විදේශීය ණය ගෙවීම් ආරක්ෂිත කිරීමට මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් නව තෙපියවර පාලන ක්‍රමවේදයක්
සයිබර් වංචාව සහ ආයතනික පද්ධතියේ බිඳවැටීම
ප්‍රතිසංස්කරණය වෙමින් පැවැති ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ යාන්ත්‍රණයේ පැවැති බරපතල ව්‍යූහාත්මක දුර්වලතා රැසක්, විදේශීය ණය වාරිකයක් ගෙවීමේදී සිදු වූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5ක (රුපියල් කෝටි 75කට අධික) දැවැන්ත සයිබර් වංචාවත් සමග කරලියට පැමිණ තිබේ. මෙය හුදෙක් සයිබර් ප්‍රහාරයක් හෝ තනි පුද්ගල වරදක් නොවන අතර, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ (CBSL) සිට අලුතින් පිහිටුවන ලද රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) වෙත වගකීම් පැවරීමේ අන්තරායකාරී සංක්‍රාන්ති සමයේ සිදු වූ වගවීමේ බිඳවැටීමක් බව පාර්ලිමේන්තු රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (COPF) සිදු කළ විමර්ශනවලදී තහවුරු වී ඇත.
මාස 18කට ආසන්න කාලයක් පුරා පැවැති මෙම සංක්‍රාන්ති සමය තුළ ආයතන දෙක අතර වගකීම් සහ සීමාවන් නිසි ලෙස බෙදී නොතිබූ අතර, අත්‍යවශ්‍ය ගෙවීම් පාලන පද්ධතීන් පවා අක්‍රිය මට්ටමක පැවතීම මෙම මූල්‍ය වංචාවට මග පාදා ඇත.
රුපියල් ට්‍රිලියන 31ක ණය බර සහ විශේෂඥ දැනුමේ හිඟය
ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණය යටතේ පවතින රුපියල් ට්‍රිලියන 31.1ක අතිවිශාල රාජ්‍ය ණය එකතුව (ණය සංචිතය) හසුරුවන රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයට, එවැනි සංවේදී කාර්යයක් සඳහා අවශ්‍ය ආයතනික ධාරිතාව, පාලන රාමුව හෝ විශේෂඥ පුහුණුව ලත් නිලධාරීන් සිටීදැයි යන්න COPF කාරක සභාවේ දැඩි ප්‍රශ්න කිරීමට ලක්විය
රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණය යනු හුදෙක් පාලන තීරණයකට එහා ගිය දෙයක් බවත්, ගනු ලබන කුඩාම වැරදි තීරණයකින් පවා මහා භාණ්ඩාගාරයට ඩොලර් මිලියන ගණනක අතිරේක පාඩුවක් සිදුවිය හැකි බවත් මන්ත්‍රීවරු පෙන්වා දුන්හ.
මෙම ආයතනය පුහුණු උපායමාර්ගයකින් තොරව විදේශීය ආධාර මත පමණක් යැපෙමින් පවත්වාගෙන ගොස් ඇති අතර, අනුමත පිරිස් බලයෙන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් ක්‍රියාත්මක වීම නිසා ණය ගෙවීම් සඳහා නිකුත් කෙරෙන උපදෙස්වල නිරවද්‍යතාව තහවුරු කිරීමට කිසිදු ක්‍රමවේදයක් නොතිබූ බවට වාර්තා වේ.
අතින් සිදු කළ ක්‍රමවේද නතර කර මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් කෙරෙන ශෝධනය
මෙම පසුබිම තුළ මහා භාණ්ඩාගාරය සහ මුදල් අමාත්‍යාංශය විසින් රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයේ ක්‍රියාකාරී රාමුව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. මීට පෙර එක් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකුගේ අනුමැතියෙන් පමණක් විදේශීය ණය ගෙවීම් සිදු කළ හැකිව තිබූ ලිහිල් ක්‍රමවේදය වෙනුවට, ස්වාධීන අනුමැතීන් කිහිපයක් අවශ්‍ය වන පරිදි පෙරමුණු කාර්යාලය (Front Office), මධ්‍යම කාර්යාලය (Middle Office) සහ පසුපස කාර්යාලය (Back Office) ලෙස තෙපියවර පාලන ව්‍යූහයක් හඳුන්වා දී ඇත.
ඊමේල් පණිවුඩ හරහා ණය ගෙවීමේ උපදෙස් හුවමාරු කරගැනීමේ අවදානම් සහිත පැරණි ක්‍රමය සහමුලින්ම අහෝසි කර ඇති අතර, නව පියවර යටතේ ණයහිමියන්ගේ විද්‍යුත් ලිපින (Domains) සත්‍යාපනය කිරීම, විද්‍යුත් ඉන්වොයිසි ගිවිසුම් සමග සංසන්දනය කිරීම සහ අදාළ විදේශීය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාර්ග හරහා ස්වාධීනව ගෙවීම් තහවුරු කරගැනීම අනිවාර්ය කර තිබේ.
නව තාක්ෂණික ආරක්ෂණ පද්ධති සහ ආයතනික වගවීම්
ක්‍රියාකාරී වෙනස්කම්වලට අමතරව තාක්ෂණික ආරක්ෂණය ඉහළ නැංවීමටද පියවර ගෙන ඇත. ඒ අනුව පවතින විවිධ දත්ත පද්ධතීන් වෙනුවට දේශීය හා විදේශීය ණය දත්ත එක්තැන් කෙරෙන 'Commonwealth Meridian' ණය කළමනාකරණ පද්ධතිය වෙත රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය මාරු වෙමින් පවතී. මීට අමතරව, ස්වයංක්‍රීය ණය කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතියක් (Debt Management Information System) හරහා ණයහිමියාගේ හිමිකම් මුල් ලේඛන සමග පරීක්ෂා කර සත්‍යාපනය කිරීමට කටයුතු යොදා ඇත.
මහ බැංකුව සහ රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය අතර පැවැති පැහැදිලි නැති වගකීම් බෙදීයාම නිරාකරණය කරමින් අවබෝධතා ගිවිසුමක්ද (MoU) අත්සන් කර තිබේ. ආරක්ෂිත බැංකු පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යාම මහ බැංකුවේ වගකීම වන අතර, ණයහිමියන්ගේ තොරතුරු සහ ගෙවීම් උපදෙස්වල නිවැරදිතාව නිරීක්ෂණය කිරීමේ පූර්ණ වගකීම PDMO ආයතනය වෙත පැවරී ඇත.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වෙළඳපොළ තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වාසනීයත්වය නැවත ගොඩනගමින් සිටින මොහොතක, නව තාක්ෂණය මෙන්ම ආයතනික වගවීම සහ දක්ෂ කාර්ය මණ්ඩලයක් පුහුණු කිරීම මගින් පමණක් මෙම පද්ධතිමය වෙනස්කම්වල සාර්ථකත්වය තීරණය වන බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
(සටහන : සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
COPF Probe Triggers Treasury Overhaul of Sri Lanka's Debt Management System
