දකුණු ආසියාවේ ප්‍රථම වරට ක්‍රියාත්මක කළ ජාතික ව්‍යාපෘතියෙන් දත්ත වාර්තාකරණය ශක්තිමත් වුවද තිරසාර වර්ධනයට තවත් පියවර අවශ්‍යයි
පළමු වසරේ ප්‍රගතිය සහ මූල්‍ය පරතරය
ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තා ව්‍යවසායක මූල්‍ය සංග්‍රහය (Women Entrepreneurs Finance Code) ජාතික මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක කළ පළමු වසර තුළ, කාන්තාවන් සතු සහ කාන්තා නායකත්වය සහිත ක්ෂුද්‍ර, කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසාය (MSMEs) සඳහා රුපියල් බිලියන 145.5ක වටිනාකමකින් යුත් ණය යෝජනා 36,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අනුමත කිරීමට මූල්‍ය ආයතන කටයුතු කර තිබේ.
මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ සංවර්ධන මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන ලද 2025/2026 පළමු වාර්ෂික වාර්තාව මගින් මේ පිළිබඳ තොරතුරු ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, අනුමත වූ සමස්ත MSME ණය සංඛ්‍යාවෙන් 30%ක් කාන්තා ව්‍යවසායකයන් සතු වූවත්, අනුමත වූ සමස්ත ණය වටිනාකමින් ඔවුන්ට හිමිව ඇත්තේ 20%ක ප්‍රමාණයක් පමණි.
ලබාදෙන ණය සංඛ්‍යාව ඉහළ ගියද, කාන්තා ව්‍යවසායකයන්ට හිමිවන ණය මුදලෙහි වටිනාකම සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පැවතීම මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ මූල්‍ය ප්‍රවේශය පුළුල් වුවද ව්‍යාපාර වර්ධනයට අවශ්‍ය ප්‍රමාණවත් ප්‍රාග්ධනයක් තවමත් නොලැබෙන බවයි.
කාන්තා ව්‍යවසායක මූල්‍ය සංග්‍රහය (2025/2026) - ප්‍රධාන දත්ත
| අනුමත වූ ණය සංඛ්‍යාව: 36,087 (සමස්ත MSME ණය සංඛ්‍යාවෙන් 30%ක්)
| අනුමත වූ සමස්ත ණය වටිනාකම: රුපියල් බිලියන 145.5ක් පමණ (සමස්ත MSME ණය වටිනාකමින් 20%ක්)
| දායක වූ මූල්‍ය ආයතන සංඛ්‍යාව: 13ක්
| සේවය ලබාගත් සමස්ත MSME ගනුදෙනුකරුවන්: 965,000කට වැඩි (කාන්තා ව්‍යාපාර 200,000කට වැඩි)
කාන්තා ව්‍යාපාර මුහුණදෙන ගැටලු සහ ජාතික නිර්වචනය
කාන්තා ව්‍යවසායකයන්ට විශාල වටිනාකමකින් යුත් ණය මුදල් ලබාගැනීමේදී ඇපකර හිඟකම, මූල්‍ය සාක්ෂරතාව අඩුවීම, ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිත කිරීමේ අඩුපාඩු, වෙළඳපොළ සබඳතා නොමැතිකම සහ විධිමත් මූල්‍ය පද්ධතියට ඇතුළත් වීමේ බාධාවන් ප්‍රධාන වශයෙන් බලපායි.
මේ හේතුවෙන් බැංකු පද්ධතියෙන් ණය ලබාගැනීමේ හැකියාව මෙන්ම ලබාගත හැකි ණය ප්‍රමාණය ද සීමා වේ.
මෙම අභියෝගයන්ට පිළියම් ලෙස, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් කාන්තා ව්‍යාපාර සඳහා එකඟ වූ ජාතික නිර්වචනයක් සහ ත්‍රෛමාසික දත්ත වාර්තා කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් මූල්‍ය ආයතන වෙත චක්‍රලේඛයක් මගින් හඳුන්වා දී ඇත.
ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ (ADB) තාක්ෂණික සහාය ඇතිව 2025 මාර්තු මාසයේදී දකුණු ආසියාවේ ප්‍රථම වරට මෙම සංග්‍රහය ක්‍රියාත්මක කළ රට බවට ශ්‍රී ලංකාව පත් විය.
තිරසාර සංවර්ධනය සහ ඉදිරි මාවත
දත්ත රැස්කිරීම පමණක් මෙකී අසමානතාවයට පූර්ණ විසඳුමක් නොවන අතර, සාම්ප්‍රදායික ඇපකර නොමැති කාන්තා ව්‍යාපාර සඳහා ගැලපෙන නව මූල්‍ය නිෂ්පාදන හඳුන්වා දීමට මූල්‍ය ආයතන පියවර ගත යුතුව ඇත.
එලෙසම, ණය ලබාදීමට අමතරව ව්‍යාපාර සැලසුම්කරණය, ඩිජිටල්කරණය, වෙළඳපොළ ප්‍රවේශය සහ උපදේශන සේවා (Mentorship) ලබාදීම තිරසාර වර්ධනයකට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
2026 මැයි සිට 2030 මැයි දක්වා කාලය සඳහා සකස් කර ඇති කාන්තාවන්ට සහ පිරිමින්ට කිසිදු පාක්ෂික භේදයකින් තොරව, විශේෂයෙන්ම කාන්තා ව්‍යවසායකයන්ට මූල්‍ය පහසුකම් (ණය, ආයෝජන, බැංකු සේවා) ලබාගැනීමට ඇති බාධාවන් ඉවත් කරමින් මූල්‍ය පද්ධතියට සක්‍රීයව දායක කරගැනීමේ
ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම’ (Draft National Action Plan for Gender Inclusive Financing) මගින් දීර්ඝකාලීන රාමුවක් සපයයි.
එහි සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ප්‍රතිපත්ති මට්ටමේ ලේඛන මත පමණක් නොව, ව්‍යවසායකයන් මූල්‍ය පහසුකම් ලබාගන්නා ප්‍රායෝගික තලයේදී සිදුවන සාධනීය වෙනස්කම් මත බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
මුලාශ්‍රය :
Women’s Finance Code Delivers Loans, But Value Gap Remains
