එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් වන්දි අර්බුදය: සිංගප්පූරු නඩුව තාවකාලිකව පසෙක තබා වන්දි සාකච්ඡා ඉදිරියට!

රජයේ විශේෂ කමිටුව සහ නෞකා රක්ෂණ සමාගම අතර සම්මුතිගත විසඳුමක් සඳහා සාකච්ඡා සක්‍රීය මට්ටමේ


සිංගප්පූරු නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග අත්හිටුවීම සහ ලන්ඩන් නඩුව

එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් (MV X-Press Pearl) නෞකාව ගිනිබත්වීමෙන් සිදුවූ සමුද්‍රීය සහ පරිසර හානිය වෙනුවෙන් වන්දි ලබාගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදී, සිංගප්පූරු අධිකරණයේ ගොනුකර ඇති නඩුවේ ඉදිරි කටයුතු තාවකාලිකව තදින්ම අත්හිටුවීමට තීරණය වී තිබේ.

නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ උසස් නිලධාරියෙකු සනාථ කළ පරිදි, මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ ලන්ඩන් අධිකරණයේ දැනට විභාග වන නෞකාවේ වගකීම් සීමා කිරීම (Limitation Action) පිළිබඳ නඩුවේ තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත්වන තෙක්ය. ලන්ඩන් අධිකරණයේ අදාළ නීතිමය කටයුතු අවසන් වූ පසුව පමණක් සිංගප්පූරු අධිකරණයේ කටයුතු නැවත සක්‍රීය කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.  

සම්මුතිගත විසඳුමක් සඳහා වන සාකච්ඡා

මේ අතර, නීතිමය මාර්ගයන්ගෙන් බැහැරව දෙපාර්ශ්වයටම එකඟ විය හැකි සම්මුතිගත විසඳුමකට (Negotiated Settlement) පැමිණීම සඳහා රජය විසින් පත්කරන ලද විශේෂ කමිටුව සහ නෞකාවේ රක්ෂණ සමාගම වන 'ලන්ඩන් P&I ක්ලබ්' (London P&I Club) හි නියෝජිතයන් අතර සාකච්ඡා අඛණ්ඩව පැවැත්වේ.

දෙපාර්ශ්වය අතර වන්දි මුදල සම්බන්ධයෙන් සාර්ථක එකඟතාවකට පැමිණීමට හැකිවුවහොත්, ලන්ඩන් සහ සිංගප්පූරු අධිකරණවල පවතින නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාමේ අවශ්‍යතාවක් මතු නොවන බව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තු ආරංචි මාර්ග පෙන්වා දෙයි. වත්මන් සාකච්ඡාමය ක්‍රියාවලිය රජයේ විශේෂ කමිටුව හරහා සිදුකෙරෙන බැවින්, ඒ සම්බන්ධයෙන් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ සෘජු මැදිහත්වීම දැනට සීමා වී ඇත.

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව සහ ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මැදිහත්වීම්

පසුගිය වසරේ (2025) ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෙම පරිසර විනාශය සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1ක අතුරු වන්දි මුදලක් ගෙවන ලෙස නෞකා හිමියන්ට සහ රක්ෂණ සමාගමට නියෝග කරමින් ඓතිහාසික තීන්දුවක් ලබා දෙන ලදී. එකී තීන්දුවෙන් පසුව, රක්ෂණ සමාගම විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත ලිපි යොමු කරමින් නීතිමය අයිතිවාසිකම්වලට හානියක් නොවන පරිදි කාලරාමුවකට යටත්ව සාකච්ඡා පවත්වා ප්‍රශ්නය විසඳා ගැනීමට උසස් රාජ්‍ය නියෝජිතයෙකු පත්කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.

එමෙන්ම, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය නියම කළ ඩොලර් බිලියන 1ක වන්දිය ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය වගකීම් සීමාවන් ඉක්මවා යන බවට තර්ක කරමින් 'ලන්ඩන් P&I ක්ලබ්' සමාගම බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ මැදිහත්වීම ද ඉල්ලා සිටියේය. පරිසර හානිය වෙනුවෙන් සාධාරණ වන්දියක් සහ ජාත්‍යන්තර නාවික ක්ෂේත්‍රයේ වාණිජමය යථාර්ථයන් අතර සමබරතාවක් පවත්වා ගන්නා විසඳුමකට එළඹීමට ශ්‍රී ලංකාව සමඟ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් සාකච්ඡා කරන ලෙස එම සමාගම එක්සත් රාජධානියෙන් ඉල්ලා තිබිණි.

මුලාශ්‍රය :

MV X-Press Pearl tragedy: Singapore case on hold as settlement talks continue