පිටතින් ප්‍රශංසා - ඇතුළෙන් රතු නිවේදන: IMF එකෙන් ලංකාවට ආයෙත් බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමක්!

උද්ධමනය 1.6% සිට 5.5% දක්වා ඉහළට - සංචාරක පැමිණීම් සහ විදේශ සංචිත රැස් කිරීමේ වේගය බාල වෙයි

බදු, කම්කරු නීති සහ වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් නොකළහොත් සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයෙන් පලක් නැති බවට අනාවරණය

ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රශංසා කළ ද, රටේ දිගුකාලීන පැවැත්ම තීරණය කරන ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ (Structural Reforms) දේශපාලන හේතු මත ප්‍රමාද නොකරන්නැයි ඔවුන් රජයට දැඩි ලෙස බලකර සිටී.

කොළඹ පැවැති සතියක සමාලෝචන මෙහෙයුමකින් පසු IMF මෙහෙයුම් ප්‍රධානී එවන් පැපගේඕජියු (Evan Papageorgiou) මහතා පෙන්වා දෙන්නේ මතුපිටින් පෙනෙන යථා තත්ත්වයට පත්වීමට යටින් තවමත් බරපතළ අවදානම් පවතින බවයි.

'සහන මල්ල' ගැන දුන් රහසිගත පණිවිඩය

මැදපෙරදිග දේශපාලන අර්බුදය හමුවේ ඉන්ධන, විදුලිය, පොහොර සහනාධාර සහ අස්වැසුම වැනි සෘජු මුදල් හුවමාරු හරහා ජනතාවට සහන දීමට රජය ප්‍රතිපත්තිමය නම්‍යශීලීභාවය භාවිත කිරීම IMF ඇගයීමට ලක් කර ඇත.

දැඩි කොන්දේසිය:
මෙම සහන පියවර සියල්ල අනිවාර්යයෙන්ම 'තාවකාලික' විය යුතු බවට ඔවුන් රජයට රහසිගතව දැනුම් දී තිබේ.

ඉලක්කය:
2027 වන විට දදේනි (GDP) ප්‍රතිශතයක් ලෙස 2.3% ක ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්ත (Primary Budget Surplus) ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට නම් මූල්‍ය විනය වහාම තහවුරු කළ යුතුය. දේශපාලන වාසි තකා දිගින් දිගටම හදිසි වියදම් කළහොත් ණය අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට ගත් දැඩි උත්සාහයන් සියල්ල වතුරේ යනු ඇත.

පද්ධතිය කඩාවැටීමේ මුල් ලකුණු

මූල්‍ය අරමුදලේ මෙම අනතුරු ඇඟවීම් තහවුරු කෙරෙන ආර්ථික දර්ශක කිහිපයක් මේ වන විටත් මෙරට ආර්ථිකයෙන් මතුවෙමින් පවතී.

උද්ධමනය සහ සංචිත:
ගෝලීය බලශක්ති මිල ඉහළ යාම නිසා ඉකුත් පෙබරවාරි මාසයේ 1.6% ක් ලෙස පැවති උද්ධමනය මැයි වන විට 5.5% දක්වා ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. රටේ ප්‍රධානතම ඩොලර් උල්පතක් වන සංචාරක පැමිණීම් මන්දගාමී වී ඇති අතර, මහ බැංකුවේ විදේශ සංචිත රැස් කිරීමේ වේගය ද දුර්වල වෙමින් පවතී. උද්ධමනය පාලනයට මහ බැංකුවට පොලී අනුපාත පදනම් ලකුණු 100කින් ඉහළ දැමීමට ද සිදු විය.

නොකළහොත් වදින ඊළඟ ප්‍රහාරය:
ආර්ථික ඉලක්කවලට වඩා රාජ්‍ය පාලනය (Governance) සහ ආයතනික ව්‍යුහයන් වෙනස් කිරීම කෙරෙහි IMF මෙවර දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.

මූල්‍ය අංශය සහ සයිබර් ආරක්ෂාව:
මූල්‍ය අංශ අධීක්ෂණය දැඩි කිරීම, සයිබර් ආරක්ෂණ මෙවලම් සහ මුදල් විශුද්ධිකරණ විරෝධී (Anti-Money Laundering) නීති ශක්තිමත් කරන ලෙස ඔවුන් ඉල්ලා සිටී.

දේශපාලන බිය

බදු ක්‍රමය, කම්කරු නීති, වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්ති සහ ආයෝජන පරිසරය මුළුමනින්ම වෙනස් කළ යුතුය. මෙම සංවේදී ප්‍රතිසංස්කරණවලට දේශපාලන වශයෙන් බිය වුවහොත්, පවතින මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයෙන් පමණක් රැකියා උත්පාදනයක් හෝ දිළිඳුකම පිටුදැකීමක් සිදු නොවන බව IMF අවධාරණය කරයි.

තවද, රාජ්‍ය පරිපාලන අකාර්යක්ෂමතාවය නිසා සුළි සුළඟින් විනාශ වූ ප්‍රදේශවල ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රමාද වීම ඔවුන්ගේ දෝෂදර්ශනයට ලක්ව ඇත. ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය අවසන් වෙමින් පැවතුණ ද, ඉදිරියේදී නැවත ණය උගුල්වල නොවැටීම සඳහා "රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය" (Public Debt Management Office) ස්වාධීනව ශක්තිමත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ව්‍යාප්ත අරමුදල් පහසුකමේ (EFF) 7 වැනි සමාලෝචනයට ලංකාව සූදානම් වන විට, රජය මෙම අසීරු තීන්දු ගන්නවාද නැද්ද යන්න මත ඊළඟ ඩොලර් වාරිකය තීරණය වනු ඇත.

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය :

IMF Praises Recovery But Warns Reforms Cannot Stall Ahead