ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු යසන්ත කෝදාගොඩ අධිකරණයේ බරපතළ කඩා වැටීම හෙළි කරයි

ලක්ෂ 11කට අධික නඩු කන්දරාවක් අහන්න මුළු රටටම තියෙන්නේ උසාවි 333ක් විතරයි

සාමාන්‍ය බෙදීම අනුව එක උසාවියකට නඩු 3,300කට වඩා පැවරෙන බරපතළ කාර්යක්ෂමතා අර්බුදයක්

ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය පද්ධතිය තුළ පවතින දැඩි නඩු ප්‍රමාදය හේතුවෙන්, සාමාන්‍ය අපරාධ නඩුවක එක් වටයක් අවසන් වීමට වසර 10කුත් මාස දෙකක කාලයක් ගතවන බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු යසන්ත කෝදාගොඩ අනාවරණය කරයි.

සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ, ප්‍රසිද්ධ රැස්වීමකදී ඔහු කළ විශේෂ දේශනයක දත්ත උපුටා දක්වමින් විනිසුරුවරයා පෙන්වා දෙන්නේ මෙරට අධිකරණ පද්ධතියේ පවතින ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා හේතුවෙන් සාධාරණය ඉටු කිරීමේ වේගය බරපතළ ලෙස අඩාල වී ඇති බවයි.

අධිකරණ පද්ධතියේ නඩු කන්ද සහ සීමිත ධාරිතාව

විනිසුරු යසන්ත කෝදාගොඩ ගේ නිල දත්ත ප්‍රකාශයට අනුව, මේ වන විට මෙරට උසාවි තුළ විභාග වෙමින් පවතින (Pending) සමස්ත නඩු සංඛ්‍යාව මිලියන 1.1කට (ලක්ෂ 11කට) අධිකය.

උසාවි හිඟය:
මෙම දැවැන්ත නඩු ප්‍රමාණය හැසිරවීම සඳහා මුළු දිවයිනටම පවතින්නේ උසාවි 333ක් වැනි සීමිත සංඛ්‍යාවකි. මීට මහේස්ත්‍රාත් උසාවි 80ක්, ළමා මහේස්ත්‍රාත් උසාවි 2ක්, දිස්ත්‍රික් උසාවි 64ක්, ඒකාබද්ධ දිස්ත්‍රික් සහ මහේස්ත්‍රාත් උසාවි 94ක්, මහාධිකරණ 53ක්, වාණිජ මහාධිකරණ 5ක්, සිවිල් අභියාචන මහාධිකරණ 23ක්, අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන් 7ක් සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අංශ 5ක් ඇතුළත් වේ.

එක උසාවියක ධාරිතාවය :
පවතින සමස්ත නඩු ප්‍රමාණය මෙම උසාවි පද්ධතිය අතර සමානව බෙදී ගියහොත්, එකම එක අධිකරණයක් ලේඛනගත නඩු 3,300කට වඩා කළමනාකරණය කළ යුතුය. විනිසුරුවරුන්, නීති නිලධාරීන් සහ අනෙකුත් කාර්ය මණ්ඩල සතු සීමිත ශ්‍රම ධාරිතාව මෙම ප්‍රමාදයට සෘජුවම බලපායි.

අපරාධ නඩුවක් ඇදෙන දීර්ඝ ක්‍රියාවලිය:
ලංකාවේ අපරාධ යුක්ති ක්‍රියාවලිය අදියර කිහිපයකින් සමන්විත වන අතර, සිදු කරන ලද සමීක්ෂණ දත්ත අනුව එම සමස්ත ක්‍රියාවලියම නිම වීමට දශකයකට වැඩි කාලයක් ගත වේ.

ක්‍රියා පටිපාටිය:
වරදක් වාර්තා වූ වහාම පොලිසිය සිදු කරන විමර්ශනයෙන් ඇරඹෙන නඩුවක්, මුලින්ම මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවට පැමිණේ. ඉන් අනතුරුව නීතිපතිවරයා විසින් මහාධිකරණයේ අධිචෝදනා ගොනු කිරීමෙන් පසුව නඩු විභාගය පවත්වා තීන්දුව ලබා දීම දක්වා එය ඇදී යයි.

යථාර්ථය:
"උදාහරණයක් ලෙස, අද දවසේ කිසියම් නිවසක් බිඳ දේපළ සොරකම් කිරීමක් වාර්තා වුවහොත්, පවතින ක්‍රමය යටතේ එම නඩුවේ පළමු අදියර පමණක් අවසන් වීමට 2036 වසරේ අගෝස්තු මාසය දක්වා කාලය ගත වනු ඇතැයි" විනිසුරු කෝදාගොඩ පෙන්වා දෙයි.

යුක්තිය පසිඳලීමේ පරිපාලනය තුළ පවතින මෙම ක්‍රමවේද අර්බුද විසඳීම සඳහා වහාම ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ (Systemic Reforms) සිදු කිරීමේ අත්‍යවශ්‍යතාවය ඔහු මෙහිදී වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.


මුලාශ්‍රය :

Criminal cases take over 10 years on average to conclude: Justice Kodagoda