කොළඹ වරායේ කන්ටේනර් වාර්තා බිඳෙද්දී ඉන්දියාවෙන් එල්ල වන නිහඬ තර්ජනය : අපේ ඩොලර් උල්පත වැසෙයිද?

කොළඹ වරායේ සමස්ත ආදායමෙන් 85%ක්ම රඳා පවතින්නේ ඉන්දියානු ප්‍රතිනැව්ගත කිරීම් (Transshipment) මතයි

ඉන්දියාව තමන්ගේම ගැඹුරු මුහුදු පර්යන්ත සහ අධිවේගී භාණ්ඩ ප්‍රවාහන කොරිඩෝ හදමින් කොළඹ මඟහැරීමට සැරසෙයි


2026 වසරේ පළමු මාස පහ තුළ කොළඹ වරාය ඉහළ මෙහෙයුම් ප්‍රගතියක් අත්කර ගනිමින් සිටියද, ඉන්දියාවේ වරාය ක්ෂේත්‍රය තුළ සිදුවන සීඝ්‍ර යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය හේතුවෙන් කොළඹ වරායට කලාපීය නාවික වෙළෙඳපොළ තුළ පැවති ඒකාධිකාරී ග්‍රහණය බරපතළ අවදානමකට ලක්වෙමින් පවතී.

වරාය දත්තවලට අනුව, මේ වසරේ මුල් මාස පහේදී කොළඹ වරාය විසිඅඩියේ බහාලුම් (TEUs) මිලියන 3.7කට වඩා හසුරුවා ඇති අතර, එය 2025 වසරට සාපේක්ෂව සියයට 13.5ක සැලකිය යුතු වර්ධනයකි. එහෙත් මෙම සාර්ථකත්වය පිටුපස ඇති සැබෑ උපායමාර්ගික අවදානම වන්නේ, කොළඹ වරායට පැමිණෙන සමස්ත බහාලුම් පරිමාවෙන් සියයට 85ක්ම ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයට අයත් ප්‍රතිනැව්ගත කිරීම් (Transshipment) වීමයි.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ ලෝකයේ විශාලතම බහාලුම් නැව්වලට සෘජුවම ළඟා වීමට අවශ්‍ය ගැඹුර (Draft), ධාරිතාවය සහ කාර්යක්ෂමතාවය ඉන්දියානු වරායන් සතුව තිබුණේ නැත. මේ නිසා ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ ලෝකයටම ගියේ කොළඹ වරාය හරහාය. එහෙත්, ඉන්දියාව මේ වන විට දියත් කර ඇති දැවැන්ත සාගර යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති හරහා ඔවුන්ගේ වරායන් ස්වයංක්‍රීයකරණය කරමින් ඍජුවම ජාත්‍යන්තර නාවික මාර්ග සමඟ සම්බන්ධ වෙමින් සිටී. ඉන්දියාව සෘජුව භාණ්ඩ හැසිරවීම (Direct calling) වැඩි කරන සෑම අවස්ථාවකම, කොළඹට ලැබෙන බහාලුම් ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් පහත වැටීමේ අවදානමක් පවතී.

කොළඹ වරායේ වත්මන් ප්‍රතිචාරය

ඉන්දියාවෙන් එල්ල වන පීඩනය හමුවේ කොළඹ වරාය ද සිය සේවා පරාසය පුළුල් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත.

මෙහෙයුම් වර්ධනය:
මුල් මාස පහේදී වරායට පැමිණි නැව් ප්‍රමාණය සියයට 4.7කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

නාවික උපකාරක සේවා:
නැව් සඳහා තෙල් සැපයීම (Bunkering), අලුත්වැඩියා කටයුතු සහ නැව් කාර්ය මණ්ඩල හුවමාරු කිරීම් (Crew changes) වැනි අතිරේක සේවාවන් සඳහා ඇති ඉල්ලුම සියයට 48ක මහා පරිමාණ වර්ධනයක් පෙන්වා ඇත.

අපට ඇති සීමාවන් සහ ඉදිරි අභියෝග

කුඩා දේශීය වෙළෙඳපොළ:
ඉන්දියාව මෙන් නොව, ශ්‍රී ලංකාවට වරාය ක්ෂේත්‍රය නඩත්තු කිරීම සඳහා විශාල දේශීය භාණ්ඩ පදනමක් (Domestic cargo base) නැත. ප්‍රතිනැව්ගත කිරීම් අඩුවුවහොත් එය පියවීමට වෙනත් විකල්ප දේශීය වෙළෙඳපොළක් අපට නොමැත.

තරඟකාරිත්වයේ නව මුහුණුවර:
නූතන වරාය තරඟකාරිත්වය තීරණය වන්නේ හුදු දොඹකර ප්‍රමාණය හෝ වරායේ ගැඹුර මත පමණක් නොවේ. ජාත්‍යන්තර නැව් සමාගම් විසින් රේගු කාර්යක්ෂමතාවය, ඩිජිටල්කරණය, පරිසර හිතකාමී ක්‍රියාකාරීත්වය සහ සැපයුම් දාමයේ විශ්වාසවන්තභාවය (Supply chain reliability) කෙරෙහි දැඩිව අවධානය යොමු කරති.

 

කොළඹ වරාය හුදු බහාලුම් ප්‍රතිනැව්ගත කරන මධ්‍යස්ථානයක් (Transshipment port) ලෙස පමණක් පවත්වාගෙන යාම ඉදිරි දශකයේදී තවදුරටත් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඉන්දියාවේ යෝධ පිම්ම හමුවේ අපේ නාවික ආධිපත්‍යය රැකගැනීමට නම්, කොළඹ වරාය කඩිනමින් සමස්ත නාවික මූල්‍ය සේවා, සමුද්‍රීය රක්ෂණ, කලාපීය බෙදාහැරීම් සහ ලොජිස්ටික්ස් මෙහෙයුම් ඒකාබද්ධ වූ "පූර්ණ සමුද්‍රීය සේවා කේන්ද්‍රස්ථානයක්" (Comprehensive maritime services hub) බවට පරිවර්තනය විය යුතුය. වත්මන් වර්ධනය තිරසාර නායකත්වයක ආරම්භයද, නැතහොත් කලාපීය තරඟකාරිත්වයට පෙර පැමිණි උපරිම සීමාවද යන්න තීරණය වන්නේ අප සිදුකරන මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල වේගය මතය.

 

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය :

Indian Port Expansion Intensifies Pressure On Colombo’s Maritime Dominance