස්ත සංචාරක මෙහෙයුම් සම්පූර්ණයෙන්ම ඇණහිටින්නේ නැත. අසීරු කාලගුණික වටපිටාවක වුවද, ස්වභාවධර්මයේ සමතුලිතතාවය සහ වන සතුන්ගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය සුරකිමින් ගෙන යන මෙම මැදිහත්වීම තිරසර වනජීවී කළමනාකරණයෙහි වැදගත් පියවරක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය.
