නිල දත්ත සාමාන්‍ය අගයන් පෙන්වද්දී බඩු මිල, විදුලි බිල් සහ ප්‍රවාහන වියදම් මැද ජනතාවට "ජීවත් වීමේ අරගලයක්"
ඉල්ලුම පාලනය කිරීමට මැයි මාසයේදී පොලී අනුපාත 100කින් ඉහළට; ආහාර හිඟය සහ ව්‍යුහාත්මක ප්‍රශ්න හමුවේ උපාය මාර්ගයේ සාර්ථකත්වය ප්‍රශ්නාර්ථයක්
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) රටේ උද්ධමනය පාලනය කර ඇති බව ප්‍රකාශ කළද, වෙළෙඳපොළේ දෛනික බඩු මිල, විදුලි බිල්පත්, පාසල් ගාස්තු සහ ප්‍රවාහන වියදම් ගෙවන මිලියන සංඛ්‍යාත පොදු ජනතාව මුහුණ දෙන බිම් මට්ටමේ ආර්ථික යථාර්ථය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් මුහුණුවරක් ගන්නා බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ශ්‍රී ලංකා ව්‍යවහාරික ගණකාධිකාරී ආයතනයේ (CA Sri Lanka) වාර්ෂික ආර්ථික හා බදු සම්මන්ත්‍රණයේදී අදහස් දක්වූ මහ බැංකුවේ ආර්ථික පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂ ආචාර්ය ලසිත් පත්මබේරිය ප්‍රකාශ කළේ, ජූනි මාසයේ වාර්තා වූ 6.8%ක මූලික උද්ධමනය නීතිමය වශයෙන් අනුමත සීමාවන් තුළ පවතින බවයි.
නිල සංඛ්‍යාලේඛන සහ පොදු වෙළෙඳපොළේ පරස්පරතාව
මහ බැංකුවේ 5%ක උද්ධමන ඉලක්කය සහ ගෝලීය තෙල් මිල පහළ යාම මත පදනම්ව නිල දත්ත සාධනීය මට්ටමක පවතින බව ප්‍රකාශ වුවද, සාමාන්‍ය ජනතාව පවසන්නේ තමන්ට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ "ජීවන වියදම්" ප්‍රශ්නයකට නොව "ජීවත් වීමේ අරගලයකට" බවයි.
සැබෑ පීඩනය:
නිල උද්ධමන දර්ශකය භාණ්ඩ හා සේවා සිය ගණනක සාමාන්‍ය මිල චලනයන් මත ගණනය කරනු ලබයි. එමඟින් සෑම පවුලක්ම සතිපතා මිලදී ගන්නා සහල්, එළවළු, මාළු, බිත්තර, පොල් සහ කිරි නිෂ්පාදන වැනි අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍යවල සිදුවන තියුණු මිල ඉහළ යෑම් යටපත් වන බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ආදායම් කා දැමීම:
මීට අමතරව ප්‍රවාහන වියදම්, අමතර පන්ති ගාස්තු, සෞඛ්‍ය වියදම්, රක්ෂණ වාරික, නිවාස කුලී සහ ජල-විදුලි බිල්පත් ඉහළ යාම හේතුවෙන් පවුල්වල මාසික ආදායමෙන් අතිමහත් ප්‍රතිශතයක් ඒ සඳහාම වැය කිරීමට සිදුව ඇත.
පොලී අනුපාත මෙහෙයුම සහ මහ බැංකුවේ විශ්වාසනීයත්වය
පෞද්ගලික අංශයේ ණය වර්ධනය සීමා කිරීම සහ උද්ධමන පීඩනය පාලනය කිරීම සඳහා මහ බැංකුව ඉකුත් මැයි මාසයේදී සිය ප්‍රතිපත්තිමය පොලී අනුපාත පදනම් ලක්ෂ 100කින් (100 basis points) ඉහළ නැංවීමට පියවර ගත්තේය.
උපාය මාර්ගයේ ගැටලුව:
ණය ගැනීමේ පිරිවැය ඉහළ නැංවීම හරහා වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුම අඩු කිරීමට අපේක්ෂා කළද, වත්මන් මිල ඉහළ යාමට හේතුව අධික පාරිභෝගික ඉල්ලුම නොව ආහාර සැපයුම් දාමයේ පවතින බාධා, විදුලි ගාස්තු ඉහළ යාම සහ ව්‍යුහාත්මක අකාර්යක්ෂමතාවන් නම්, මෙම පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම මඟින් ජනතාව සහ ව්‍යාපාරිකයන් තවදුරටත් පීඩාවට පත් වනවා මිස බඩු බිල්පත අඩු නොවන බව විශ්ලේෂකයෝ තර්ක කරති.
විශ්වාසනීයත්වයේ අභියෝගය:
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) සහාය ලබන ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන යටතේ උද්ධමන ඉලක්කකරණය (Inflation targeting) ප්‍රධාන පදනම ලෙස හඳුන්වා දුන්නේ සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වීමට පමණක් නොව මිල ස්ථායීතාව කෙරෙහි ජනතා විශ්වාසය ගොඩනැඟීමටයි. නිල අනාවැකි සහ මහපොළොවේ යථාර්ථය එකිනෙකට බිඳී පවතින විට එම විශ්වාසය පළුදු වීමේ අවදානමක් පවතී.
ආහාර උද්ධමනය දිගින් දිගටම පැවතුණහොත් ආර්ථික වර්ධනයට සිදුවන හානිය නොතකා තවදුරටත් මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති දැඩි කිරීමට මහ බැංකුවට සිදු විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාවේ උද්ධමන පාලන වැඩපිළිවෙළේ සැබෑ සාර්ථකත්වය තීරණය වන්නේ තාක්ෂණික දත්ත මත නොව, ඔසුසලෙන්, වෙළෙඳසැලෙන් සහ මාසික උපයෝගිතා බිල්පත් ගෙවීමේදී සාමාන්‍ය පුරවැසියාට සැබෑ සහනයක් දැනෙන්නේද යන්න මත පමණි.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
CBSL's Inflation Goals Collides With Sri Lanka's Cost-of-Living Reality
