ඇප ලබාදීමේ බලතල මහාධිකරණයට පැවරෙද්දී, වත්කම් ප්‍රකාශන නීති සහ රජයේ කොටස් අයිතිය පිළිබඳ පරාසයන්හි සිදු කෙරෙන සංශෝධන
මූල්‍ය දඬුවම් සහ ඇප සීමා කිරීම් දැඩි කිරීම
2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනතට සංශෝධන ඇතුළත් නව පනත් කෙටුම්පතක් රජය විසින් ගැසට් පත්‍රයේ ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. මෙම නව සංශෝධනය මගින් දූෂණ නඩුවකදී වරදකරු වන පුද්ගලයෙකු අදාළ වරද හරහා උපයාගෙන හෝ පරිවර්තනය කරගෙන ඇති දේපළවල වටිනාකම මෙන් අවම වශයෙන් තෙගුණයක මූල්‍ය දඩයක් නියම කිරීමට අධිකරණයට බලතල පැවරේ. එමෙන්ම, අදාළ දූෂණ ක්‍රියාව හේතුවෙන් රජයට යම් මූල්‍යමය අලාභයක් සිදුව ඇත්නම්, එම සමස්ත අලාභයට සමාන මුදලක් අමතර දඩයක් ලෙස අයකර ගැනීමට ද නීතිමය ප්‍රතිපාදන සැලසේ.
මීට අමතරව, බරපතළ ගණයේ දූෂණ චෝදනාවලට ලක්වන සැකකරුවන්ට ඇප ලබාදීමේ ක්‍රියාවලිය ද සීමා කර ඇත. ඒ අනුව, රුපියල් 100,000කට නොඅඩු අල්ලසක් ඉල්ලීම, ලබාගැනීම හෝ පිරිනැමීම හෝ රුපියල් 500,000කට නොඅඩු රාජ්‍ය අලාභයක් සිදුකිරීම/වාසියක් ලබාගැනීම සම්බන්ධයෙන් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ (CIABOC) අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්වරයාගේ සහතික කිරීමක් සහිතව චෝදනා ලබන සැකකරුවෙකුට ඇප ලබාදිය හැක්කේ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයකින් නොව, විශේෂිත කරුණු යටතේ මහාධිකරණය මගින් පමණි.
වත්කම් ප්‍රකාශන භාවිතය සහ පෞද්ගලිකත්වය සුරැකීම
වත්කම් සහ වගකීම් ප්‍රකාශන මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා අල්ලස් කොමිසමේ වෙබ් අඩවියේ පළකිරීම සම්බන්ධයෙන් වූ නීතිමය රාමුව ද මෙම සංශෝධනය මගින් තවදුරටත් පැහැදිලි කර ඇත. ඒ අනුව, වෙබ් අඩවියේ පළකරනු ලබන සංශෝධිත වත්කම් ප්‍රකාශනයක්, පනත මගින් බලය පවරා ඇති නිලධාරීන් හෝ ආයතන වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට හැර වෙනත් කිසිදු කාර්යයක් සඳහා භාවිත කිරීම වරදක් ලෙස නම් කර තිබේ. එම වගන්තිය උල්ලංඝනය කරන්නන් සඳහා රුපියල් 100,000 දක්වා දඩයක්, වසරක් දක්වා සිරදඬුවමක් හෝ එම දඬුවම් දෙකම නියම කිරීමට නීතිමය ඉඩකඩ සැලසේ.
එසේම, පුද්ගල පෞද්ගලිකත්වය සුරැකීමේ පියවරක් ලෙස, වත්කම් ප්‍රකාශකයෙකු සමඟ මාස හයකට නොඅඩු කාලයක් එකට වාසය කරන පාර්ශ්වයන්ගේ (cohabitants) වත්කම් සහ වගකීම් ප්‍රකාශ කිරීමේ පැවති අනිවාර්ය අවශ්‍යතාව (81 වන වගන්තියේ 'ඊ' ඡේදය) සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. තවද, වත්කම් ප්‍රකාශනවලින් සඟවනු ලබන පෞද්ගලික තොරතුරු කාණ්ඩ අතරට ජාතික හැඳුනුම්පත් හෝ විදේශගමන් බලපත්‍ර අංකවලට අමතරව, පුද්ගල අනන්‍යතාව තහවුරු කිරීම සඳහා පවතින වෙනත් ඕනෑම නිල අංකයක් ද ඇතුළත් කෙරේ.
තෙවන පාර්ශ්වික ආයතන සහ රාජ්‍ය නිලධාරී අර්ථ නිරූපණය
මෙම සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත මගින් දූෂණ විරෝධී නීතිය බලපාන ආයතනික පරාසය කෙරෙහි ද යම් වෙනස්කමක් සිදුකර ඇත. 2023 ප්‍රධාන පනත යටතේ රජය හෝ රාජ්‍ය සංස්ථාවක් විසින් කොටස් හිමිකාරීත්වයෙන් 25%ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් දරන ඕනෑම සමාගමක් "තෙවන පාර්ශ්වික ආයතනයක්" (scheduled institution) ලෙස සැලකුණු අතර, නව සංශෝධනය මගින් එම සීමාව 50% දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ.
මේ හේතුවෙන් රජයේ කොටස් හිමිකාරීත්වය 25% සිට 49.9% දක්වා පවතින සමාගම් අදාළ පනතේ 'තෙවන පාර්ශ්වික ආයතන' අර්ථ නිරූපණයෙන් බැහැර වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එම සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂවරුන් සහ සේවකයන් 'රාජ්‍ය නිලධාරීන්' ලෙස සැලකීමේ නීතිමය සීමාව ද වෙනස් වේ. ඒ අනුව, සුළුතර රාජ්‍ය කොටස් හිමිකාරීත්වයක් සහිත සමාගම්වල සේවකයන් රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට පමණක් සෘජුව බලපාන රාජ්‍ය අංශයේ අල්ලස් සහ දූෂණ නීතිමය රාමුවෙන් බැහැර වනු ඇත.
මුලාශ්‍රය :
Anti-corruption law to be tightened
