කොටස් වෙළෙඳපොළට එන අලුත් ‘ඩිජිටල්’ වාසි මෙන්න
ලස්සන චිත්‍රයේ සැඟවුණු භයානක පැත්ත
ලංකාව මෙතෙක් කල් ක්‍රිප්ටෝ මුදල් (Cryptocurrency) සහ වර්චුවල් වත්කම් (Virtual Assets) දෙස බැලුවේ සැකයෙන්. මහ බැංකුව දිගින් දිගටම ජනතාවට අනතුරු ඇඟෙව්වා. "මේවා නීත්‍යානුකූල නැහැ, රැවටෙන්න එපා" කිව්වා.
නමුත් දැන් චිත්‍රය වෙනස් වෙමින් පවතිනවා. ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභාව (SEC) සහ නව ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය (MoDE) එකතු වෙලා විශේෂ සාකච්ඡාවක් පවත්වා තිබෙනවා. අරමුණ කුමක්ද? මේ අලුත් ඩිජිටල් ප්‍රවණතා නීතිමය රාමුවකට ගන්නේ කෙසේද කියා සොයා බැලීමයි.
අලුත් අවස්ථා: කොටස් වෙළෙඳපොළට එන ඩිජිටල් රැල්ල
මේ සාකච්ඡාවට මහ බැංකුව සහ කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE) ඉහළ නිලධාරීනුත් සම්බන්ධ වුණා. එහිදී වර්චුවල් වත්කම්වලින් රටට ගත හැකි ප්‍රයෝජන කිහිපයක් හඳුනාගෙන තිබෙනවා.
1- ETF (Exchange-Traded Funds): සාමාන්‍ය කොටස් වෙළෙඳපොළ හරහාම, සෘජුව ක්‍රිප්ටෝ කාසි මිලදී නොගෙන, ඒ ආශ්‍රිත අරමුදල්වල ආයෝජනය කිරීමේ ක්‍රමවේද.
2- ටෝකනයිසේෂන් (Tokenization): භෞතික දේපළක් (ඉඩම් හෝ රත්තරන් වැනි) කුඩා ඩිජිටල් කොටස් (Tokens) වලට කඩා විකිණීමේ තාක්ෂණය.
3- රෙමිටන්ස් (Remittances): විදේශයන්හි සිට ලංකාවට ඉතා අඩු වියදමකින් සහ වේගයෙන් මුදල් එවීම.
4- ආයෝජන: දේශීය නව නිපැයුම්කරුවන්ට (Startups) ලෝකයෙන්ම ප්‍රාග්ධනය සොයා ගැනීමට ඇති අවස්ථා.
ලෝකයේ සිංගප්පූරුව සහ හොංකොං වැනි රටවල් මේ ක්‍රමය සාර්ථකව කරගෙන යනවා. දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකින් පසු නවීකරණය වෙන්න හදන ලංකාවට, මේ ඩිජිටල් පිම්ම අත්‍යවශ්‍ය එකක් බව රජයේ ස්ථාවරයයි.
අනතුර සහ අවදානම: සමබරතාවය රැක ගැනීමේ අභියෝගය
තාක්ෂණය කොතරම් ලස්සන වුණත්, මෙහි කාසියේ අනෙක් පැත්තක් තිබෙනවා. මහ බැංකුව මීට පෙර බිය පළ කළේ නිකම්ම නෙවෙයි.
1- මිල උච්චාවචනය: ක්‍රිප්ටෝ වෙළෙඳපොළ අතිශය අස්ථාවරයි. එක රැයකින් ධනවතෙක් වෙන්නත්, හිඟන්නෙක් වෙන්නත් පුළුවන්.
2- නීති විරෝධී ක්‍රියා: කළු සල්ලි සුදු කිරීම (Money Laundering) සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම සඳහා මේ නිර්නාමික ඩිජිටල් කාසි භාවිත වීමේ ලොකු අවදානමක් පවතිනවා.
3- වංචා: නියාමනයක් නැති නිසා, පියර්-ටු-පියර් (P2P) හෙවත් පුද්ගලයන් අතර සෘජුව සිදුවන ගනුදෙනු සහ විදේශීය ප්ලැට්ෆෝම් හරහා ලාංකිකයන් රැවටුණු අවස්ථා ඕනෑතරම්.
ලංකාව දැන් සිටින්නේ සන්ධිස්ථානයකයි. වර්චුවල් වත්කම් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර සඟවා තැබිය නොහැකියි. එය කළහොත් සිදුවන්නේ භූගතව නීති විරෝධී ලෙස ක්‍රිප්ටෝ වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාත්මක වීමයි. කළ යුත්තේ තාක්ෂණයට ඉඩ දෙන අතරම, ආයෝජකයන් ආරක්ෂා වන දැඩි නීති පද්ධතියක් (Regulatory Framework) කඩිනමින් හැදීමයි. SEC සහ ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශයේ මේ හවුල්කාරිත්වය, ඒ ආරක්ෂිත ගමනේ පළමු පියවර ලෙස හැඳින්විය හැකියි.
