ලක්ෂ 10කට අධික සේවක පිරිසක් සිටියදී පුරප්පාඩු 2,50000ක්: කාර්යක්ෂමතාව නැවත කළමනාකරණය කිරීමේ අභියෝගය
රාජ්‍ය වැටුප් බිල්පත සහ අයවැය මත පීඩනය
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශයේ වැටුප් සහ වේතන සඳහා වන පිරිවැය හුදෙක් පරිපාලනමය වියදමකින් ඔබ්බට යමින්, මෙරට රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය තීරණය කරන ප්‍රධානතම ආර්ථික සාධකය බවට පත්ව තිබේ. 2026 වසර සඳහා වන අයවැය ඇස්තමේන්තුවලට අනුව රාජ්‍ය සේවක වැටුප් සහ වේතන වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති මුදල රුපියල් ට්‍රිලියන 1.323කි (රුපියල් බිලියන 1,323). ඉකුත් 2025 වසරේදී මෙම ඇස්තමේන්තුව රුපියල් ට්‍රිලියන 1.220ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, ඒ අනුව එක වසරක් තුළ රාජ්‍ය වැටුප් බිල්පත රුපියල් බිලියන 103කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
මෙම වියදම් ඉහළ යාම රාජ්‍ය සේවකයින් සංඛ්‍යාත්මකව වැඩිවීම නිසා සිදු වූවක් නොව, පසුගිය ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ රාජ්‍ය සේවකයන්ගේ ග්‍රහණ ශක්තිය (Purchasing power) පහත වැටීමට සහනයක් ලෙස 2025 අයවැයෙන් හඳුන්වා දුන් වැටුප් සංශෝධනය අදියර කිහිපයකින් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ප්‍රතිඵලයකි. ඒ අනුව රුපියල් 24,250ක්ව පැවති අවම මූලික වැටුප රුපියල් 40,000 දක්වා අදියරෙන් අදියර වැඩි කිරීමට පියවර ගැනිණි.
2026 රාජ්‍ය අයවැය වියදම් ව්‍යූහය සහ රාජ්‍ය සේවය
| සමස්ත රාජ්‍ය වියදම (2026 ඇස්තමේන්තුව): රුපියල් ට්‍රිලියන 7.057යි
| වැටුප් සහ වේතන වියදම: රුපියල් ට්‍රිලියන 1.323යි (සමස්ත අයවැය වියදමෙන් 1/5කට ආසන්න ප්‍රමාණයක්)
| ණය සඳහා පොලී ගෙවීම්: රුපියල් ට්‍රිලියන 2.617යි
| ප්‍රාග්ධන වියදම් (සංවර්ධන): රුපියල් ට්‍රිලියන 1.369යි
| රාජ්‍ය සේවක සංඛ්‍යාව (2025 ජූනි වන විට): සේවයේ නිරත 1,076,625යි (අනුමත කඩඉම 1,325,123යි - පුරප්පාඩු 248,498යි)
සංවර්ධන පිරිවැය සහ පුරප්පාඩු කළමනාකරණය
2026 වසර සඳහා රජයේ සමස්ත ඇස්තමේන්තුගත වියදම රුපියල් ට්‍රිලියන 7.057ක් වන අතර, එයින් පහෙන් පංගුවකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වෙන් වන්නේ වැටුප් ගෙවීමට පමණි. මීට අමතරව රාජ්‍ය ණය සඳහා පොලී ගෙවීමට රුපියල් ට්‍රිලියන 2.617ක් ද, ප්‍රාග්ධන හා සංවර්ධන වියදම් සඳහා රුපියල් ට්‍රිලියන 1.369ක් ද වෙන් කිරීමට රජයට සිදුව තිබේ. වැටුප් වැඩිවීමක් යනු ස්ථිර ජාතික වියදමක් වන අතර, එය ඉදිරි විශ්‍රාම වැටුප් වගකීම් ද ඉහළ නංවයි. රෝහල්, පාසල්, මාර්ග පද්ධති සහ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට වෙන් කළ හැකි ප්‍රතිපාදන මෙලෙස ජංගම වියදම් සඳහා වෙන් කිරීමට සිදුවීම ආර්ථික වශයෙන් දැඩි අභියෝගයකි.
මුදල් අමාත්‍යාංශ දත්තවලට අනුව 2025 ජූනි වන විට රාජ්‍ය සේවයේ සක්‍රීයව නිරත සේවක සංඛ්‍යාව 1,076,625ක් වන අතර, අනුමත සේවක සංඛ්‍යාව 1,325,123කි. ඒ අනුව රාජ්‍ය සේවයේ පුරප්පාඩු 2,50,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පවතී. ඇතැම් ආයතනවල අත්‍යවශ්‍ය සේවකයන්ගේ හිඟයක් පවතිද්දී තවත් ආයතනවල අතිරික්ත සේවක පිරිසක් සිටීම හමුවේ, අලුතින් බඳවා ගැනීම් සිදුකරනවාට වඩා පවතින රාජ්‍ය සේවක පිරිස කාර්යක්ෂම ලෙස නැවත ස්ථානගත කිරීම සහ ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම මගින් විශාල මුදලක් ඉතිරි කරගත හැකි බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
කාර්යක්ෂමතාව සහ නව වැටුප් ගෙවීම් පද්ධතිය
රාජ්‍ය අංශයේ සෑම රුපියලකම පලදායිතාව තහවුරු කිරීම සඳහා මුදල් අමාත්‍යාංශය විසින් නව වැටුප් පාලන පද්ධතියක් (Digital Payroll System) ස්ථාපිත කිරීමට අවධානය යොමු කර තිබේ. එමගින් සේවකයන් නිවැරදිව හඳුනාගැනීමට, අනවශ්‍ය හා අක්‍රමවත් ගෙවීම් පාලනය කිරීමට සහ පිරිවැය අධීක්ෂණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ රාජ්‍ය ආදායම් ඉහළ නැංවීම මත පමණක් නොව, රාජ්‍ය වියදම් දැඩි ලෙස පාලනය කිරීම මතය. වසරකට රුපියල් ට්‍රිලියන 1.3කට අධික මුදලක් වැටුප් ලෙස වෙන් කෙරෙන පසුබිමක, රාජ්‍ය සේවයේ කාර්යක්ෂමතාව යනු හුදු තේරීමක් නොව ආර්ථිකමය වශයෙන් අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බවට පත්ව ඇත.
මුලාශ්‍රය :
One Million On Public sector Payroll: Who Pays The Bill?
