කොළඹ වරාය නගරය (Colombo Port City) ව්‍යාපෘතිය, උපායමාර්ගික වැදගත්කමකින් යුතු සුවිශේෂී ව්‍යාපාර (BSIs) 77ක් සඳහා නිල අනුමැතිය ලබා දෙමින් වඩාත් තීරණාත්මක සංවර්ධන අදියරකට අවතීර්ණ වී තිබේ.
කඩදාසිවල පවතින බිලියන ගණනක ආයෝජන සහ දහස් ගණනක රැකියා පුරෝකථනයන්, පොළොවේ පවතින සැබෑ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ බවට පත් කිරීමේ ප්‍රධාන අභියෝගයට දැන් බලධාරීන් මුහුණ දී සිටී.
රාජ්‍ය නිලධාරීන් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ මෙම නව අනුමැතීන් හරහා ඉදිරි වසර පහ තුළ මෙරටට ඩොලර් මිලියන 364ක (රුපියල් බිලියන 100කට අධික) විදේශ විනිමය ගලා ඒමක් සිදු වන අතර, සෘජු රැකියා අවස්ථා 10,000කට වඩා බිහි වනු ඇති බවයි.
ගල්ෆ් කලාපයේ අර්බුදය සහ දින 7ක ‘ෆාස්ට් ට්‍රැක්’ සූදානම
දැනට ලෝකයේ මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානයක් වන ගල්ෆ් කලාපය (Gulf Region) තුළ පවතින දේශපාලන සහ ආරක්ෂක අස්ථාවරත්වය හමුවේ, ලෝකයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ සමාගම් සිය විකල්ප මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ලංකාව තෝරා ගනු ඇතැයි රජය අපේක්ෂා කරයි.
මේ සඳහා ආයෝජකයන් ආකර්ෂණය කරගැනීමට දින 7ක් ඇතුළත ව්‍යාපාර ලියාපදිංචිය ද, දින 5ක් ඇතුළත සේවක වැඩ වීසා (Work Visas) ලබා දීමේ හදිසි ‘ෆාස්ට් ට්‍රැක්’ (Fast-track) වැඩපිළිවෙලක් ද හඳුන්වා දී ඇත.
වරාය නගරයේ ප්‍රධාන සංවර්ධකයා වන චීන CHEC සමාගම විසින් මුහුද ගොඩකර යටිතල පහසුකම් හැදීම වෙනුවෙන් පමණක් දැනටමත් ඩොලර් බිලියන 1.4ක් ආයෝජනය කර සූදානම් කර තිබේ.
බිලියන 15ක දැවැන්ත ඔට්ටුව සහ සමබර යථාර්ථය
සම්පූර්ණ ව්‍යාපෘතිය නිම වන විට මෙහි සමස්ත වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 15ක් (ලක්ෂ කෝටි 450කට අධික) වන අතර, මෙය දකුණු ආසියාවේ දැනට පවතින විශාලතම සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) කලාපයකි. බදු සහන සහ නවීන පාලන ව්‍යුහයන් (Governance Framework) හරහා මෙය දකුණු ආසියාවේ මූල්‍ය සහ තාක්ෂණික දොරටුවක් ලෙස රජය ප්‍රවර්ධනය කරයි.
කෙසේ වෙතත්, ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මතුපිටින් පෙනෙන උද්‍යෝගයට එහා ගිය සැබෑ පරීක්ෂණය ඉදිරියේදී පැමිණෙන බවයි. පසුගිය කාලයේ ප්‍රකාශ කළ පරිදිම විදේශ ආයෝජන සහ රැකියා ඉලක්ක සැබවින්ම පොළොවේ ජනිත වේද යන්න පිළිබඳව නිරීක්ෂකයෝ තවමත් විමසිල්ලෙන් පසුවෙති. වරාය නගරය සාර්ථක වුවහොත් එය ලංකාවේ අපනයන ආර්ථිකයට මහා ශක්තියක් වන නමුත්, එය අපේක්ෂිත ඉලක්ක සපුරා නොගතහොත්, මෙවැනි මහා පරිමාණ විශේෂ ආර්ථික කලාප (SEZ) උපායමාර්ගයන්හි ප්‍රායෝගික ඵලදායීතාවය පිළිබඳව බරපතල ප්‍රශ්නාර්ථ ඉතිරි කරනු ඇත.
අදහස් සහ යෝජනා :
පෝට් සිටි ව්‍යාපෘතිය හුදු "චීන හෝ විදේශීය කොලනියක්" වීමට නොදී, එහි ප්‍රතිලාභ දේශීය ආර්ථිකයට බද්ධ කරගැනීමට රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුය:
1- 'Local Talent Integration Pipeline' (දේශීය ශ්‍රමිකයන් බද්ධ කිරීමේ යාන්ත්‍රණය):
ව්‍යාපෘතියෙන් බිහිවන රැකියා 10,000න් උපරිම ප්‍රමාණයක් ලාංකිකයන්ට ලබාගැනීම සඳහා පෝට් සිටි කොමිසම සහ මෙරට රාජ්‍ය/පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල ඒකාබද්ධ විය යුතුය. එහි පැමිණෙන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය (Finance) සහ තොරතුරු තාක්ෂණ (IT) සමාගම්වලට අවශ්‍ය 'AI, Blockchain සහ Investment Banking' වෘත්තිකයන් බිහි කිරීමේ විශේෂ කඩිනම් පාඨමාලා දේශීයව ඇරඹිය යුතුය.
2- 'Domestic Industry Linkages' (දේශීය කර්මාන්ත සමඟ සම්බන්ධ කිරීම):
වරාය නගරය ඇතුළත ක්‍රියාත්මක වන සමාගම්වලට අවශ්‍ය ආහාර, නඩත්තු සේවා, ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය සහ නීතිමය/ගිණුම්කරණ සේවාවන් ලබාගැනීමේදී, දේශීය සැපයුම්කරුවන්ට (Domestic Suppliers) ප්‍රමුඛතාවය දෙන නීතිමය කොන්දේසි පැනවිය යුතුය. එමඟින් පෝට් සිටි ඇතුළට එන ඩොලර්වලින් කොටසක් සාමාන්‍ය ලාංකීය වෙළඳපොළට ද ගලා එනු ඇත.
3- 'Dual-currency Financial Insulation' (ද්විත්ව ව්‍යවහාර මුදල් නියාමනය):
වරාය නගරය තුළ 100%ක්ම විදේශ විනිමය භාවිත වන බැවින්, එමඟින් දේශීය මූල්‍ය වෙළඳපොළට හෝ රුපියලේ අගයට අහිතකර බලපෑමක් (Speculative Pressure) ඇතිවීම වැළැක්වීමට මහ බැංකුව සහ පෝට් සිටි කොමිසම ඒකාබද්ධව සජීවී මූල්‍ය විගණන පද්ධතියක් (Digital Monitoring System) පවත්වාගෙන යා යුතුය.
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර )
