රාජ්‍ය සේවයේ ‘ෆයිල් කන්ද’ ඩිජිටල් කිරීමට අමාත්‍යාංශයෙන් සැලසුම් : තාක්ෂණික සිහිනය සහ පරිපාලනමය බියුරොක්‍රැටික් යථාර්ථය මෙන්න!

* පරිගණකය ආවත් ‘පරණ කඩදාසි ක්‍රමය’ අනිවාර්ය වීම නිසා රාජ්‍ය ආයතනවල නිලධාරීන්ගේ සේවා බර දෙගුණ වෙයි.

* ජාතික ඩිජිටල් පරිවර්තනය (Digital Transformation) සාර්ථක වීමට නම් මුදල් රෙගුලාසි සහ සයිබර් ආරක්ෂණ (Cybersecurity) වහාම යාවත්කාලීන විය යුතු බවට විශේෂඥ අනතුරු ඇඟවීම්.


ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය සේවය තුළ වසර ගණනාවක් තිස්සේ පවතින අකාර්යක්ෂමතාව, සේවා ප්‍රමාදයන් සහ ලියකියවිලි කඳු ගැසීමේ පෞරාණික ක්‍රමවේදය වෙනස් කරමින්, සමස්ත රාජ්‍ය පරිපාලනයම "පද්ධති කේන්ද්‍රීය" (System-based) විද්‍යුත් පාලනයකට නතු කිරීමේ පුළුල් උපායමාර්ගික සැලැස්මක් ඩිජිටල් ආර්ථිකය පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ඩිජිටල් පරිවර්තනය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා හුදෙක් රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට තාක්ෂණික පුහුණුව ලබාදීමට එහා ගිය, දශක ගණනාවක් පැරණි ව්‍යුහාත්මක පරිපාලන බාධාවන් සහ මුදල් රෙගුලාසි (Financial Regulations) වෙනස් කිරීමේ ප්‍රායෝගික අභියෝගයකට මුහුණ දීමට සිදුව ඇති බව ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

පද්ධතිකරණයට බාධා කරන ‘සමාන්තර කඩදාසි සංස්කෘතිය’

අමාත්‍යාංශ දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ, දැනට බොහෝ රාජ්‍ය ආයතනවල පරිගණක සහ අන්තර්ජාල පහසුකම් තිබුණද, ඒවා සමඟ සමාන්තරව සාම්ප්‍රදායික අතින් ලියන ලිපිගොනු සහ අත්සන් ලබාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය ද අනිවාර්ය (Parallel paper systems) කර ඇති බවයි. මේ හේතුවෙන් සිදුව ඇත්තේ කාර්යක්ෂමතාවක් ඇතිවීම නොව, නිලධාරීන්ගේ වැඩකටයුතු අනවශ්‍ය ලෙස දෙගුණ වීමයි.

එසේම, වත්මන් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලීන් (Procurement procedures), ගෙවීම් අනුමැතීන් සහ විගණන අවශ්‍යතාවන් සියල්ලම පාහේ සකස් වී ඇත්තේ පැරණි ලේඛන පද්ධති මත බැවින්, මෙම නීතිමය රාමුවල ව්‍යුහාත්මක වෙනසක් නොකර තාක්ෂණය පමණක් ආදේශ කිරීමෙන් පද්ධතිය කාර්යක්ෂම නොවන බව ස්වාධීන පරිපාලන විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

තෙවැදෑරුම් උපායමාර්ගය සහ සයිබර් ආරක්ෂණ අවදානම

මෙම තත්ත්වයන් කළමනාකරණය සඳහා අමාත්‍යාංශය විසින් දැනට සේවයේ නියුතු නිලධාරීන්, නව බඳවා ගැනීම් සහ අධ්‍යාපන පද්ධතිය ඉලක්ක කරගනිමින් තෙවැදෑරුම් සැලැස්මක් (Three-tier strategy) හඳුන්වා දී ඇත. ජංගම දුරකථන ඔස්සේ ලබාදෙන ක්ෂුද්‍ර පුහුණු (Micro-learning) සහ අනිවාර්ය ඩිජිටල් සාක්ෂරතා සහතික පත්‍ර මෙයට ඇතුළත්ය.

නමුදු, ග්‍රාමීය මට්ටමේ රාජ්‍ය ආයතන සතු දුර්වල යටිතල පහසුකම්, ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් තුළ පවතින තාක්ෂණික බිය (Technological anxiety) සහ දත්ත කාන්දුවීම් (Data breaches) වළක්වන ශක්තිමත් සයිබර් ආරක්ෂණ (Cybersecurity) පද්ධතියක් සහ නෛතික රැකවරණයක් නොමැති වීම මෙම ක්‍රියාවලිය ප්‍රමාද වීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධක වේ.

හුදු දේශපාලන ප්‍රති ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයකට පමණක් සීමා නොවී, රාජ්‍ය සේවයේ පවතින අභ්‍යන්තර සේවා සංස්කෘතිය (Workplace culture) සහ වගවීම් යාන්ත්‍රණයන් ද එකවර නවීකරණය කිරීමට බලධාරීන් දක්වන ප්‍රායෝගික සමගාමී මැදිහත් වීම මතම මෙම ඓතිහාසික ඩිජිටල් පරිවර්තනයේ සැබෑ සාර්ථකත්වය තීරණය වනු ඇත.

(වාර්තාව - විපුල ගුණසේකර)