හුදු සංඛ්‍යාලේඛන උසස් වුවත් ජනතාවගේ ජීවන මට්ටම හෝ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව ඉහළ ගොස් නැති බවට ලෝක බැංකුවෙන්ම අනතුරු ඇඟවීමක්
රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ, වෙළෙඳ ලිහිල්කරණය සහ විදුලිබල තරඟකාරීත්වය වෙනුවෙන් එන දැඩි නියාමනයන්
ශ්‍රී ලංකාව නැවත වරක් 'ඉහළ මැද ආදායම් ලබන' (Upper Middle-Income) රටක් ලෙස ලෝක බැංකුව විසින් වර්ගීකරණය කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම ආකර්ශනීය ශීර්ෂ පාඨය පිටුපස, රටේ ආර්ථික දිශානතිය දැඩි ජාත්‍යන්තර අධීක්ෂණයකට ලක් කෙරෙන සහ දැඩි ප්‍රතිසංස්කරණ කොන්දේසි සහිත වඩාත් සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
දරුණු ආර්ථික බිඳ වැටීමෙන් පසු ලංකාව 2025 වසරේදී ලබාගත් 5% ක සැබෑ ද.දේ.නි (Real GDP) වර්ධනය පාදක කරගනිමින් මෙම උසස් කිරීම සිදු කර ඇත. එහෙත්, මෙම නව තත්ත්වයත් සමඟම ඩොලර් මිලියන 150 ක ප්‍රතිසංස්කරණ මූල්‍ය පැකේජයක් ද ලෝක බැංකුව විසින් අනුමත කර ඇත්තේ ආර්ථික ස්ථායීකරණය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවට පැහැදිලි සංඥාවක් ලබා දෙමිනි.
REGROW වැඩසටහන සහ දැඩි කොන්දේසි
ලෝක බැංකුවේ විධායක අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය විසින් මේ සතියේ අනුමත කරන ලද ඩොලර් මිලියන 150 ක මුදල, හුදු හදිසි ආධාරයක් නොවන අතර එය "වර්ධනය, ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ විවෘතභාවය සඳහා වන ශ්‍රී ලංකා ප්‍රතිසංස්කරණ" (REGROW) වැඩපිළිවෙළේ පළමු අදියරයි.
ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම්:
මීට පෙර ක්‍රියාත්මක වූ RESET ස්ථාවරත්ව වැඩසටහනෙන් ඔබ්බට යමින්, පෞද්ගලික අංශය කේන්ද්‍ර කරගත් වර්ධනයක් සඳහා ව්‍යුහාත්මක බාධක ඉවත් කිරීම REGROW හි අරමුණයි.
ඉලක්කගත ක්ෂේත්‍ර:
මෙම මූල්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීම සඳහා වෙළෙඳ ලිහිල්කරණය (Trade liberalisation), ආයෝජන පරිසරය වැඩිදියුණු කිරීම, මූල්‍ය අංශය ශක්තිමත් කිරීම, රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන්ගේ (SOEs) පාලනය විධිමත් කිරීම, කාන්තා රැකියා නියුක්තිය පුළුල් කිරීම සහ විදුලිබල ක්ෂේත්‍රයේ තරඟකාරීත්වය ඉහළ නැංවීම වැනි දේශපාලනික වශයෙන් සංවේදී ප්‍රතිසංස්කරණ රාශියක් රජය විසින් ඉටු කළ යුතුව ඇත.
සංඛ්‍යාලේඛන සහ පොදු ජන යථාර්ථය
වත්මන් රජය මෙම ලෝක බැංකු උසස් කිරීම සිය ආර්ථික උපායමාර්ගවල සාර්ථකත්වයක් ලෙස දේශපාලනිකව ප්‍රචාරය කිරීමට සූදානම් වුවද, ලෝක බැංකුවම මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව පැහැදිලි සීමාවන් පනවා ඇත.
පටු මිනුමක්:
ආදායම් වර්ගීකරණයන් තීරණය වන්නේ 'ඇට්ලස් ක්‍රමවේදය' (Atlas methodology) යටතේ ගණනය කරනු ලබන ඒක පුද්ගල දළ ජාතික ආදායම (GNI per capita) මත පමණක් බවත්, එය රටක පොදු සංවර්ධනය, ජීවන තත්ත්වය හෝ සමාජ සුභසාධනය මැන බලන පූර්ණ දර්ශකයක් නොවන බවත් ලෝක බැංකුව අවධාරණය කරයි.
පරතරය:
මෙම ප්‍රකාශයත් සමඟ, රටේ සාර්ව ආර්ථික දර්ශක වර්ධනය වුවද තවමත් ඉහළ ජීවන පිරිවැයකට, අවම මිලදී ගැනීමේ හැකියාවකට සහ පෙර අර්බුදයේ දරුණු බලපෑම්වලට මුහුණ දෙන සාමාන්‍ය ලාංකිකයන්ගේ සැබෑ තත්ත්වය සහ රාජ්‍ය සංඛ්‍යාලේඛන අතර පවතින පරතරය පිළිබඳ දේශපාලන විවාදය නැවතත් තීව්‍ර වී තිබේ.
දිගුකාලීන මූල්‍ය මැදිහත්වීම:
ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා කළමනාකරු ගෙවෝර්ග් සර්ග්ස්යන් (Gevorg Sargsyan) ප්‍රකාශ කරන්නේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කර ගැනීම විශාල ජයග්‍රහණයක් වුවද, මීළඟ අභියෝගය වන්නේ එම ස්ථාවරත්වය පෞද්ගලික ආයෝජන, අපනයන ව්‍යාප්තිය සහ රැකියා උත්පාදනය බවට පරිවර්තනය කිරීම බවයි.
2021 සහ 2026 කාලය තුළ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.5 කට වඩා වැඩි මුදලක් සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සංස්ථාව (IFC) හරහා පෞද්ගලික අංශයට ඩොලර් බිලියන 1.8 කට ආසන්න මුදලක් ආයෝජනය කර ඇති ලෝක බැංකු සමූහය, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ කෙරෙහි තවදුරටත් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඉතිරි කර තිබේ. ඉදිරි ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියේදී මෙම සංඛ්‍යාලේඛනමය සාර්ථකත්වය, ජනතාවට දැනෙන සැබෑ සමෘද්ධියක් බවට පත් කිරීමට රජයට හැකිවේද යන්න ඉදිරියේදී තීරණය වනු ඇත.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
සබැඳි පුවත් :
කඩාවැටීමේ සිට 'ඉහළ මැද' ආදායම් ලේබලය දක්වා: ලෝක බැංකුවේ අලුත්ම වර්ගීකරණයෙන් ලංකාව උඩට!
මුලාශ්‍රය
World Bank Upgrade Masks Tough Reform Conditions Facing Sri Lanka
