අනුමත ධාරිතාව මෙන් හතරගුණයක පීඩනයක්: තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත මගින් හෙළි වූ නිල දත්ත සහ රජයේ කෙටිකාලීන පියවර
පද්ධතිමය අර්බුදය සහ විපක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරයාගේ පෙන්වාදීම
මහර බන්ධනාගාරයේ පැනනැගුණු නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයෙන් පසු, සමස්ත බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ පවතින ගැටලු සඳහා තාවකාලික පැලැස්තර යෙදීම නතර කර වහාම පූර්ණ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියකට එළඹිය යුතු බව ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ ජාතික සංවිධායක, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නාමල් රාජපක්ෂ ප්‍රකාශ කරයි.
X (ට්විටර්) පණිවුඩයක් තබමින් ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ, කෙටි කාලයක් තුළ වාර්තා වූ දෙවන ප්‍රධාන නොසන්සුන්තාවය මෙය වන බැවින් මෙය හුදකලා සිදුවීමක් ලෙස බැහැර කළ නොහැකි බවයි. අධික තදබදය, පහසුකම් මදිකම, අසතුටුදායක සෞඛ්‍ය සේවා සහ ස්ථිර බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයෙකු පත් නොකිරීම වැනි කළමනාකරණමය දුර්වලතා මෙම අර්බුදයට හේතු වී ඇති බවත්, අතිරේක ආරක්ෂක බලඇණි යෙදවීමෙන් පමණක් පද්ධතියේ පවතින සැබෑ ගැටලුවලට විසඳුම් නොලැබෙන බවත් මන්ත්‍රීවරයා පවසයි.
ඔහු තවදුරටත් මෙසේ සඳහන් කරයි.
'' තවත් බන්ධනාගාර නොසන්සුන්තාවයක් ඇතිවී තිබේ. මෙවර කොපමණ ජීවිත සංඛ්‍යාවක් අහිමි විය හැකිද යන්න ප්‍රශ්නයකි. අමතර ආරක්ෂක බලඇණි යෙදවීමෙන් එක් දිනකට තත්ත්වය පාලනය කරගත හැකි වුවද, එයින් ගැටලුව නිරාකරණය වන්නේ නැත. බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදය, ප්‍රමාණවත් පහසුකම් නොපැවතීම, අසතුටුදායක සෞඛ්‍ය සේවා සහ අර්ථවත් පුනරුත්ථාපන වැඩපිළිවෙළක් නොමැතිකම පිළිබඳව වහා අවධානය යොමු විය යුතුය. සිරදඬුවමකින් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහස අහිමි වන නමුත්, ඔහුගේ ගරුත්වය අහිමි නොවේ. ආයතනික වශයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක වී ඇති බන්ධනාගාර පද්ධතියකට තාවකාලික පැලැස්තර යෙදීම නතර කර, එම පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට රජය වහා පියවර ගත යුතුය.''
තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත මගින් හෙළි වූ බන්ධනාගාර තදබදය
අගෝස්තු 01 වන දින මහර බන්ධනාගාරය තුළ ඇති වූ සිදුවීමෙන් එක් රැඳවියෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර තවත් කිහිපදෙනෙකු තුවාල ලබා තිබේ. අදාළ සිදුවීම සිදුවන අවස්ථාවේදී අනුමත ධාරිතාව ඉක්මවමින් රැඳවියන් 4,100කට අධික සංඛ්‍යාවක් එහි සිටි බව පොලිස් ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරයි. මීට පෙර ජූලි මාසය මුලදී මීගමුව බන්ධනාගාරයේ ද මීට සමාන නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයක් වාර්තා වේ.
මහර බන්ධනාගාරයේ සිදු වූ සිදුවීමට පෙර, එනම් ජූලි මුල මීගමුව බන්ධනාගාරයේ ඇති වූ නොසන්සුන්තාවත් සමඟ බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදය පිළිබඳව පුළුල් අවධානයක් යොමු විය. ඒ අනුව, බීබීසී සිංහල සේවය විසින් තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (RTI) යටතේ යොමු කරන ලද ඉල්ලීමට අධිකරණ හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යාංශය විසින් ලබා දී ඇති නිල දත්ත මගින් මෙරට බොහෝ බන්ධනාගාරවල ධාරිතාව ඉක්මවා රැඳවියන් රඳවා සිටින බව තහවුරු වේ.
ධාරිතාව සහ වත්මන් ජනගහනය:
2024 ජනවාරි වන විට බන්ධනාගාරවල අනුමත ධාරිතාව 10,312ක් වූ අතර, 2026 වසර වන විට එය වර්ධනය වී ඇත්තේ 10,801ක් දක්වා පමණි. කෙසේ වෙතත්, 2024දී 31,000ක් ලෙස පැවැති සමස්ත රැඳවියන් සංඛ්‍යාව මේ වන විට 41,000 ඉක්මවා ඇති අතර, එය අනුමත ධාරිතාව මෙන් හතරගුණයකට ආසන්න අගයකි.
ප්‍රධාන බන්ධනාගාරවල තත්ත්වය:
839 දෙනෙකුගේ ධාරිතාව සහිත වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ 3,400ක් ද, 328ක ධාරිතාව සහිත කොළඹ රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ 2,782ක් ද, 496 දෙනෙකු සඳහා ඉඩකඩ ඇති මීගමුව බන්ධනාගාරයේ 2,403ක් ද ලෙස රැඳවියන් පස්ගුණයකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රඳවා සිටින බව හෙළිවී ඇත.
නඩුවල ප්‍රමාදය සහ රස පරීක්ෂක වාර්තා:
2025 දෙසැම්බර් 31 දිනට සිරගතව සිටි පිරිසෙන් 90%ක්ම වසරකට අඩු කාලයක් සඳහා සිටින සැකකරුවන් වේ. මත්ද්‍රව්‍ය නඩුවල රස පරීක්ෂක වාර්තා ලැබීමේ ප්‍රමාදය නිසා මැයි 31 වන විට 15,607 දෙනෙකු රිමාන්ඩ් භාරයේ පසුවන අතර, අදාළ වාර්තා කඩිනම් කිරීම මගින් මෙම තදබදය සැලකිය යුතු ලෙස අවම කරගත හැකි බව අමාත්‍යාංශ වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
තදබදය පාලනයට සහ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට රජයේ පියවර
පවතින තදබදයට මුහුණදීම පිණිස අධිකරණ අමාත්‍යාංශය සහ බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ක්‍රියාමාර්ග කිහිපයක් ගෙන තිබේ.
රැඳවියන් නැවත ස්ථානගත කිරීම:
2026 ජූලි මාසයේදී මැගසින් බන්ධනාගාරයේ සිටි රැඳවියන් 1,258ක් පල්ලන්සේන කඳවුරට ද, 271ක් බූස්ස බන්ධනාගාරයට ද මාරු කර යැවීමට කටයුතු කෙරිණි.
තාවකාලික සහ නව ගොඩනැගිලි:
පල්ලන්සේන දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල භාවිතයට ගෙන ඇති අතර, වැලිකඩ, මැගසින් සහ කොළඹ රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරවල තාවකාලික ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත.
විකල්ප දඬුවම් සහ නිදහස් කිරීම්:
සිරකරුවන් නිවාස අඩස්සියේ තැබීම සඳහා වන කෙටුම්පතක් සකස් කෙරෙමින් පවතින අතර, යහපත් හැසිරීම මත 2024 නොවැම්බර් සිට 2026 ජූනි දක්වා කාලය තුළ රැඳවියන් 587 දෙනෙකු නිදහස් කර තිබේ.
දීර්ඝකාලීන ව්‍යාපෘති:
කොළඹ බන්ධනාගාර සංකීර්ණය හොරණ මිල්ලෑව ප්‍රදේශයට ගෙන යාම සඳහා රුපියල් බිලියන 79ක ඇස්තමේන්තුවක් සහිත ව්‍යාපෘතියක් සැලසුම් කර ඇති අතර, එය 2028-2033 කාලරාමුව තුළ පෞද්ගලික ආයෝජකයන්ගේ ද සහභාගීත්වයෙන් නිමකිරීමට අපේක්ෂිතය
