ඔක්තෝබර් මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමු සමාලෝචනයේදී උද්ධමන ඉලක්කය සියයට 2-3 දක්වා අඩු කිරීමට යෝජනා
ජනපති වෙත යැවූ ලිපිය සහ පවතින ආර්ථික තත්ත්වය
ශ්‍රී ලංකාව රාජ්‍ය ණය පැහැර හැරීමේ (Sovereign Default) තත්ත්වයෙන් නිල වශයෙන් මිදී තිබුණ ද, වත්මන් මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති රාමුව කඩිනමින් සමාලෝචනය නොකළහොත් රට ‘ස්ටැග්ෆ්ලේෂන්’ (Stagflation) හෙවත් ආර්ථික වර්ධනය අඩාල වීම සහ උද්ධමනය එකවර පැවැතීමේ බරපතළ අවදානමකට මුහුණ දෙන බව හිටපු මුදල් අමාත්‍ය රවී කරුණානායක පෙන්වා දෙයි.
ජනාධිපති සහ මුදල් අමාත්‍ය අනුර කුමාර දිසානායක වෙත විශේෂ ලිපියක් යොමු කරමින් හෙතෙම සඳහන් කරන්නේ, පාරිභෝගිකයන්ගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පිරිහීම සහ ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වීම හමුවේ පවතින උද්ධමන පීඩනය කෙරෙහි රජයේ අවධානය යොමු විය යුතු බවයි.
කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CCPI) මත පදනම් වූ උද්ධමනය 2026 ජූලි මාසය වන විට සියයට 7.3 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය මහ බැංකුවේ අපේක්ෂිත උද්ධමන ඉලක්කම් සීමාවන් ඉක්මවා යාමක් ලෙස සටහන් වේ.
උද්ධමනයට හේතු සහ සැබෑ සැපයුම් අර්බුදය
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමග පවත්වාගෙන යන උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුව මත පමණක් තවදුරටත් රඳා පැවතීමෙන් පවතින මිල ඉහළ යාමේ සැබෑ හේතූන් නිසි ලෙස හඳුනා ගැනීමට අපොහොසත් වන බව හිටපු මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ මතයයි. වත්මන් උද්ධමන තත්ත්වය අධික පාරිභෝගික ඉල්ලුම නිසා නොව, දේශීය සහ බාහිර සැපයුම් අර්බුද හේතුවෙන් හටගෙන ඇති බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග අර්බුදය හමුවේ ඉන්ධන මිල ගණන් සියයට 47කින් පමණ ඉහළ යාම නිසා ප්‍රවාහන හා නිෂ්පාදන පිරිවැය වැඩි වී ඇති අතර, ආහාර මිල ගණන් සහ නිවාස කුලී ඉහළ යාම ද සාමාන්‍ය ජනතාවට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර තිබේ. මෙවැනි ව්‍යුහාත්මක ගැටලුවලට පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමෙන් පමණක් විසඳුම් සෙවිය නොහැකි බව හෙතෙම අවධාරණය කරයි.
මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය සඳහා වූ යෝජනා
* උද්ධමන ඉලක්කය: වත්මන් සියයට 5 මට්ටමේ සිට සියයට 2 - 3 දක්වා පහත හෙළීම
* කලාපීය සමානතාව: ඉන්දියාව සහ තායිලන්තය වැනි කලාපීය ආර්ථිකයන්ගේ උද්ධමන ඉලක්කයන්ට අනුගත වීම
* අවසර ලත් සීමාව: උද්ධමනය වෙනස් විය හැකි පරාසය (Permissible Band) පටු කිරීම
* ප්‍රමුඛතාවය: මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය උද්ධමනයට පමණක් සීමා නොකර දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධනයට බද්ධ කිරීම
ඔක්තෝබර් සමාලෝචනය සහ ඉදිරි මූල්‍ය උපායමාර්ගය
2023 අංක 16 දරන මහ බැංකු පනත යටතේ එළඹෙන 2026 ඔක්තෝබර් මාසයේදී මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති රාමු ගිවිසුම (MPFA) අනිවාර්ය ව්‍යවස්ථාපිත සමාලෝචනයකට ලක්කිරීමට නියමිතව ඇත. එම අවස්ථාව යොදාගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් ප්‍රතිපත්තිය වඩාත් යථාර්ථවාදී ලෙස සංශෝධනය කරන ලෙස කරුණානායක රජයෙන් ඉල්ලා සිටියි.
වත්මන් සියයට 5ක උද්ධමන ඉලක්කය මගින් විශ්‍රාමිකයන්, ස්ථාවර වේතන ලාභීන් සහ කුඩා තැන්පත්කරුවන්ගේ තැන්පතු අගය ක්‍රමයෙන් ක්ෂය වන බවත්, එය දේශීය ඉල්ලුම පහත හෙළීමට හේතු වන බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි. එබැවින් ඔක්තෝබර් සමාලෝචනය හරහා ආයෝජන ප්‍රවර්ධනය, විදේශ විනිමය සංචිත ශක්තිමත් කිරීම, අපනයන තරඟකාරීත්වය සහ රැකියා උත්පාදනය උදෙසා අවධානය යොමු කළ යුතු බව ප්‍රකාශ වේ.
මහ බැංකුවේ සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ස්ථාවරය
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් පසුගිය කාලසීමාවේදී සිය නිත්‍ය තැන්පතු සහ ණය පහසුකම් අනුපාතික ඉහළ නංවමින් මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය තද කිරීමට පියවර ගත් අතර, අගෝස්තු මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති විමර්ශනයේදී එම අනුපාතික වෙනස් නොකර පවත්වා ගැනීමට තීරණය කරන ලදී. මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක ප්‍රතිඵල සමස්ත ආර්ථිකයට සම්ප්‍රේෂණය වීමට යම් කාලයක් ගතවන බව මහ බැංකු නිලධාරීන්ගේ අදහසයි.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල ද පෙන්වා දෙන්නේ මධ්‍යකාලීනව උද්ධමනය පාලනය වනු ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, වෙළෙඳපොළ බලවේග මගින් පමණක් ස්ථාවරත්වය ඇතිවන තෙක් බලා සිටීමෙන් ආර්ථික අර්බුදය තවදුරටත් ගැඹුරු විය හැකි බැවින්, රජය සක්‍රිය ලෙස ප්‍රතිපත්තිමය වෙනස්කම් සිදුකළ යුතු බවට වන සංවාදය මේ වන විට තීව්‍ර වී තිබේ.
මුලාශ්‍රය :
Ex Finance Minister Ravi Warns Government Risks Deepening Sri Lanka's Stagflation Crisis
