*ඕස්ට්‍රේලියාවට යැවූ කෝටි 75ක ණය මුදලින් මෙතෙක් සොයාගෙන ඇත්තේ ඩොලර් 200ක් පමණයි! මහජන මුදල්වල සුරක්ෂිතතාව අනතුරේ.
*FBI සහ ඕස්ට්‍රේලියානු ෆෙඩරල් පොලිසිය පිටුපසින්; CID කණ්ඩායම් නිලධාරීන් 42කගෙන් ප්‍රකාශ සටහන් කරගනී.
ශ්‍රී ලංකා මහා භාණ්ඩාගාරයේ විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් (ERD) ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5ක් (රුපියල් කෝටි 75කට අධික) සයිබර් අපරාධකරුවන් විසින් වංචනික ලෙස පැහැරගැනීමේ මහා පරිමාණ මූල්‍ය දූෂණය පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුවේ පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාව (CoPF) විසින් විශේෂ විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇත.
කමිටුවේ සභාපති පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා ඉදිරියේ මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම ඇතුළු උසස් නිලධාරීන් පිරිසක් මීට අදාළව දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම්වලට ලක්විය.
මෙහිදී ඉදිරිපත් වූ පිටු 100ක භාණ්ඩාගාර වාර්තාව තුළ බරපතල පරිපාලනමය දුර්වලතා, කාල රේඛාවන්හි නොගැලපීම් සහ වගකීම් පැහැරහැරීම් රැසක් පවතින බව මන්ත්‍රීවරු පෙන්වා දුන්හ.
රතු එළි නිවා දැමූ නිලධාරීන් 14 දෙනාගේ දාමය
විමර්ශනවලදී හෙළි වී ඇති වඩාත්ම සුවිශේෂී කාරණය වනුයේ, 2025 ඔක්තෝබර් 28 වන දින මහා භාණ්ඩාගාරයේ ස්වයංක්‍රීය මූල්‍ය පද්ධතිය විසින් මෙම වංචනික ගිණුම් අංක වෙනස් කිරීම හඳුනාගෙන "රතු එළියක්" (System Warning Alert) නිකුත් කර තිබීමයි. එසේ තිබියදීත්, එකිනෙකා පිට වගකීම් පවරාගත් නිලධාරීන් 14 දෙනෙකුගෙන් යුත් දාමයක් විසින් 2025 නොවැම්බර් සිට 2026 ජනවාරි දක්වා කාලය තුළ වාර 10කදී මෙම හොර ගිණුම්වලට අතින්ම (Manual Authorization) මුදල් මුදා හැරීමට කටයුතු කර තිබේ.
ඕස්ට්‍රේලියානු Export Finance Australia ආයතනය වෙත යා යුතු වූ මෙම මුදල සොරකම් කර ඇති බව ලංකා බලධාරීන් දැනගෙන ඇත්තේ ද ඕස්ට්‍රේලියානු රජය විසින් මුදල් නොලැබුණු බව පවසා කළ විමසීමකින් පසුවය.
පරිපාලන මාරුව සහ ඩොලර් 200ක විහිළුව
2026 ජනවාරි 01 වනදා මහ බැංකුවේ සිට අලුතින් පිහිටුවූ රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) වෙත බලතල හුවමාරු වන සංක්‍රාන්ති සමයේ පැවති සයිබර් ආරක්ෂණ සිදුරු (Security Gaps) හැකර්වරුන් විසින් මැනවින් භාවිත කර ඇත. දැනට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් නිලධාරීන් 42කගෙන් ප්‍රකාශ සටහන් කරගෙන ඇති අතර, ඇමෙරිකානු FBI සහ ඕස්ට්‍රේලියානු ෆෙඩරල් පොලිසිය ද මීට සහාය වෙයි.
කෙසේ වෙතත්, සොරකම් කරන ලද කෝටි 75ක මුදලින් මෙතෙක් රජයට සොයාගත හැකි වී ඇත්තේ ඩොලර් 200ක් වැනි සුළු මුදලක් පමණක් වීම විපක්ෂයේ විවේචනයට ලක්ව ඇත. මෙම විමර්ශනය හරහා භාණ්ඩාගාරයේ ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ සහ නව නීති පැනවීමට CoPF කමිටුව නිර්දේශ කිරීමට නියමිතය.
රාජ්‍ය මූල්‍ය පද්ධතියක පවතින "ස්වයංක්‍රීය ආරක්ෂණ රතු එළි" නොසලකා හරිමින් අතින් (Manual) මුදල් අනුමත කිරීම හුදු තාක්ෂණික දෝෂයක් නොව, බරපතල සාපරාධී නොසැලකිල්ලකි (Criminal Negligence).
මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් ක්‍ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීනයින් කිහිප දෙනෙකු විසින් රජයේ බලධාරීන් වෙත ඉදිරිපත්කර තිබු අදහස් හා යෝජනා කිහිපයක් මතු පළවේ.
* 'Zero Trust' පරිපාලන ප්‍රතිපත්තියක් (Zero Trust Architecture):
මහා භාණ්ඩාගාරය තුළ කිසිදු නිලධාරියෙකුට පද්ධතියේ අනතුරු ඇඟවීම් (System Alerts) තනිව හෝ කණ්ඩායමක් ලෙස "Override" (අවලංගු) කිරීමට ඇති අයිතිය වහාම අහෝසි කළ යුතුය. පද්ධතියක් විසින් අවදානමක් පෙන්වූ සැනින්, අදාළ ගනුදෙනුව ස්වයංක්‍රීයව අත්හිටුවිය (Hard Lock) යුතු අතර, එය නැවත සක්‍රීය කළ හැක්කේ ස්වාධීන තෙවන පාර්ශවීය විගණන මණ්ඩලයක (Independent Audit Board) අනුමැතියෙන් පසුව පමණක් විය යුතුය.
* නිලධාරීන්ගේ පුද්ගලික වගවීම සහ දේපල රාජසන්තක කිරීම (Personal Financial Liability):
පද්ධතිය අනතුරු අඟවා තිබියදීත්, වගකීම් විරහිතව ඊට අතින් අනුමැතිය දුන් නිලධාරීන් 14 දෙනාගේ වැඩ වහාම අත්හිටුවිය යුතු අතර, අහිමි වූ ඩොලර් මිලියන 2.5ක මුදල සොයාගන්නා තෙක් ඔවුන්ගේ පුද්ගලික බැංකු ගිණුම් සහ දේපල තහනම් කිරීමට (Asset Freezing) පියවර ගත යුතුය. රාජ්‍ය නිලධාරීන් තම අත්සනෙහි බරපතලකම වටහා ගත යුත්තේ එවිටය.
* ව්‍යාපාරික විද්‍යුත් තැපැල් (BEC) සත්‍යාපන ප්‍රමිතීන් (Email Authentication Protocols):
විදේශීය ණය හිමියන් සමඟ කෙරෙන සියලුම ඊමේල් සන්නිවේදනයන් සඳහා DMARC, SPF, සහ DKIM වැනි ඉහළම මට්ටමේ ආරක්ෂණ ප්‍රමිතීන් අනිවාර්ය කළ යුතුය. බැංකු ගිණුම් අංකයක් වෙනස් කරන ලෙස කිසිදු විදේශීය ආයතනයක් ඊමේල් මඟින් දැනුම් දුන්නද, එය ඊමේල් හරහා නොව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නාලිකා (Diplomatic Channels) හෝ සෘජු වීඩියෝ සත්‍යාපන (Video Verification) මඟින් තහවුරු කරගැනීම අනිවාර්ය නීතියක් කළ යුතුය.
