බඹරෙකු ආවයි නිරිත දිගේයා" ගීතයේ සැඟවුණු අරුත
ප්රවීණ ගේය පද රචක මඩවල එස්. රත්නායකයන් විරචිත, පණ්ඩිත් ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේවයන්ගේ සුගායනයෙන් ඔපවත් වූ "බඹරෙකු ආවයි නිරිත දිගේයා" ගීතය සියුම් ධ්වනිතාර්ථ සහ සංකේත භාවිතය අතින් සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමි කර ගනී. සරල ජනකවි ආරක් සහ ලාලිත්යමය බස් වහරක් ඇසුරින් රචනා වී ඇති මෙම ගීතය, බාහිරින් පෙනෙන ප්රේමණීය ස්වරූපයට වඩා ගැඹුරු ඛේදවාචකයක් සහ සමාජීය යථාර්ථයක් සඟවා ගෙන සිටියි.
විශේෂයෙන්ම මෙහි පළමු පදයේ එන "නිරිත දිගේයා" යන යෙදුම පිළිබඳව ඇතැම් රසිකයන් අතර පවතින ජනප්රිය මතයක් වන්නේ 'අනංගයාගේ නිවස නිරිත දිශාවේ පිහිටා ඇති නිසා' රචකයා මෙම යෙදුම භාවිත කර ඇති බවයි. එහෙත් සාහිත්යමය, භාෂාමය සහ පුරාණෝක්ති (Mythological) මූලාශ්ර විමසීමේදී එම මතය පදනම් විරහිත බව තහවුරු වේ.
"නිරිත" පදයේ පුරාණෝක්ති සහ භාෂාමය පසුබිම
හින්දු පුරාණෝක්ති විද්යාවට සහ වාස්තු විද්යාවට අනුව අෂ්ට දික්පාලකයන් හෙවත් දිශා අටට අධිපති දෙවිවරුන් අතර නිරිත දිශාවට අධිපති වන්නේ අනංගයා නොව "නිර්ඍති" (Nirrti) නම් දේවතාවාය. වෛදික සහ පුරාණ සාහිත්යයට අනුව නිර්ඍති යනු විනාශය, වියෝව, අඳුර, අසම්මත බව සහ දුක නියෝජනය කරන බලවේගයයි. ජ්යෝතිෂයේදී පවා නිරිත දිශාව හිමි වන්නේ ඡායා ග්රහයෙකු වන රාහුටය.

අනෙක් අතට, ශිව දෙවියන්ගේ තෙවැනි ඇසින් දැවී අළු වී ගිය බැවින් 'අනංග' (ශරීරයක් නැති) යන නාමය ලැබූ කාමදේවයාට දිශා අටෙන් කිසිදු දිශාවක ස්ථිර නිවසක් හෝ මාලිගාවක් පුරාණෝක්තිවල සඳහන් නොවේ. ඔහු වසන්ත උයන්වල සහ සියලු සත්ත්වයන්ගේ සිත් තුළ අදෘශ්යමානව වාසය කරන්නෙකු ලෙස සැලකේ. එබැවින් අනංගයාගේ නිවස නිරිත දිශාවේ ඇතැයි යන මතය මිථ්යාවකි.
අසම්මත ප්රේමයක භාෂාමය ධ්වනිය
සිංහල භාෂාවේ එන "නිරිත" යන පදය සංස්කෘත භාෂාවේ "නෛර්ඍත" (Nairṛta) යන පදයෙන් බිඳී ආවකි. සංස්කෘත බසින් නෛර්ඍත යනු "නිර්ඍති දෙවියාට අයත් දිශාව" යන්නයි. මෙය පාලි භාෂාවට නෙරුත ලෙසත්, හෙළ බසට නිරිත ලෙසත් පරිණාමය වී ඇත.
පෙරදිග සංස්කෘතිය තුළ සුබ කටයුතු සඳහා නැඟෙනහිර හෝ ඊශාන දිශා යොදා ගන්නා අතර, නිරිත දිශාව සැලකෙන්නේ අසුබ, ගුප්ත, සැඟවුණු හෝ සමාජ සම්මතයට පටහැනි දේ සිදු වන දිශාවක් ලෙසය. මඩවල එස්. රත්නායකයන් වැනි ව්යක්ත සාහිත්යධරයෙකු මෙම පදය තෝරා ගන්නේ සුබ නැකතකින් නැඟෙනහිර දිශාවෙන් පැමිණෙන සම්මත ප්රේමයක් වෙනුවට, සමාජයට හොර රහසේ හටගත් අසම්මත හා සැඟවුණු ප්රේම සම්බන්ධතාවක ස්වභාවය ධ්වනිත කිරීමටය.
සමස්ත පදමාලාවේ ගැඹුරු අර්ථ විවරණය
ගීතයේ ආරම්භක කොටස වන "බඹරෙකු ආවයි නිරිත දිගේයා - හද පෑරූවයි මියුරු රසේයා" යන පද දෙක තුළින්ම මෙම සැඟවුණු ප්රේමයේ උපත සහ එහි ප්රතිඵලය සංක්ෂිප්ත කෙරේ. සිංහල කාව්ය සම්ප්රදායේ බඹරා යනු පෙම්වතාගේ සංකේතයයි. ඔහු නිරිත දිශාවෙන් පැමිණීමෙන් ගම්ය වන්නේ ඔහු සමාජ සම්මතයෙන් බැහැරව, රහසිගතව පැමිණි අයෙකු බවයි.
එම ප්රේමයේ මියුරු රසය විඳීමට සැලැස්වුව ද, එය අවසානයේ තරුණියගේ හදවත පාරවා වේදනාවක් ඉතිරි කර ඇත. ඒ නිසාම ඇයගේ යෞවනය නමැති මල ශෝකයෙන් පර වී ගොස් ඇති අතර, ඇය හෙළන කඳුළු මෙලොව සහ පරලොව යන දෙලොවම කම්පා කරවන තරම් ගැඹුරු බව "මල් පරවූවයි සෝකෙන් බෝමා - කඳුළු ගැලූවයි දෙලෝ ගැඹේයා" යන පදවලින් තීව්රව නිරූපණය කෙරේ.
හැර ගිය පෙම්වතා සොයන අසරණ සිත
ගීතයේ අන්තරා කොටසට පිවිසෙන විට පෙම්වතිය තමන් හැර ගිය පෙම්වතා සොයා යන අසරණ මානසිකත්වය ඉතා සංවේදීව ඉදිරිපත් වේ. "සීත හිමේ ලෙනකට පිවිසුණාදෝ - ඈත එපිට ගිරිකුලකට ගියාදෝ" යනුවෙන් ඇය විමසන්නේ ඔහු තමන්ගෙන් ඈත් වී සීතල හුදෙකලාවක හෝ ළඟා විය නොහැකි දුරස්ථ ලෝකයක සැඟවී ගියේ ද යන්නයි.
එහෙත් ඊළඟ මොහොතේදී "මෑත මෙපිට මේ හදෙහිම ලගීදෝ" යනුවෙන් ඇය සිතන්නේ ඔහු බාහිරව ඈත් වුව ද තවමත් තම හදවත තුළම ජීවත් වන බවයි. සැඟවුණු ප්රේමයක් වූ බැවින් ඔහු පිළිබඳ තොරතුරක් කිසිවෙකුගෙන් විමසීමට පවා නොහැකිව ඇය අන්ධකාරයක තනි වී ඇති අයුරු "දෑස අඳුරු වී මා තනි වුණාදෝ" යන පදයෙන් මැනවින් ධ්වනිත වේ.
අවරගිරෙන් බසින හිරු සහ රහස් ඇරයුම

අවසාන කොටසේදී මෙම ප්රේමයේ රහසිගත ස්වභාවය තවදුරටත් තහවුරු වේ. "සලමුදු සුවඳ පොඩි අත්තටු මියුරු සරින් - නලමුදු සුවඳ විඳගන්නට ගියත් වරෙන්" යනුවෙන් ඇය ආයාචනා කරන්නේ තම සියුම් පියාපත් සලමින්, සුළඟේ පාවෙන වෙනත් මල් සුවඳක් විඳ ගැනීමට ඔහු ගොස් ඇතත් නැවත තමන් වෙත පැමිණෙන ලෙසයි.
මෙහි අවසන් පද දෙක වන "බල බිඳ දමා හිරු යනවිට අවරගිරෙන් - සලමින් පිපුණ මල් පැණි බොනු රිසිව වරෙන්" යන්නෙන් මුළු ගීතයේම තේමාව කූටප්රාප්තියට පත් වේ. හිරු සිය බලය බිඳ දමා අවරගිරෙන් බැස යන සැන්දෑ අඳුරේ පැමිණෙන ලෙස ඇය ඔහුට ඇරයුම් කරන්නේ, දහවල් ආලෝකයේ සමාජය ඉදිරියේ හමු වීමට ඔවුන්ට අවසරයක් නොමැති නිසාය. රාත්රියේ අඳුර තුළ සැඟවී හෝ තමන් වෙත පැමිණෙන ලෙස ඇය කරන මෙම ඉල්ලීම තුළ අසම්මත ප්රේමයක අසරණභාවය සහ පරිත්යාගශීලී බව අපූරුවට කැටි වී තිබේ.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, "බඹරෙකු ආවයි නිරිත දිගේයා" යනු හුදු විරහ ගීතයක් පමණක් නොවේ. පෙරදිග පුරාණෝක්ති, ජ්යෝතිෂ සංකේත සහ ජනකවි සම්ප්රදාය මනාව සුසංයෝග කරමින්, සමාජ සම්මතයට හසු නොවූ සැඟවුණු ප්රේමයක ඛේදනීය අත්දැකීම සහෘද හදවතට සමීප කරවූ විශිෂ්ට සාහිත්ය නිර්මාණයක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැකිය.
උපුටා ගැනීම - Ajith Parakum ෆේස්බුක් පිටුවෙන්..




