2022 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දු, බැංගලෝර් මූලධර්ම සහ වෙනිස් කොමිසම් සම්මතයන් උපුටා දක්වමින් නීතිමය පදනම පැහැදිලි කරයි
ජනාධිපතිවරයා වෙත යොමු කළ ලිපිය සහ ජනමත විචාරණ ඉල්ලීම
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 107(5) වගන්තිය සංශෝධනය කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යන වයස වෙනස් කිරීමට රජය ගෙන ඇති යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීම අනිවාර්ය බව පවසමින් ඒකාබද්ධ විපක්ෂය විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත විශේෂ සංදේශයක් යොමු කර තිබේ.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ XIII වැනි පරිච්ඡේදයේ විධිවිධානවලට අනුව මෙම මූලික ව්‍යවස්ථාමය වෙනස පිළිබඳව ජනතාවගේ කැමැත්ත විමසා බැලිය යුතු බව එම ලිපියෙන් පෙන්වා දී ඇත.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වැනි වගන්තියට අනුව ජනරජයේ පරමාධිපත්‍යය ජනතාව කෙරෙහි පිහිටන අතර එය අත්හැරිය නොහැකි අයිතියක් බවත්, 4(c) වගන්තිය මගින් ජනතාවගේ අධිකරණ බලය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය තහවුරු කර ඇති බවත් විපක්ෂය පෙන්වා දෙයි.
ඒකාබද්ධ විපක්ෂය පෙන්වා දෙන මූලික නීතිමය පදනම්
| ව්‍යවස්ථාමය වගන්ති: 3 සහ 4(c) වගන්ති එකිනෙක බද්ධ වී ඇති බැවින් පරමාධිපත්‍යයට අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ඇතුළත් වේ
| පූර්වාදර්ශ තීන්දුව (2022): දේශීය ආදායම් පනත් කෙටුම්පත් තීන්දුව අනුව දැනට සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ වයස වෙනස් කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍යයි
| ජාත්‍යන්තර සම්මත: වෙනිස් කොමිසමේ 'සංවාද පූර්වකොන්දේසිය' සහ අධිකරණ චර්යා පිළිබඳ 'බැංගලෝර් මූලධර්ම' (2002)
| විපක්ෂයේ ඉල්ලීම: ව්‍යවස්ථාවේ 85(1) වගන්තිය ප්‍රකාරව මෙම සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත ජනමත විචාරණයකට යොමු කරන ලෙස දැනුම් දීම
අධිකරණ පූර්වාදර්ශ සහ පක්ෂපාතීත්වයේ නීතිමය සීමා
මෙම තර්කය සනාථ කිරීම සඳහා ඒකාබද්ධ විපක්ෂය විසින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මගින් ලබාදී ඇති ප්‍රධාන තීන්දු කිහිපයක් උපුටා දක්වා ඇත.
විශේෂයෙන්ම A.V.N. Perera v. Attorney-General (SC (SD) No. 30/2022) නඩුවේදී විනිසුරු මඬුල්ල ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ස්වාධීන අධිකරණයක් නොමැතිව මූලික අයිතිවාසිකම්වලට හෝ අධිකරණ බලයට ව්‍යවස්ථාමය පිළිගැනීමක් ලැබීමෙන් ඵලක් නොවන බවත්, පරමාධිපත්‍යයට අධිකරණ ස්වාධීනත්වය ද ඇතුළත් වන බවත් අවධාරණය කෙරිණි.
එලෙසම, 2022 දේශීය ආදායම් සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව උපුටා දක්වමින් විපක්ෂය පෙන්වා දෙන්නේ, දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම වයසට හෝ ධුර කාලයට බලපාන ඕනෑම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් සෘජුව හෝ වක්‍රව අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට හානි කරන බැවින් ඊට 3 වැනි වගන්තිය ප්‍රකාරව ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍ය වන බවයි.
මීට අමතරව, අදාළ සංශෝධනයේ සෘජු ප්‍රතිලාභියා වන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින්ම මෙම කරුණ සලකා බැලීම අධිකරණ චර්යා පිළිබඳ 'බැංගලෝර් මූලධර්මවල' (2002) සඳහන් "පක්ෂපාතී බවට ඇතිවන සාධාරණ සැකයෙන් ඉවත් වීමේ" නීතිමය මූලධර්මයට පටහැනි වන බව ද සංදේශයේ සඳහන් වේ.
පාර්ශ්වකරුවන්ගේ සංවාද සහ ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග
වෙනත් රටවල මෙවැනි ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම් සිදුකිරීමේදී නීතිඥ සංගම්, බුද්ධිමතුන් සහ සිවිල් සමාජය සමඟ දීර්ඝ කාලීන සාකච්ඡා පවත්වන නමුත්, වත්මන් ක්‍රියාවලියේදී එවැනි අර්ථවත් සංවාදයක් සිදු නොවීම පිළිබඳව ද විපක්ෂය සිය කම්පනය පළ කර ඇත.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වන යුරෝපීය කොමිසම (වෙනිස් කොමිසම) විසින් පනවා ඇති යහපාලන සම්මතයන්ට අනුව සංවාදයකින් තොරව ව්‍යවස්ථා සංශෝධන සිදුකිරීම නීතියේ ආධිපත්‍යයට සුදුසු නොවන බව සංදේශය මගින් පෙන්වා දී තිබේ.
ඒ අනුව, ජනතාව සතු පරමාධිපත්‍ය බලය සුරැකෙන පරිදි, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 107(5) වගන්තිය සංශෝධනය කිරීමට යෝජිත පනත් කෙටුම්පත ජනමත විචාරණයකින් ජනතාව හමුවට ඉදිරිපත් කිරීමට අදහස් කරන බවට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 85(1) වගන්තිය ප්‍රකාරව සහතික කරන ලෙස ඒකාබද්ධ විපක්ෂය ජනාධිපතිවරයාගෙන් සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලයෙන් ඉල්ලා සිටියි.
