ලංකාවේ පාස්පෝට් අර්බුදය අලුත් වටයක: ඊ-පාස්පෝට් කතාවේ ඇත්ත තත්ත්වය මෙන්න

සමස්ත ගෝලීය තාක්ෂණික දියුණුව හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගමන් බලපත්‍ර ගැටලුව ක්‍රමයෙන් තාක්ෂණික මට්ටමකට යොමුවෙමින් තිබේ.


පැරණි දත්ත සටහන් සහ නව යථාර්ථය අතර පරතරය

ශ්‍රී ලංකාවේ විදෙස් ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වසර ගණනාවක සිට විවිධ අභියෝගයන්ට මුහුණ දී තිබේ. මීට පෙර පැවති ප්‍රධාන ගැටලුව වූයේ ලේඛන හිඟය සහ අයදුම්කරුවන්ගේ පෝලිම් ගැසීම වුවද, වත්මන් තත්ත්වය වඩාත් තාක්ෂණික සහ ප්‍රමිතිය පිළිබඳ කතිකාවතක් දෙසට යොමුවී ඇත. විශේෂයෙන්ම, පසුගිය වකවානුවේ හඳුන්වා දුන් 'P' ශ්‍රේණියේ ගමන් බලපත්‍රවල භෞතික ගුණාත්මකභාවය සහ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළවලදී ඒවායේ කියවීමේ හැකියාව සම්බන්ධයෙන් සමාජ මට්ටමින් සහ පාර්ලිමේන්තුව තුළින් ප්‍රශ්න මතුවී තිබේ.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මුජිබර් රහුමාන් විසින් මෑතකදී පාර්ලිමේන්තුවේදී පෙන්වා දුන්නේ, නව ගමන් බලපත්‍රවල පවතින මුද්‍රණ දෝෂ හෝ ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ගැටලු හේතුවෙන් විදේශීය ගුවන් තොටුපොළවලදී ශ්‍රී ලාංකිකයන් අපහසුතාවයට පත්විය හැකි බවයි. කෙසේ වෙතත්, ආගමන විගමන පාලක ජනරාල් චමින්ද පතිරාජ සඳහන් කරන පරිදි, පසුගිය වසරේ අවසානයේ සිට මේ දක්වා ගමන් බලපත්‍ර ලක්ෂ 12කට අධික ප්‍රමාණයක් නිකුත් කර ඇති අතර, විදේශ රජයකින් හෝ බලපත්‍ර හිමියෙකුගෙන් මේ සම්බන්ධයෙන් නිල පැමිණිල්ලක් ලැබී නොමැත. මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ආනන්ද විජේපාල ද මෙම ගමන් බලපත්‍රවල ප්‍රමිතිය පිළිබඳව මතුවී ඇති සාමාන්‍ය විවේචන ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය.

ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානයේ (ICAO) 9303 ලේඛනයට අනුව, ගමන් බලපත්‍රයක ප්‍රමිතිය තීරණය වන්නේ එහි පිටු ගණන හෝ භෞතික පෙනුම මත පමණක් නොවේ. යන්ත්‍ර මගින් කියවිය හැකි කලාපය (Machine Readable Zone), ලේඛන ආරක්ෂාව සහ ඉදිකිරීමේ ක්‍රමවේදය ඒ සඳහා තීරණාත්මක වේ.

ඊ-පාස්පෝට් ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රමාදය සහ ඉදිරි දැක්ම

ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඊ-පාස්පෝට් (E-passport) හඳුන්වා දීමේ ව්‍යාපෘතිය මෙරට විදෙස් ගමන් බලපත්‍ර ක්‍රමවේදයේ ඊළඟ පියවර ලෙස සැලකේ. කෙසේ වෙතත්, එම ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය අභියෝගයට ලක්වීම හේතුවෙන්, මේ වසරේ මැයි මාසයේදී කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් එම ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය අවලංගු කිරීමට තීරණය කළේය. මෙය ශ්‍රී ලංකාවට නව ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කිරීමට සිදු වී ඇති බව සනාථ කරයි.

තාක්ෂණික වශයෙන් ඊ-පාස්පෝට් එකක් යනු සාමාන්‍ය ගමන් බලපත්‍රයකට චිපයක් ඇතුළත් කිරීම පමණක් නොවේ. එය වඩාත් සංකීර්ණ ආරක්ෂිත ක්‍රමවේදයන්, ගුප්ත ලේඛන යතුරු (Cryptographic keys) සහ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සහතික කළ හැකි දත්ත පද්ධතියක් මත පදනම් වේ. අසල්වැසි රටවල් වන ඉන්දියාව, බංග්ලාදේශය, පාකිස්ථානය සහ නේපාලය දැනටමත් මෙම තාක්ෂණික මාවතේ ඉදිරියට ගමන් කරමින් සිටින පසුබිමක, ශ්‍රී ලංකාවට සිය යටිතල පහසුකම් නවීකරණය කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් බවට පත්ව ඇත.

ඉදිරි සති කිහිපය තුළ නැවත වරක් ටෙන්ඩර් කැඳවීමට රජය අපේක්ෂා කරන අතර, මෙරට පුරවැසියන්ගේ අපේක්ෂාව වන්නේ, විදේශීය දේශසීමාවලදී තමන් සතු ගමන් ලේඛනය අභියෝගයකින් තොරව භාවිත කිරීමට හැකි විශ්වාසනීය පද්ධතියක් රට තුළ ස්ථාපිත වනු දැකීමයි.

මුලාශ්‍රය :

Lanka News : Sri Lanka’s Passport Crisis Enters New Phase As E-Passport Plan Falters