ඇඟිලි සලකුණු යන්ත්‍ර භාවිත නොකර අතිකාල ගෙවීම් සහ බදු ආදායම් අහිමි වීම් පිළිබඳ විගණන නිරීක්ෂණ
අමාත්‍ය අනුමැතියකින් තොරව සිදුවූ ත්‍යාග මුදල් බෙදාහැරීම
ජාතික විගණන කාර්යාලය මගින් නිකුත් කර ඇති ශ්‍රී ලංකා රේගුවේ 2025 වාර්ෂික වාර්තාවට අදාළ නවතම විගණන වාර්තාවට අනුව, 2012 වසරේ සිට 2025 වසර දක්වා වූ වසර 14ක කාලය තුළ මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ නිල අනුමැතියකින් තොරව රුපියල් කෝටි 3,726ක මුදලක් ත්‍යාග වශයෙන් ගෙවා ඇති බව හෙළිදරව් වී තිබේ. රේගු ත්‍යාග අරමුදලින් මුදල් වෙන් කිරීමේදී මුදල් අමාත්‍යවරයා අනුමත කළ විධිමත් යෝජනා ක්‍රමයකට අනුව කටයුතු කළ යුතු වුවද, එම එකඟතාව ලබාගැනීමකින් තොරව මෙම ගෙවීම් සිදුකර ඇති බව සඳහන් වේ.
එකී සමස්ත මුදලින් රුපියල් කෝටි 3,184කට වැඩි ප්‍රමාණයක් රේගු නිලධාරීන් අතර ද, රුපියල් කෝටි 542කට වැඩි මුදලක් තොරතුරු සපයන ලද ඔත්තුකරුවන් අතර ද බෙදා හැර ඇත. මෙහිදී විශේෂයෙන්ම රේගුවේ විමර්ශන රාජකාරීන් සඳහා සෘජුව දායක නොවන අංශ 18ක නිලධාරීන් වෙනුවෙන් ද රුපියල් කෝටි 65කට ආසන්න මුදලක් ත්‍යාග ලෙස ලබාදී ඇති බව විගණන වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
විගණන වාර්තාවෙන් හෙළිවූ ප්‍රධාන මුල්‍ය දත්ත
| අනුමැතියකින් තොරව ගෙවූ ත්‍යාග මුදල්: රුපියල් කෝටි 3,726ක් (2012-2025 වසර 14 ඇතුළත)
| නිලධාරීන්ට සහ ඔත්තුකරුවන්ට බෙදීම: නිලධාරීන්ට කෝටි 3,184ක් සහ ඔත්තුකරුවන්ට කෝටි 542ක්
| ඇඟිලි සලකුණු තහවුරුවකින් තොර අතිකාල ගෙවීම්: රුපියල් කෝටි 143කට ආසන්න මුදලක්
| රජයට අහිමි වූ බදු ආදායම: රුපියල් කෝටි 166කට වැඩි ප්‍රමාණයක්
අතිකාල ගෙවීම් සහ පැමිණීම තහවුරු කිරීමේ අක්‍රමිකතා
රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව (COPA) මගින් රාජ්‍ය ආයතනයන්හි සියලු නිලධාරීන්ගේ පැමිණීම සහ පිටවීම තහවුරු කිරීම සඳහා ඇඟිලි සලකුණු යන්ත්‍ර (Fingerprint scanners) භාවිතය අනිවාර්ය කර තිබියදීත්, ශ්‍රී ලංකා රේගුව තුළ එම පද්ධතිය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කර නොමැති බව විගණනයෙන් අනාවරණය වේ. ඒ අනුව, විධිමත් තහවුරු කිරීමකින් තොරව අතිකාල දීමනා ලෙස රුපියල් කෝටි 143කට ආසන්න මුදලක් ගෙවා ඇති බව විගණන නිලධාරීහු සඳහන් කරති.
මීට අමතරව, නැව් බඩු පරික්ෂා කිරීමේ ගාස්තු ලෙස රුපියල් කෝටි 10කට ආසන්න මුදලක් ද, තොරතුරු තාක්ෂණ හා සන්නිවේදන ගාස්තු ලෙස රුපියල් එක්කෝටි විසි නව ලක්ෂයකට වැඩි මුදලක් ද නිලධාරීන්ගේ පැමිණීම සහ පිටවීම විධිමත් ලෙස සනාථ කරගැනීමකින් තොරව ගෙවා ඇති බව ද වාර්තාවේ දැක්වේ.
බදු පැහැර හැරීම් සහ රජයේ ඒකාබද්ධ අරමුදලට බැර වූ ආදායම
2022 සිට 2024 දක්වා වූ කාලසීමාව තුළ භාණ්ඩ ආනයන හා අපනයන ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ පාර්ශවයන් අවස්ථා 100කදී රුපියල් කෝටි 256කට වැඩි බදු මුදලක් ගෙවීම පැහැර හැර ඇති අතර, ඒ සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන පැවැත්වූ රේගුව රුපියල් කෝටි 300කට ආසන්න දඩ මුදලක් අයකර ගැනීමට කටයුතු කර තිබිණි. කෙසේ වෙතත්, එම එකතු කරගත් මුදලින් රජයේ ඒකාබද්ධ අරමුදලට බැර කර ඇත්තේ රුපියල් කෝටි 90කට ආසන්න මුදලක් පමණක් වන අතර, එම ක්‍රියාවලිය හේතුවෙන් රජයට ලැබිය යුතුව තිබූ රුපියල් කෝටි 166කට වැඩි බදු ආදායමක් අහිමි වී ඇති බව විගණනය මගින් පෙන්වා දී ඇත.
මෙම විගණන සොයාගැනීම් සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ රේගු උසස් නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ, පවතින නව පරිපාලනය යටතේ රේගු ක්‍රියාවලියේ පවතින මෙකී අඩුපාඩු සහ අක්‍රමිකතා නිවැරදි කරමින් කාර්යක්ෂම සහ විනිවිදභාවයෙන් යුත් රාමුවක් සකස් කිරීමට කටයුතු යොදමින් සිටින බවයි.
මුලාශ්‍රය : ලංකාදීප
