නව චීන තානාපතිගේ පැමිණීමත් සමඟ දෙරටේ ආර්ථික හා සංවර්ධන උපායමාර්ගික සබඳතා අලුත් වටයකින් ඉහළට
ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය සහ ප්‍රදානයන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය තිරසාර අපනයන සහ ආයෝජන ඉලක්ක වෙත අවධානය
නව චීන තානාපතිගේ පැමිණීම සහ සහන සහයෝගීතාව
දශක ගණනාවකට පසු ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් බරපතලම ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒම සඳහා වන ස්ථාවර භාවය ගොඩනඟමින් සිටින වටපිටාවක, චීනය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පවතින ආර්ථික සහයෝගීතාව අලුත් අදියරකට පා තබා තිබේ.
මෙරට නව චීන තානාපති ලෙස පත් වූ වේ හුවාෂියැං (Wei Huaxiang) දිවයිනට පැමිණීමත් සමඟ මෙම ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා කෙරෙහි නැවතත් දැඩි අවධානයක් යොමු වී ඇත.
තමන්ගේ රාජකාරී ආරම්භක ප්‍රකාශයේදී තානාපතිවරයා අවධාරණය කළේ, දෙරටේ සංවර්ධන උපායමාර්ගික ඉලක්ක එකිනෙකට ගැලපෙමින් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වාසිදායක ආර්ථික සහයෝගීතාව තවදුරටත් පුළුල් කිරීමට බීජිං පාලනය සූදානම් බවයි.
පසුගිය වසර කිහිපය පුරාම ආර්ථික අර්බුදයෙන් මතුවූ හදිසි පීඩනයන් කළමනාකරණය කර ගැනීමට චීන සහනාධාර සහ අනුග්‍රහයන් ශ්‍රී ලංකාවට විශාල ශක්තියක් විය.
කෙසේ වෙතත්, එම සහනයන්ගෙන් ඔබ්බට යමින්, විදේශ විනිමය උත්පාදනය කිරීමට, ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ රැකියා උත්පාදනය කිරීමට සමත් ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමේ මූලික අභියෝගය තවමත් ශ්‍රී ලංකාව හමුවේ පවතී.
ශ්‍රී ලංකා - චීන ආර්ථික සහයෝගීතාවයේ ප්‍රධාන සන්ධිස්ථාන
| චීන එග්සිම් බැංකුව (China Exim Bank): ඩොලර් බිලියන 4.2ක ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ එකඟතාව (IMF වැඩසටහනට පදනම විය)
| සෘජු ප්‍රදාන (Grants): 2024 සහ 2025 වසරවල පාසල් නිලඇඳුම් අවශ්‍යතාව සම්පූර්ණයෙන්ම ලබාදීම (රුපියල් බිලියන 5කට අධිකයි)
| මෑතකාලීන ගිවිසුම්: ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ චීන සංචාරයේදී යුවාන් මිලියන 500ක තාක්ෂණික ප්‍රදානය
| අනාගත දැවැන්ත ආයෝජනය: හම්බන්තොට සිපෙට් (Sinopec) තෙල් පිරිපහදුව වෙනුවෙන් යෝජිත ඩොලර් බිලියන 3.7ක ආයෝජනය
ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය සහ සෘජු ප්‍රතිලාභ
මෙම අර්බුදකාරී සමයේ චීනයෙන් ලැබුණු තීරණාත්මකම සහනය වූයේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශීය ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය යටතේ චීන එග්සිම් බැංකුව සමඟ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.2ක ණය ප්‍රමාණය ආවරණය වන පරිදි එළඹි එකඟතාව මගින් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන ඉදිරියට ගෙන යාමට මඟපෑදිණි.
එලෙසම, චීන රජය මගින් සපයන ලද සෘජු ප්‍රදානයන් ද මෙරට මූල්‍ය පීඩනය අවම කිරීමට සෘජුවම දායක විය.
විශේෂයෙන්ම, 2024 වසරේදී අර්ධ වශයෙන් සහ 2025 වසරේදී සමස්ත රටේම පාසල් දරුවන්ගේ නිලඇඳුම් රෙදි අවශ්‍යතාව සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ ලබාදීමට චීනය කටයුතු කළ අතර, රුපියල් බිලියන 5කට අධික වටිනාකමකින් යුත් එම ප්‍රදානය මගින් රජයේ මූල්‍ය බර සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය.
ආධාරවල සීමාවන් සහ නව ආයෝජන අදියර
ණය සහන සහ සහනාධාර මගින් රටකට කෙටිකාලීන සහනයක් ලැබුණද, එමගින් අපනයන වර්ධනය, ඉහළ ශ්‍රම නිෂ්පාදිතය හෝ තිරසාර පෞද්ගලික ආයෝජන ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැක.
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදයට මූලික හේතුව වූයේ විදේශ විනිමය ඉපැයීම් ප්‍රමාණවත් නොවීම, අධික ණය බර සහ දුර්වල මූල්‍ය කළමනාකරණය වැනි ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතාවයන්ය.
එබැවින්, මීට පෙර ලැබුණු සහනාධාරවලට වඩා ඉදිරි අනාගතයේදී චීනය සමඟ සිදුවන ආර්ථික හවුල්කාරිත්වය තීරණාත්මක වේ.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ චීන නිල සංචාරයේදී ආයෝජන සහ ආර්ථික සහයෝගීතාව පුළුල් කිරීම සඳහා ගිවිසුම් ගණනාවකට අත්සන් තැබුණු අතර, ආර්ථික හා තාක්ෂණික සහයෝගීතාව වෙනුවෙන් යුවාන් මිලියන 500ක ප්‍රදානයක් ද චීනය විසින් ලබා දෙන ලදී.
මීට අමතරව, හම්බන්තොට ප්‍රදේශයේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7ක ආයෝජනයකින් ඉදිකිරීමට යෝජිත සිපෙට් (Sinopec) තෙල් පිරිපහදු ව්‍යාපෘතිය ඉදිරි ආයෝජනවල විශාලත්වය පෙන්නුම් කරන ප්‍රධාන උදාහරණයකි.
මෙවැනි දැවැන්ත ව්‍යාපෘති හරහා අපනයන ආදායම්, රැකියා අවස්ථා, නව තාක්ෂණය සහ විදේශ විනිමය මෙරටට ගලා එන්නේ නම්, එය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට ප්‍රබල උත්තේජනයක් වනු ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව චීනය සමඟ පවතින සබඳතාවල සාර්ථකත්වය මැනිය යුත්තේ ලැබෙන සහනාධාර ප්‍රමාණයෙන් පමණක් නොව, එම සහයෝගීතාව මගින් රට අර්බුද කළමනාකරණයෙන් ඔබ්බට ගොස් තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයක් කරා ගෙන යන්නේද යන්න මතය.
මුලාශ්‍රය :
Chinese Aid Offers Sri Lanka Relief, But Recovery Remains Fragile
