සාම සාකච්ඡා බිඳවැටීමේ ඇතුළාන්තය : ජී. එල්. පීරිස්ගේ අලුත්ම කෘතියෙන් සුවිශේෂී අනාවරණයක්

ඉන්දීය හිටපු විදේශ ලේකම් ක්‍රිෂ්ණන් ශ්‍රීනිවාසන්ගේ විචාරය සමඟින් 'The Sri Lankan Peace Process' කෘතිය එළිදකියි


2002 සිට 2004 දක්වා කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකා රජය සහ එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානය අතර පැවති සාම සාකච්ඡා වටවලදී රජයේ ප්‍රධාන සාකච්ඡාකරු ලෙස කටයුතු කළ හිටපු අමාත්‍ය මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් විසින් රචිත 'The Sri Lankan Peace Process' නම් ග්‍රන්ථය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විමසුමක් ඉන්දීය හිටපු විදේශ ලේකම් ක්‍රිෂ්ණන් ශ්‍රීනිවාසන් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබේ. විජිත යාපා ප්‍රකාශනයක් ලෙස එළිදක්වා ඇති මෙම කෘතිය හරහා එකල සාම ක්‍රියාවලියේ පැවති රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික, ව්‍යවස්ථාපිත හා දේශපාලනික අභ්‍යන්තර තත්ත්වයන් විවරණය කර ඇත.  

ද්විත්ව නායකත්වයේ මතගැටුම් සහ ප්‍රමුඛතා පටලැවිල්ල

සාම ක්‍රියාවලියේ මූලික පියවර 1994 දී එවක අගමැතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග යටතේ ආරම්භ වී පසුව නෝර්වේ රාජ්‍යයේ පහසුකම් සැපයීමෙන් ඉදිරියට ගියද, කොළඹ පැවති විධායක ජනාධිපති ධුරය සහ අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුව අතර පැවති පරස්පර ප්‍රවේශයන් ක්‍රියාවලියට සෘජුව බලපෑ බව කෘතියේ පෙන්වා දෙයි.  

උතුර සහ නැගෙනහිර ජනතාව එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානයෙන් ඈත් කිරීමේ අරමුණින් බලය බෙදීම සහ මානුෂීය ආධාර යැවීම චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංගගේ උපායමාර්ගය වූ අතර, රනිල් වික්‍රමසිංහ එල්.ටී.ටී.ඊ.ය සාකච්ඡාමය හවුල්කරුවකු ලෙස සලකා ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සහ ජාත්‍යන්තර ආධාර මුල් කරගත් විශ්වාසය ගොඩනැගීමේ ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කළේය. ව්‍යවස්ථාපිත හා දේශපාලන විසඳුම්වලට පෙර ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ සහ නැවත පදිංචිකිරීම් ඉදිරියට දැමීම හේතුවෙන් මූලික ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීම පසෙකට තල්ලු වූ බව මෙහිදී නිරීක්ෂණය කෙරේ.

නෝර්වේ මැදිහත්වීම සහ නිරීක්ෂණ මෙහෙයුම්වල සීමාවන්

තායිලන්තය, නෝර්වේ, ජර්මනිය සහ ජපානය යන රටවලදී පැවති සාකච්ඡා වට හයකදී දෙපාර්ශවය අතර විශ්වාසය බිඳවැටුණු ආකාරය මහාචාර්ය පීරිස් විස්තර කරයි.

| නිරීක්ෂණ මෙහෙයුම් (SLMM):
සාම ගිවිසුමේ (CFA) පැවති දුර්වලතා සහ සීමිත සම්පත් සහිත නිරීක්ෂණ මෙහෙයුම හේතුවෙන් උතුරු-නැගෙනහිර මානව හිමිකම් කඩවීම්, මුස්ලිම් ප්‍රජාවට එල්ල වූ ප්‍රහාර සහ ළමා සොල්දාදුවන් බඳවා ගැනීම් වැළැක්වීමට නොහැකි විය.

| මුහුදු සීමා සහ ආරක්ෂක ගැටලු:
මුහුදු මාර්ග ඔස්සේ ආයුධ ප්‍රවාහනය පාලනය කිරීමට පැහැදිලි නීතිමය රාමුවක් නොතිබීම නාවික හමුදාවේ සහ ආරක්ෂක අංශවල දැඩි කනස්සල්ලට හේතු විය.

| නෝර්වේ රාජ්‍යයේ කාර්යභාරය:
පහසුකම් සපයන්නකු සහ බේරුම්කරුවකු යන භූමිකාවන් අතර සීමාවන් නොපැහැදිලි වීම මෙන්ම, සාකච්ඡා මේසයේදී ස්වෛරී රාජ්‍යයකට සමාන පිළිගැනීමක් ලැබීමෙන් එල්.ටී.ටී.ඊ.ය ජාත්‍යන්තර තලයේ පිළිගැනීමක් ලබාගැනීමට උත්සාහ කළ බව කෘතියේ සඳහන් වේ.  

ජාත්‍යන්තර මානය සහ කලාපීය බලපෑම

ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක දැලක් සහ මූල්‍ය ආධාර අපේක්ෂාවෙන් කටයුතු කළද, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතනවල කොන්දේසි නිසා ඇති වූ ආර්ථික පීඩනය දේශීය මහජන ප්‍රසාදය ගිලිහී යාමට බලපෑවේය.

කලාපීය වශයෙන් ඉන්දියාවේ ස්ථාවරය ඉතා තීරණාත්මක වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාව චීනය දෙසට නැඹුරු වීම වැළැක්වීමේ සමබර විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් නවදිල්ලිය අනුගමනය කළ බව කෘතියේ දැක්වේ. 2004 සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පසු ඇති වූ තත්ත්වයන් සහ පසුව පැනනැඟුණු නීතිමය හා දේශපාලන බාධාවන් හමුවේ සාම ප්‍රයත්නය මුළුමනින්ම බිඳවැටුණු අතර, 2009 දී යුදමය වශයෙන් ගැටුම අවසන් විය.

යුද්ධය හමුදාමය වශයෙන් නිමාවට පත්වුවද, ගැටුමට මුල් වූ මූලික දේශපාලන හා ව්‍යවස්ථාපිත කාරණා සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් පුළුල් සංවාදයක අවශ්‍යතාව පවතින බව මෙම කෘතියේ අවසාන නිගමනය ලෙස මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් පෙන්වා දී තිබේ.


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:

සම්පූර්ණ ඉංග්‍රීසි සමාලෝචනය කියවන්න: The Sri Lankan Peace Process - The Island Review  The Sri Lankan Peace Process - The Island Review  
නෝර්වේ සාම මැදිහත්වීම පිළිබඳ පර්යේෂණ වාර්තාව: Pawns of Peace: Evaluation of Norwegian Peace Efforts - Chr. Michelsen Institute