*පනත් කෙටුම්පතේ සාධනීය කරුණු මෙන්ම ගැටලුසහගත වගන්ති ගැනත් පුළුල් සංවාදයක් ඉල්ලයි
2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනතට යෝජිත නව සංශෝධන මඟින් වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් මහජනතාවට සහ ජනමාධ්‍යයට ඇති තොරතුරු භාවිත කිරීමේ අයිතිය කිසිසේත්ම සීමා නොකරන ලෙස නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් සඳහා වූ ජනතා ක්‍රියාකාරීත්වය (පැෆ්රල් සංවිධානය) ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
පැෆ්රල් සංවිධානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ රෝහණ හෙට්ටිආරච්චි ගේ අත්සනින් යුතුව ජනාධිපතිවරයා වෙත යොමු කර ඇති විශේෂ ලිපියක් මඟින් මෙම කරුණු අවධාරණය කර තිබේ.
තොරතුරු අයිතිය සහ නීතිමය භාවිතයේ සීමාව
2023 දී සම්මත වූ දූෂණ විරෝධී පනත මඟින් රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ සහ මහජන නියෝජිතයන්ගේ වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශ ප්‍රසිද්ධියේ භාවිත කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්තාව සලසා දීම මෙරට විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීමේ වැදගත් පියවරක් වූ බව පැෆ්රල් පෙන්වා දෙයි.
එහෙත් පසුගිය ජූලි 24 වැනිදා ගැසට් කර ඇති නව සංශෝධන කෙටුම්පත අනුව, පුද්ගලයකුගේ වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශයක සංස්කරණය කළ පිටපතක් ලබාගන්නා අයකුට එය අදාළ නිලධාරියකුට හෝ ආයතනයකට ඉදිරිපත් කිරීම හැර වෙනත් කිසිදු පොදු කාර්යයක් සඳහා භාවිත කිරීමට නොහැකි වන පරිදි සීමා පැනවීමට යෝජනා කර ඇත.
එවැනි සීමාවක් පැනවීම හරහා නීත්‍යනුකූලව ලබාගන්නා තොරතුරු සමාජගත කිරීම හෝ ප්‍රයෝජනයට ගැනීම අපරාධමය වරදක් බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතින බව පෙන්වා දෙන එම සංවිධානය, වත්කම්වල පවතින පරස්පරතා හඳුනා ගැනීමට සහ ආදායම් මාර්ගවල නීත්‍යනුකූලභාවය විමසා බැලීමට මාධ්‍යවේදීන්ට මෙන්ම සිවිල් පුරවැසියන්ට ඇති අවස්ථාව ඇහිරී යා හැකි බව ද සඳහන් කරයි.
රාජ්‍ය කොටස් හිමිකාරිත්වය සහ සහවාසිකයන්ගේ වත්කම්
දූෂණ විරෝධී පනතේ 80(ආ) වගන්තියට ගෙන ඒමට නියමිත සංශෝධන සම්බන්ධයෙන් ද පැෆ්රල් සංවිධානය සිය නිරීක්ෂණ ඉදිරිපත් කර තිබේ. දැනට පවතින නීතිය යටතේ රජය හෝ රජයේ සංස්ථාවක් සතුව සියයට 25ක කොටස් හිමිකාරිත්වයක් පවතින ආයතන ප්‍රධානීන්ට වත්කම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය කර ඇති නමුත්, නව සංශෝධනයෙන් එම සීමාව සියයට 50 දක්වා ඉහළ නැංවීමට යෝජනා කර ඇත.
මීට අමතරව, වත්කම් ප්‍රකාශකයකු සමඟ අවම වශයෙන් මාස හයක කාලයක් ජීවත් වූ තැනැත්තකුගේ වත්කම් හෙළිදරව් කිරීමේ අවශ්‍යතාව ඉවත් කිරීමට යෝජනා වී ඇති බව ද එම ලිපියේ දැක්වේ. එවැනි ප්‍රතිපාදනයක් ඉවත් කිරීම හරහා වත්කම් වෙනත් පාර්ශ්වයන්ගේ නමින් පැවරීමේ ඉඩකඩ නිර්මාණය විය හැකි බවට එම සංවිධානය අනතුරු අඟවයි.
එසේම, කොමිෂන් සභාවේ බලතල තනි පුද්ගලයකු වටා කේන්ද්‍රගත නොවී ස්වාධීන ආයතනික ව්‍යුහයක් තුළ ක්‍රියාත්මක වීමේ වැදගත්කම ද මෙහිදී පෙන්වා දී තිබේ.
පුළුල් මහජන කතිකාවක අවශ්‍යතාව
නව සංශෝධන කෙටුම්පත තුළ මෙතෙක් ආවරණය නොවූ නව ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් ඇතුළත් කිරීම සහ පවතින නීතියේ ඇතැම් අපැහැදිලි තැන් නිරාකරණය කිරීම වැනි සාධනීය කරුණු රැසක් පවතින බව ද පැෆ්රල් සංවිධානය සිය ලිපිය මඟින් පිළිගනී.
කෙසේ වෙතත්, වත්කම් විකෘති කරමින් යම් පුද්ගලයකු අපකීර්තියට පත්කිරීම වැළැක්වීමට නීතිමය රැකවරණ පැවතීම යුක්ති සහගත වුව ද, මහජන බලතල සහ දේපළ භාවිත කරන පුද්ගලයන්ගේ වගවීම විමසා බැලීමට මහජනතාවට හා මාධ්‍යයට ඇති ප්‍රවේශය අහිමි නොවිය යුතු බව එම සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.
ඒ අනුව, 2023 දී නීතිගත වූ ප්‍රගතිශීලී ප්‍රතිපාදන ආරක්ෂා කර ගනිමින්, යෝජිත සංශෝධන කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවේදී විවාදයට ගැනීමට පෙර පුළුල් මහජන හා පාර්ශ්වකරුවන්ගේ සංවාදයකට යොමු කර යෝග්‍ය පරිදි යාවත්කාලීන කරන ලෙස පැෆ්රල් සංවිධානය ජනාධිපතිවරයාගෙන් වැඩිදුරටත් ඉල්ලා ඇත.
