ඉන්දියාවේ සහ ඇමරිකාවේ ආරක්ෂක බලපෑම් මැද දශකයක් තිස්සේ ඇදෙමින් පවතින වරාය නගරයේ නීතිමය සටන.
“IMF ගිවිසුම් නිසා දැන් ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරයි” - ආයෝජකයන්ට අවශ්‍ය පහසුකම් දීමට ජනාධිපතිවරයාගෙන් ප්‍රතිඥාවක්.
චීන රජයට අයත් ලොව දැවැන්තම ඉදිකිරීම් සමාගමක් වන චීන වරාය ඉංජිනේරු සමාගමේ (CHEC) සභාපති බායි යින්ෂාන් ඇතුළු දූත පිරිස ඊයේ (13) ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක හමු වී තිබේ. කොළඹ වරාය නගරය (Colombo Port City) විශේෂ ආර්ථික කලාපය සඳහා ලබා දී ඇති බදු සහන සහ වත්මන් රජය යටතේ රට තුළ ඇති වී තිබෙන ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව චීන සමාගමේ සභාපතිවරයා මෙහිදී සිය ප්‍රසාදය පළ කර ඇත.
ජනාධිපතිවරයාගේ "සෘජු සහ දූරදර්ශී නායකත්වය" හේතුවෙන් ලංකාව තුළ ආයෝජනය කිරීමට සිය සමාගමට ඇති විශ්වාසය බෙහෙවින් ඉහළ ගිය බව දූත පිරිස සඳහන් කර තිබේ.
දශකයක ප්‍රමාදය, නීතිමය රෙගුලාසි සහ භූ-දේශපාලන කුණාටුව
මුහුද ගොඩකර වරාය නගරයේ මූලික බිම් කොටස් නිම කර දැනට වසර දහයකට ආසන්න කාලයක් ගත වුවද, එය සැබෑ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය දිගින් දිගටම ප්‍රමාද විය. ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මීට හේතු වූයේ මෙරට පැවති නීතිමය රෙගුලාසි සකස් කිරීමේ ප්‍රමාදය, නිලධාරිවාදී බාධාවන් (Bureaucratic delays) සහ කලාපීය භූ-දේශපාලනික බලපෑම් බවයි.
විශේෂයෙන්ම, චීන අරමුදල් මත ක්‍රියාත්මක වන මෙම ව්‍යාපෘතියේ සාගර කලාපීය ආරක්ෂාව (Maritime security) සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දිගින් දිගටම සිය අවධානය යොමු කිරීම නිසා, බටහිර සහ කලාපීය බහුජාතික සමාගම් එහි පැමිණීමට මීට පෙර පැකිලීමක් දැක්වීය. 2022 වසරේ සිදුවූ මෙරට ආර්ථික බිඳවැටීම සහ ජාත්‍යන්තර ණය පැහැර හැරීම (Sovereign default) හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය තවත් උග්‍ර විය.
IMF ස්ථාවරත්වය සහ රජයේ සහතිකය
විවේචකයන් පෙන්වා දෙන්නේ වත්මන් රජයට විදේශීය සෘජු ආයෝජන (FDI) සහ ආර්ථික වර්ධනය වේගවත් කිරීම සඳහා දැඩි බලපෑමක් එල්ල වෙමින් පවතින මොහොතක මෙම හමුව සිදුවන බවයි.
මෙහිදී අදහස් දැක්වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක අවධාරණය කළේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගත් එකඟතා හේතුවෙන් රටේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවර භාවයකට (Policy stability) පැමිණ ඇති බවයි.
විදේශීය ආයෝජන රටේ සංවර්ධනයට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වන බැවින්, ආයෝජකයන්ට හිතකර වටපිටාවක් නිර්මාණය කිරීමට සහ ඔවුන්ට අවශ්‍ය සියලුම පහසුකම් උපරිමයෙන් ලබා දීමට රජය මුළුමනින්ම කැපවී සිටින බව ද ජනාධිපතිවරයා සහතික කර තිබේ.
අදහස් සහ යෝජනා:
චීන සමාගමේ විශ්වාසය ප්‍රායෝගික ආයෝජන බවට හරවා ගැනීමට සහ භූ-දේශපාලනික සමබරතාවය රැකගැනීමට රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුය:
1- 'Tri-Lateral Geo-Economic Balance' (ත්‍රිපාර්ශවීය භූ-ආර්ථික සමබරතාවය):
වරාය නගරය හුදු චීන ව්‍යාපෘතියක් ලෙස පමණක් පෙනීම වැළැක්වීම සඳහා, රජය විසින් ඉන්දියානු සහ ඇමරිකානු මෙන්ම මැදපෙරදිග (Gulf) මහා පරිමාණ සමාගම්වලට ද පෝට් සිටි තුළ ආයෝජනය කිරීමට විශේෂ ආරාධනා සහ සහන (Customized Incentive Packages) කඩිනමින් ලබා දිය යුතුය. එමඟින් ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍රයේ පවතින භූ-දේශපාලන සැකය මුළුමනින්ම තුරන් වේ.
2- 'Expediting Offshore Financial Bylaws' (ඕෆ්ෂෝර් මූල්‍ය රෙගුලාසි කඩිනම් කිරීම):
වරාය නගරය තුළ ජාත්‍යන්තර බැංකු (Offshore Banking) ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය ඉතිරිව පවතින සියුම් නීතිමය රෙගුලාසි, බදු නිදහස් කිරීමේ අණපනත් සහ ජාත්‍යන්තර බේරුම්කරණ මාර්ගෝපදේශ (International Arbitration Guidelines) මීළඟ පාර්ලිමේන්තු වාර කිහිපය තුළ වහාම සම්මත කර අවසන් කළ යුතුය. නීතිමය නිශ්චිතභාවය නොමැතිව කිසිදු ලෝක මට්ටමේ බැංකුවක් මෙහි නොපැමිණේ.
3- 'Tying FDI to National Debt Amortization' (ආයෝජන ණය පියවීමට බද්ධ කිරීම):
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර )
