රාජ්‍ය නඩත්තු පිරිවැය ඉතිරි කරගනිමින් ආදායම් ඉහළ නැංවීමේ අරමුණ සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක උරුමයන් සුරැකීමේ තාක්ෂණික අභියෝගය
රාජ්‍ය දේපළ වාණිජකරණය සහ වසර 30ක බදු සැලැස්ම
රාජ්‍ය වියදම් සීමා කිරීමේ සහ රාජ්‍ය දේපළවලින් උපරිම ආර්ථික ඵලදායීතාවක් ලබාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය යටතේ, භාවිතයට නොගන්නා සහ අධික නඩත්තු පිරිවැයක් දැරීමට සිදුව ඇති රජයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ නිල නිවාස සහ බංගලා පෞද්ගලික ආයෝජකයන් වෙත දීර්ඝකාලීන බදු පදනම යටතේ පැවරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය එක්ව ක්‍රියාත්මක කරන මෙම වැඩපිළිවෙල යටතේ කොළඹ 5 (ස්ටැන්මෝර් ක්‍රෙසන්ට්, පේජට් පාර, ස්කෙල්ටන් පාර) මෙන්ම කොළඹ 7 ප්‍රදේශයේ පිහිටි අධි වටිනාකම් සහිත රජයේ බංගලා 24ක් සහ බෙන්තොට, කතරගම, අනුරාධපුර වැනි ප්‍රදේශවල පිහිටි ජනාධිපති නිවාස 5ක් වසර 30ක බදු පදනම යටතේ ආයෝජකයන් වෙත ලබාදීමට යෝජනා වී ඇත.
මෙම දේපළවල පූර්ණ අයිතිය රජය සතුව තබා ගනිමින්, ඒවායේ මුල් වාස්තු විද්‍යාත්මක හැඩතලයන්ට හානි නොවන පරිදි බුටික් හෝටල් (Boutique Hotels), ආපනශාලා, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන හෝ උසස් සංචාරක නිකේතන බවට පරිවර්තනය කිරීම (Adaptive Reuse) මෙහි මූලික සංකල්පයයි.
රජයේ නිල බංගලා සහ ජනාධිපති නිවාස බදු දීමේ රාමුව
| බදු කාලසීමාව: වසර 30ක දීර්ඝකාලීන බදු පදනම (දේපළවල පූර්ණ අයිතිය රජය සතුව පවතී)
| ප්‍රධාන ප්‍රදේශ: කොළඹ 5 (Stanmore Crescent, Paget Road, Skelton Road) සහ කොළඹ 7
| ජනාධිපති නිවාස: බෙන්තොට, කතරගම, මහියංගණය, ඇඹිලිපිටිය සහ අනුරාධපුර පිහිටි නිවාස 05ක්
| ඉලක්කගත ක්ෂේත්‍ර: බුටික් හෝටල්, උසස් ආපනශාලා, සංස්කෘතික හා සංචාරක නිකේතන
| මූල්‍ය අරමුණ: රජයේ නඩත්තු පිරිවැය අවම කරගැනීම සහ විදේශ විනිමය ආදායම් උත්පාදනය
ආර්ථික වාසි, නඩත්තු පිරිවැය සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම
අතීතයේ සිට මෙරට අගමැතිවරුන්, අමාත්‍යවරුන් සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ නිල නිවාස ලෙස භාවිත වූ මෙම දේපළ නඩත්තු කිරීම සහ ආරක්ෂාව සැපයීම වෙනුවෙන් වාර්ෂිකව රජයේ භාණ්ඩාගාරයෙන් විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුව තිබුණි. මෙම දේපළ පෞද්ගලික අංශයේ ආයෝජනයන් සඳහා විවෘත කිරීම මගින් අදාළ නඩත්තු පිරිවැය බදු ගෙවන ජනතාව මත පැටවීම වැළැක්වෙන අතර, බදු ආදායම් සහ සංචාරක පැමිණීම් මගින් රාජ්‍ය ආදායම වර්ධනය කරගැනීමේ හැකියාව ලැබෙයි.
කෙසේවෙතත්, මෙම පියවර හමුවේ පවතින ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ එකී ගොඩනැගිලි සතු පුරාවිද්‍යාත්මක සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක වටිනාකම ආරක්ෂා කරගැනීමයි. වාණිජමය කටයුතු සඳහා ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමේදී අදාළ ගොඩනැගිලිවල ඓතිහාසික හැඩතලයන්ට හානි සිදු නොවීමට වගබලා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් ලෙස විද්වතුන් පෙන්වා දෙයි. එබැවින් ආයෝජකයන්ට වාණිජ නිදහස ලබාදෙන අතරම, දැඩි උරුම සංරක්ෂණ කොන්දේසි (Heritage Preservation Rules) පැනවීමට රජයට සිදුවේ.
පාරදෘශ්‍යතාව, ආයෝජන සහ දේශපාලන පසුබිම
මෙම බදු දීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා මුදල් අමාත්‍යාංශය මගින් විනිවිදභාවයෙන් යුත් තරඟකාරී ලංසු කැඳවීමේ ක්‍රමවේදයක් (Competitive Bidding) අනුගමනය කරන බව ප්‍රකාශ කර ඇත. කොළඹ නගරයේ අධි වටිනාකම් සහිත ඉඩම්වල පිහිටි මෙම දේපළ බදු දීමේදී, ඕනෑම අක්‍රමිකතාවක් හෝ හිතවතුන්ට සැලකීමක් සිදු වන්නේය යන චෝදනාවලින් බැහැරව කටයුතු කිරීම සමස්ත ක්‍රියාවලියේ පාරදෘශ්‍යභාවයට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
මීට අමතරව, පූර්ව දේශපාලන අධිකාරීන්ගේ නිල නිවාස භාවිතය සහ පරිපාලනමය තීරණ සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂය මගින් නැගෙන ඇතැම් විවේචන සහ නීතිමය පසුබිම් හමුවේ, පරිපාලනමය ප්‍රමාදයන් වළක්වා ගනිමින් මෙම ව්‍යාපෘති කඩිනමින් සක්‍රීය මට්ටමට ගෙන ඒම රජයේ අරමුණ වී තිබේ.
අවසාන වශයෙන්, මෙම බදු දීමේ සැලැස්මේ සාර්ථකත්වය තීරණය වන්නේ අත්සන් කරනු ලබන බදු ගිවිසුම් සංඛ්‍යාව මත පමණක් නොව, රටේ ඓතිහාසික වාස්තු විද්‍යාත්මක උරුමයන් සුරක්ෂිත කරගනිමින් ඒවායින් තිරසාර ආර්ථික ඵලදායීතාවක් ලබාගැනීමට ඇති හැකියාව මතය.
මුලාශ්‍රය :
Heritage Homes Face Commercial Future Under Austerity Drive
