ගාල්ලට ඔබ්බෙන් නැවැත්වූ ඉරාන තෙල් ටැංකි නිසා ශ්‍රී ලංකාවට අමෙරිකානු සම්බාධක අවදානමක්

විවෘත මූලාශ්‍ර දත්ත සහ සමුද්‍රීය බුද්ධි අංශ මගින් හඳුනාගෙන ඇති පරිදි, මෙම යාත්‍රා අතර 'හීරෝ II' (Hero II), 'සිල්වියා I' (Silvia I), 'සී ක්ලිෆ්' (Sea Cliff), 'ස්නෝ' (Snow), 'හෙල්ම්' (Helm), 'ඩයමන්ඩ් II' (Diamond II) සහ 'ඇම්බර්' (Amber) වැනි නෞකා වෙයි. ස්වයංක්‍රීය හඳුනාගැනීමේ පද්ධති (AIS) දත්ත උපායමාර්ගිකව හැසිරවීම හරහා සම්බාධක මඟහැර ඉරාන බොරතෙල් ප්‍රවාහනය කරන බවට සැකකෙරෙන 'අඳුරු බලඇණියක්' (Dark Fleet) ලෙස මෙම යාත්‍රා හැඳින්වේ.

දේශීය සැපයුම්කරුවන්ට සහ මූල්‍ය ආයතනවලට එල්ල වී ඇති අභියෝග

මෙම නෞකා මුහුදු සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි රැඳී සිටීම පමණක් නොව, ඒවාට අවශ්‍ය ආහාර, පානීය ජලය, බංකරින් සේවා, අමතර කොටස් සහ කාර්ය මණ්ඩල මාරුකිරීම් වැනි සැපයුම් සේවා ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් දේශීය ව්‍යාපාරිකයන් මුහුණ දී සිටින්නේ දැඩි අනාරක්ෂිත භාවයකිනි. ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරියේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු 'The Sunday Morning' වෙත ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, පෞද්ගලික බාහිර මුහුදු සේවා සපයන්නන් මෙම නෞකා වෙතින් ලැබෙන ඉල්ලීම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතු ආකාරය පිළිබඳව ප්‍රතිපත්තිමය මඟපෙන්වීමක් ඉල්ලා සිටියද, මෙතෙක් නිශ්චිත උපදෙස් ලැබී නොමැති බවයි.

මෙවැනි ගනුදෙනුවලට සම්බන්ධ මූල්‍ය ගෙවීම් සකස් කරන දේශීය මූල්‍ය ආයතන ද, අදාළ නෞකා හෝ ඒවාට සම්බන්ධ ආයතන අමෙරිකානු සම්බාධකවලට යටත්ව ඇත්නම් ද්විතීයික සම්බාධක (Secondary Sanctions) අවදානමට නිරාවරණය විය හැකි බව ජාත්‍යන්තර විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. යුනයිටඩ් අගේන්ස්ට් නියුක්ලියර් ඉරාන්' (United Against Nuclear Iran) සංවිධානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක චාලි බ්‍රවුන්  අනතුරු අනතුරු අඟවා ඇත්තේ සම්බාධක ලැබූ යාත්‍රාවලට සැපයුම් සේවා සපයන සමාගම් අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාරයේ විදේශ වත්කම් පාලන කාර්යාලයේ (OFAC) දැඩි දඬුවම්වලට ලක්විය හැකි බවයි.

රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පරතරය සහ බලධාරීන්ගේ ස්ථාවරය

වරාය සහ සිවිල් ගුවන් සේවා නියෝජ්‍ය ඇමති ජනිත රුවන් කොඩිතුවක්කු ප්‍රකාශ කළේ, අදාළ නෞකා අමෙරිකානු සම්බාධකවලට යටත් බව විදේශ අමාත්‍යාංශය හරහා මෙතෙක් නිල වශයෙන් දැනුම් දී නොමැති බවයි. "අමෙරිකානු රජය විසින් සම්බාධක කර ඇති යාත්‍රා මොනවාදැයි දැන ගැනීමට අපට ක්‍රමයක් නැත," යැයි සඳහන් කළ ඔහු , වෙළඳ නැව් සංවර්ධන අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාට ලැබී ඇත්තේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සම්බාධක ලැයිස්තු පමණක් බවද වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.

මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර සම්බාධක බලාත්මක කිරීම සහ දේශීය වාණිජ ක්‍රියාකාරකම් අතර සැලකිය යුතු පරතරයක් නිර්මාණය වී තිබේ. උදාහරණයක් ලෙස, 'එම්.ටී. ඇම්බර්' (MT Amber) නෞකාව ඉකුත් ජූලි 16 වැනි දින ගාල්ලට ඔබ්බෙන් පැමිණි අතර, එය මාසයකට වැඩි කාලයක් එම ප්‍රදේශයේ රැඳී සිටීමෙන් මෙම අවිනිශ්චිතතාව මනාව පැහැදිලි වේ.

ශ්‍රී ලංකාවට දැන් මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ නෞකා මුහුදු සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි රැඳී සිටීමේ ගැටලුවට පමණක් නොව, රටේ ස්වෛරී සීමාවට ආසන්නව සිදුවන මෙම ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කරමින් දේශීය ව්‍යාපාරිකයන් සම්බාධක අවදානමෙන් ආරක්ෂා කර ගන්නේ කෙසේද යන තීරණාත්මක අභියෝගයටය.

මූලාශ්‍රය:
 Lanka News - Sanctions Risks Mount as Iranian Tankers Linger Off Galle