දකුණු ආසියාවේ ප්‍රථම වතාවට ශ්‍රී ලංකාවෙන් එක්සත් ජාතික නිර්වචනයක් සහ වසර 4ක ක්‍රියාකාරී සැලැස්මක්
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික පුනර්ජීවනය සහ තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක සපුරා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ කාන්තා ව්‍යවසායකත්වය විධිමත් මූල්‍ය පද්ධතිය හා බද්ධ කිරීමේ සුවිශේෂී පියවරක් සනිටුහන් කරමින්, ‘කාන්තා ව්‍යවසායකයින් සඳහා වන මූල්‍ය නීති සංග්‍රහයේ’ (Women Entrepreneurs Finance Code - WEFC) පළමු වාර්ෂික ප්‍රගති සමාලෝචන වාර්තාව (2025/2026) නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.
මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ සංවර්ධන මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මෙම වාර්තාව මඟින්, ක්ෂුද්‍ර, සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (MSME) ක්ෂේත්‍රයේ කාන්තා හිමිකාරිත්වය සහිත ව්‍යවසායන් සඳහා මූල්‍ය පහසුකම් සැපයීමේ වත්මන් ප්‍රවණතා සහ අනාගත ඉලක්ක පිළිබඳ දත්තගත තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කෙරේ.
ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ (ADB) තාක්ෂණික සහයෝගීතාව ඇතිව 2025 මාර්තු මාසයේදී මෙම ගෝලීය වැඩසටහන ජාතික මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක කළ ශ්‍රී ලංකාව, එම නීති සංග්‍රහය සම්මත කළ දකුණු ආසියාවේ පළමු රට බවට පත්විය.
ණය අනුමත කිරීම් 36,000ක්: බිලියන 145ක මූල්‍ය සම්පාදනයක්
මෙම නීති සංග්‍රහයට අත්සන් තැබූ මූල්‍ය ආයතන 13ක් මඟින් සේවා සපයන ලද ක්ෂුද්‍ර, සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරික ණය ගනුදෙනුකරුවන් 965,000කට අධික සංඛ්‍යාව අතුරින් 200,000කට වැඩි පිරිසක් කාන්තා හිමිකාරිත්වය හෝ නායකත්වය සහිත ව්‍යවසායන් බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
එම කාලසීමාව තුළ කාන්තා MSME ව්‍යවසායකයන් සඳහා අනුමත කර ඇති මුළු ව්‍යාපාරික ණය සංඛ්‍යාව 36,087ක් වන අතර, එහි සමස්ත මූල්‍ය වටිනාකම රුපියල් බිලියන 145.5ක් පමණ වේ.
ණය ප්‍රමාණයේ සහ වටිනාකමේ පරතරය
ප්‍රගති වාර්තාවේ දත්තවලට අනුව, අනුමත කරන ලද සමස්ත MSME ව්‍යාපාරික ණය ප්‍රමාණයෙන් (ණය ගණනින්) 30%ක්ම කාන්තා ව්‍යවසායන් සඳහා වෙන්ව තිබේ. කෙසේ වෙතත්, එම ණයවල මුළු මූල්‍ය වටිනාකම සලකා බැලීමේදී එය සමස්ත ණය වටිනාකමෙන් 20%ක් පමණක් නියෝජනය කිරීම කැපී පෙනෙන කරුණකි.
කාන්තා ව්‍යවසායිකාවන් වෙත ලබා දෙන ණය මුදල්වල ප්‍රමාණය, ප්‍රවේශ්‍යතාව සහ ඒවායේ ස්වභාවය තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ සහ ගැලපෙන මූල්‍ය විසඳුම් හඳුන්වා දීමේ අවශ්‍යතාව මෙයින් මනාව පැහැදිලි වන බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ජාතික නිර්වචනයක් සහ ලිංගිකත්වය පදනම් කරගත් දත්ත වාර්තාකරණය
මෙම ක්‍රමවේදයේ මූලික පදනම වන්නේ කාන්තා හිමිකාරිත්වය සහ නායකත්වය සහිත ව්‍යාපාර හඳුනාගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව තුළ ප්‍රථම වරට හඳුන්වා දුන් ඒකාබද්ධ ජාතික නිර්වචනයයි. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් අදාළ නිර්වචනය සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ භාවය පදනම් කරගත් දත්ත වාර්තාකරණ (gender-disaggregated data) අවශ්‍යතා සියලු මූල්‍ය ආයතන වෙත චක්‍රලේඛයක් මඟින් දැනුම් දී ඇත.
මෙහි වැදගත්කම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඩිලොයිට් (Deloitte) ශ්‍රී ලංකා සහ මාලදිවයින් ආයතනයේ ඊඑස්ජී, රාජ්‍ය හා මහජන සේවා ප්‍රධානී සහරා කාදර් මෙසේ සඳහන් කළාය.
"කාන්තා ව්‍යවසායකයින් සඳහා වන මූල්‍ය නීති සංග්‍රහයේ පළමු වාර්ෂික වාර්තාව එළිදැක්වීම යනු හුදු ප්‍රතිපත්තිමය එකඟතාවකින් ඔබ්බට ගොස් මැනිය හැකි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ග වෙත එළැඹීමේ තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක්. කාන්තා ව්‍යවසායිකාවන්ගේ සැබෑ අවශ්‍යතා තේරුම් ගැනීමට සහ වඩාත් ඵලදායී ලෙස සහයෝගය ලබාදීමට ශක්තිමත් දත්ත පදනමක් මෙයින් පාර්ශ්වකරුවන්ට හිමි වෙනවා. මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව සමඟ එක්ව මෙම වැඩපිළිවෙළට දායක වීමට ලැබීම පිළිබඳව ඩිලොයිට් ආයතනය සතුටු වෙනවා."
ආර්ථිකයේ සියයට 34ක ශ්‍රම බලකාය සහ ව්‍යුහාත්මක අභියෝග
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික වශයෙන් සක්‍රීය ජනගහනයෙන් 34%ක් කාන්තාවන් නියෝජනය කරන අතර කෘෂිකර්මාන්තය, නිෂ්පාදන, අපනයන, සේවා සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම ආදී ක්ෂේත්‍ර රැසක ඔවුන්ගේ ව්‍යවසායන් ව්‍යාප්තව පවතී.
එසේ වුවද, සුරැකුම්පත් (ඇපකර) නොමැතිකම, විධිමත් මූල්‍ය පද්ධතියට පිවිසීමේ බාධා, ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිතයේ සීමාසහිත බව සහ වෙළෙඳපොළ සබඳතා අවම වීම වැනි ගැටලු රැසකට තවමත් සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කාන්තා ව්‍යවසායිකාවන් මුහුණ දෙන බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
2026 – 2030 ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම
මූල්‍ය ප්‍රවේශයට අමතරව ව්‍යාපාර සැලසුම්කරණය, මූල්‍ය සාක්ෂරතාව, ඩිජිටල්කරණය, ව්‍යාපාර විධිමත් කිරීම සහ උපදේශන සේවාවන්හි වැදගත්කම අවධාරණය කරන මෙම වාර්තාව මඟින්, 2026 මැයි සිට 2030 මැයි දක්වා ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත ‘ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තා මූල්‍ය අන්තර්ග්‍රහණය සඳහා වන ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මේ’ (Draft National Action Plan for Gender Inclusive Financing) මූලික කෙටුම්පත ද ඉදිරිපත් කර තිබේ.
රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශ ඒකාබද්ධ කරමින් කාන්තා ව්‍යවසායිකාවන් සඳහා හිතකර ව්‍යාපාරික පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම තුළින් රටේ සමස්ත ආර්ථික වර්ධනයට සෘජු දායකත්වයක් ලබාගැනීම මෙම වැඩපිළිවෙළේ මූලික අපේක්ෂාවයි.
https://www.treasury.gov.lk/
(Colombo/Aug12/2026)
