* ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ආරක්ෂිත ස්ථාන වෙත; විදුලිය ඇනහිටීම් සහ අධික රශ්මිය නිසා අවදානම ඉහළට
ජපානයේ දකුණු දිග කියූෂූ (Kyushu) කලාපයේ කුමමොටෝ (Kumamoto) ප්‍රාන්තය ආශ්‍රිතව සිදුවූ රික්ටර් මාපකයේ 7.1 ක ප්‍රබලත්වයෙන් යුත් භූමිකම්පාව හේතුවෙන් මියගිය සංඛ්‍යාව 13 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. විපතට පත්වූවන් සහ සුන්බුන් අතර සිරවී සිටින පිරිස් මුදාගැනීම සඳහා සහන කණ්ඩායම්, පොලිසිය සහ ජපන් ස්වයං ආරක්ෂක බලකා (යුද හමුදා) සාමාජිකයෝ මේ වන විටත් දැවැන්ත මෙහෙයුමක නිරතව සිටිති.
ජපන් අගමැතිනී සානායි තකායිචි (Sanae Takaichi) ටෝකියෝ හි පිහිටි ඇගේ නිල කාර්යාලයේදී මාධ්‍ය අමතමින් ප්‍රකාශ කළේ, මෙය කාලය සමග කෙරෙන තරගයක් බවත්, සුන්බුන් අතර සිරවී සිටින සෑම අයෙකුම මුදාගැනීම සඳහා පවතින සියලු සම්පත් හා යාන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත්ය.
වෙළඳ සංකීර්ණයක සිදුවූ පිපිරීම සහ අතුරුදන්වීම්
භූමිකම්පාවත් සමග කුමමොටෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටි විශාලතම වෙළඳ සංකීර්ණය වන "ඉයොන් මෝල්" (Aeon Mall) ගොඩනැගිල්ලේ කොටසක් කඩාවැටී ඇති අතර, ඉන් පැයකට පමණ පසුව එහි සිදුවූ හඳුනානොගත් පිපිරීමක් හේතුවෙන් විසිවැනි වියෙහි පසුවූ කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. ගෑස් කාන්දුවක් හේතුවෙන් මෙම පිපිරීම සිදුවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර, ඒ පිළිබඳව පරීක්ෂණ ක්‍රියාත්මක වේ.
එම වෙළඳ සංකීර්ණයේ සේවකයන් 20 ත් 30 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් පිළිබඳ මෙතෙක් තොරතුරක් නොමැති අතර, ආපදා සහන කණ්ඩායම් දුරකථන පණිවුඩ ඔස්සේ ආධාර ඉල්ලා සිටි ස්ථාන ඉලක්ක කරගනිමින් මෙහෙයුම් දියත් කර තිබේ. මීට අමතරව, "නිපොන් පේපර් ඉන්ඩස්ට්‍රීස්" (Nippon Paper Industries) කර්මාන්ත ශාලාවක චිමිනියක් කඩාවැටීමෙන් පුද්ගලයන් හත්දෙනෙකු අතුරුදන්ව ඇති අතර තවත් සිව්දෙනෙකු බරපතල තුවාල ලබා ඇත.
රෝහල් පද්ධතියට සහ යටිතල පහසුකම්වලට එල්ලවූ බලපෑම
භූමි කම්පාව හේතුවෙන් කලාපයේ නිවාස 36,000 කට වැඩි ප්‍රමාණයකට විදුලි බලය ඇනහිට ඇති අතර, ප්‍රධාන මහා මාර්ග රැසක් නායයෑම් සහ පැලීම් හේතුවෙන් ගමනාගමනයට බාධා මතු වී තිබේ. විදුලිය විසන්ධි වීම හේතුවෙන් උකි (Uki) නගරයේ ප්‍රධාන රෝහලක කටයුතු අඩපණ වී ඇති අතර, තවත් රෝහලක් ප්‍රකාශ කළේ තුවාල ලැබූවන් 86 දෙනෙකු ඇතුළත් කරගැනීමෙන් පසුව ධාරිතාව ඉක්මවා යාම නිසා අලුතින් රෝගීන් ඇතුළත් කරගැනීම අත්හිටවූ බවයි.
පවතින සෙල්සියස් අංශක 34 ක පමණ අධික උෂ්ණත්වය සහ විදුලිය නොමැති වීම හමුවේ අවතැන් වූ ජනතාව උණුසුම් ආඝාත (Heat Stroke) තත්ත්වයන්ට ගොදුරු වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව සෞඛ්‍ය බලධාරීහු පෙන්වා දෙති. මේ වන විට ප්‍රාන්තය පුරා 260,000 කට ආසන්න පිරිසකට සුරක්ෂිත මධ්‍යස්ථාන වෙත යොමු වන ලෙස උපදෙස් දී ඇත.
ආර්ථික සහ කාර්මික අංශයන්හි තත්ත්වය
ගෝලීය අර්ධ සන්නායක (Semiconductor) නිෂ්පාදනයේ ප්‍රමුඛයෙකු වන TSMC සමාගම සෙලවීමත් සමග පූර්වාරක්ෂක පියවරක් ලෙස සිය කර්මාන්තශාලා සේවකයන් ඉවත් කළද, පසුව යළි නිෂ්පාදන කටයුතු ආරම්භ කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ටෝකියෝ ඉලෙක්ට්‍රෝන් (Tokyo Electron) සහ හොන්ඩා (Honda) වැනි ප්‍රධාන සමාගම් කිහිපයක්ම සිය නිෂ්පාදන කටයුතු තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට පියවර ගෙන ඇත.
ජපාන කාලගුණ විද්‍යා ඒජන්සිය සඳහන් කරන්නේ ඉදිරි සතියක කාලය තුළ රික්ටර් මාපකයේ ඉහළ අගයන් ගන්නා පසුකම්පන (Aftershocks) සහ නායයෑම් සිදුවීමේ අවදානමක් පවතින බැවින් මහජනතාව දැඩි අවධානයෙන් පසුවිය යුතු බවයි.
ලොව සිදුවන රික්ටර් මාපකයේ 6.0 හෝ ඊට වැඩි ප්‍රබලත්වයෙන් යුත් භූමිකම්පාවලින් 20% ක් පමණ වාර්තා වන්නේ පැසිෆික් "ගිනි වළල්ල" (Ring of Fire) කලාපයේ පිහිටි ජපානයෙනි. මීට වසර 10 කට පෙර ද මෙම කුමමොටෝ කලාපයට බලපෑ දැවැන්ත භූමිකම්පාවකින් පුද්ගලයන් 275 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් විය.
මුලාශ්‍රය :
Japan quake toll rises to 13 as rescuers haul people from collapsed mall
