අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට තට්ටු කළොත් පිටරට ආයෝජනත් නැතිවෙනවා: ජනපති එක්ක සාකච්ඡාවෙන් පසු රජීව් අමරසූරිය හෙළි කරයි
ජනාධිපති හමුවෙන් පසු නීතිඥ සංගමයේ අවධානය
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යන වයස් සීමාව දීර්ඝ කිරීමට අදාළව ඉදිරිපත් කර ඇති ව්‍යවස්ථා සංශෝධන යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) නැවතත් සිය දැඩි ස්ථාවරය රජය වෙත පැහැදිලි කර තිබේ.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සමඟ පැවැති විශේෂ සාකච්ඡාවෙන් අනතුරුව, මාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ සභාපති රජීව් අමරසූරිය සඳහන් කළේ ආර්ථික හෝ ප්‍රතිපත්තිමය ක්ෂේත්‍රයන්හි තීන්දු ගැනීමේදී රජයකට අවදානම් (Risks) ගැනීමට සිදුවුවද, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු කිසිසේත්ම අවදානමකට ලක් නොකළ යුතු පූජනීය සංකල්පයක් බවයි.
අදාළ සංශෝධනය මේ වන විට ගැසට් පත්‍රයේ පළ කර තිබුණ ද, එය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර සම්මත කිරීමට පෙර ආපසු හැරවීමට හෝ සංශෝධනය කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලයට තවමත් නෛතික ඉඩකඩ පවතින බව ද නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
අධිකරණ ස්වාධීනත්වය සහ BASL යෝජනා
| ප්‍රධාන ස්ථාවරය: විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම වයස දීර්ඝ කිරීමේ සංශෝධනයට දිවයින පුරා නීතිඥ ප්‍රජාවගේ විරෝධය
| ව්‍යවස්ථාමය පදනම: බලතල බෙදීම (Separation of Powers) සුරැකීම සහ ජනමත විචාරණයක ඇති අනිවාර්ය අවශ්‍යතාව
| නඩු ප්‍රමාදයට විසඳුම්: මහේස්ත්‍රාත් හා දිස්ත්‍රික් අධිකරණ ඩිජිටල්කරණය කිරීම සහ අයවැය ප්‍රතිපාදන ඉහළ නැංවීම
| අනුබද්ධ ආයතන සක්‍රිය කිරීම: පොලිසිය, රජයේ රස පරීක්ෂක සහ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රමාදයන් අවම කිරීම
| ජාත්‍යන්තර බලපෑම: අධිකරණ ස්වාධීනත්වය සුරක්ෂිත වීම සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) මෙරටට ආකර්ෂණය වීමට බලපාන මූලික සාධකයකි
බලතල බෙදීමේ මූලධර්මය සහ ජනමත විචාරණ තර්කය
සාමාන්‍ය රාජ්‍ය සේවයේ විශ්‍රාම වයස වෙනස් කිරීම සහ අධිකරණ ක්ෂේත්‍රයේ විශ්‍රාම වයස වෙනස් කිරීම යනු එකිනෙකට වෙනස් කරුණු දෙකක් බව පෙන්වා දෙන නීතිඥ සංගමය, විධායකයේ අභිමතය පරිදි අධිකරණයේ විශ්‍රාම වයස වෙනස් කිරීමට යාමෙන් විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය අතර පවතින ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී බල තුලනය බිඳ වැටීමේ අවදානමක් පවතින බව සඳහන් කරයි.
2022 වසරේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මගින් ලබාදී ඇති ප්‍රකාශිත තීන්දු ප්‍රකාරව, දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම වයස හෝ ධුර කාලයට බලපාන ඕනෑම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට හානි කරන බැවින්, ඊට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වන වගන්තිය යටතේ පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයට අමතරව ජනමත විචාරණයක් ද අනිවාර්ය වන බව නීතිඥ සංගමයේ සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.
නඩු ප්‍රමාදයට සැබෑ හේතු සහ ප්‍රායෝගික විසඳුම්
මෙරට අධිකරණ පද්ධතියේ පවතින නඩු ගොඩගැසීම සහ ප්‍රමාදයන්ට ප්‍රධානම හේතුව උසස් අධිකරණවල විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නොව, මහේස්ත්‍රාත් සහ දිස්ත්‍රික් වැනි පහළ අධිකරණවල තාක්ෂණය භාවිත නොකිරීම සහ පරණ ක්‍රමවේද පැවතීම බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
පහළ අධිකරණවල පමණක් නඩු ලක්ෂ 7ත් 8ත් අතර ප්‍රමාණයක් ගොඩගැසී ඇති අතර, රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, පොලිසිය සහ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වැනි අනුබද්ධ ආයතනවල පවතින ප්‍රමාදයන් නඩු ඇදී යාමට ප්‍රධාන ලෙස බලපා ඇත.
එබැවින් සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියම ඩිජිටල්කරණය කිරීම, පරිණත තාක්ෂණික මෙවලම් භාවිත කිරීම, සහ අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය වෙනුවෙන් වෙන් කෙරෙන ජාතික අයවැය ප්‍රතිපාදන (වත්මන් අයවැයෙන් 0.5%කටත් අඩු ප්‍රමාණය) ඉහළ නැංවීම මගින් නඩු විසඳීමේ වේගය සැබෑ ලෙසම වැඩි කළ හැකි බව BASL සභාපති රජීව් අමරසූරිය පැහැදිලි කරයි.
තවද, මෙම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට එරෙහි වන්නේ කොළඹ නීතිඥයන් කිහිපදෙනෙකු පමණක් නොව දිවයින පුරා සිටින සමස්ත නීතිඥ ප්‍රජාවගේම 97%-99%ක අතිමහත් බහුතරයක් බවත්, මෙය රජය සමඟ කෙරෙන ගැටුමක් ලෙස නොව අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ ජාත්‍යන්තර ආයෝජන විශ්වාසනීයත්වය සුරැකීමේ පදනමින් සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳාගත යුතු බවත් නීතිඥ සංගමය අවධාරණය කර සිටියි.
