* ආදායම් කන්ද උඩට යද්දී වියදම් පාලනය කෙරේ; රුපියල් බිලියන 500ක හදිසි ප්‍රතිපාදන මැද වුවද IMF වැඩසටහන නොකඩවා ඉදිරියට.
* 2027 වන විට ප්‍රාථමික අතිරික්තය යළිත් 2.6% දක්වා ඔසවා තැබීමට මූල්‍ය බලධාරීන්ගෙන් ස්ථාවර සහතිකයක්.
ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින භූ-දේශපාලනික අර්බුද සහ ස්වභාවික විපත් හේතුවෙන් එල්ල වන දැඩි බාහිර කම්පන (External shocks) හමුවේ වුවද, ශ්‍රී ලංකාව ලබාගෙන ඇති රාජ්‍ය මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය සහ විනය නොසැලී ඉදිරියට ගෙනයාමට මූල්‍ය බලධාරීන් සමත් වී ඇති බව මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ‘2025 අවසාන අයවැය තත්ත්ව වාර්තාව’ මඟින් නිල වශයෙන් තහවුරු කර තිබේ.
වාර්තාවට අනුව, 2025 වසරේදී රජයේ සමස්ත ආදායම සහ ප්‍රදාන දදේනි (GDP) ප්‍රතිශතයක් ලෙස 13.6% සිට 16.7% දක්වා කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය වී ඇති අතර, සමස්ත අයවැය හිඟය 2.3% වැනි ඉතා ධනාත්මක මට්ටමකට පහත හෙලා ඇත.
‘දිත්වා’ සහ මැදපෙරදිග අර්බුදයේ තාවකාලික බලපෑම
කෙසේ වෙතත්, 2025 වසරේදී 5.4%ක් වැනි ඓතිහාසික මට්ටමක පැවති ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තය (Primary surplus), 2026 වසරේදී 1%ක් දක්වා තාවකාලිකව මන්දගාමී වනු ඇති බව භාණ්ඩාගාරය පුරෝකථනය කරයි. මීට මූලිකම හේතුව වී ඇත්තේ ‘දිත්වා’ (Cyclone Ditwah) සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් පීඩාවට පත් ජනතාව මුදාගැනීම, සහන සැලසීම සහ යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිසංස්කරණය වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 500ක (රු. මිලියන 500,000ක) දැවැන්ත අමතර හදිසි ප්‍රතිපාදනයක් වෙන් කිරීමට සිදුවීමයි.
මීට අමතරව මැදපෙරදිග යුද වාතාවරණය හේතුවෙන් සිදුවූ ලෝක වෙළඳපොළේ මිල උච්ඡාවචනයන් ද මීට බලපා ඇති මුත්, මෙය කිසිසේත්ම රාජ්‍ය මූල්‍ය විනයෙන් පසුබැසීමක් නොවන බව මූල්‍ය නිලධාරීහු අවධාරණය කරති.
ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ සහ 2027 ඉලක්කය
භාණ්ඩාගාරය සහතික කරන්නේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) Extended Fund Facility වැඩසටහන යටතේ ඇති එකඟතාවන්ට අනුව 2027 වසරේ සිට ප්‍රාථමික අතිරික්තය යළිත් 2.6%ක ස්ථාවර මට්ටමක් දක්වා ඔසවා තැබීමට සියලු සැලසුම් සකස් කර ඇති බවයි.
ස්වාධීන ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, ලංකාව දිගුකාලීනව මෙවැනි ගෝලීය කම්පනවලින් ආරක්ෂා වීමට නම්, තේ සහ ඇඟලුම් වැනි සීමිත අපනයන මත පමණක් යැපීම නතර කර, අපනයන පරාසය විවිධාංගීකරණය කළ යුතු බවත්, දේශීය අගය එකතු කිරීමේ (Value addition) කර්මාන්ත නැංවිය යුතු බවත්ය.
වසර ගණනාවක ආර්ථික පීඩනයෙන් පසු, රජයේ නිල වාර්තා මඟින් තහවුරු කෙරෙන මෙම දැඩි රාජ්‍ය මූල්‍ය පාලනය (Fiscal prudence), රටේ අනාගත ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීමට ඉවහල් වන ප්‍රගතිශීලී ප්‍රවණතාවක් බව මූල්‍ය දත්ත විශ්ලේෂණයේදී පැහැදිලි වේ.
(සටහන | විපුල ගුණසේකර )
