මැදපෙරදිග ප්‍රධාන වෙළඳපොළවල් පසුබෑමක; තුර්කිය සහ අසර්බයිජානය ඉදිරියට
මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින නාවික සහ භූ-දේශපාලනික බාධා හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම සාම්ප්‍රදායික අපනයන භෝගය වන තේ අපනයන ක්ෂේත්‍රය මේ වසරේ මුල් මාස හත තුළ පසුබෑමකට ලක්ව ඇති බව වෙළෙඳපොළ දත්ත පෙන්වා දෙයි.
ෆෝබ්ස් ඇන්ඩ් වෝකර් පර්යේෂණ ආයතනය (Forbes & Walker Research) සහ සියකා පර්යේෂණ ආයතනය (Siyaka Research) විසින් රේගු දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් නිකුත් කරන ලද වාර්තාවලට අනුව, 2026 වසරේ ජනවාරි සිට ජූලි දක්වා කාලය තුළ සමස්ත තේ අපනයන ප්‍රමාණය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 143.51ක් දක්වා සියයට 4.9කින් පහත වැටී තිබේ. 2025 වසරේ අදාළ කාලසීමාවේදී වාර්තා වූ අපනයන ප්‍රමාණය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 150.85කි. විශේෂයෙන්ම ජූලි මාසයේදී තේ අපනයනය සියයට 15ක සැලකිය යුතු පහත වැටීමක් වාර්තා කර ඇත.
ඩොලර් ආදායමේ සැබෑ පසුබෑම
මෙම අපනයන ප්‍රමාණාත්මක පහත වැටීම හේතුවෙන් මෙරටට ලැබෙන විදේශ විනිමය ආදායම දැඩි බලපෑමකට ලක්ව ඇත. වසරේ මුල් මාස හත තුළ තේ අපනයන ආදායම ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 817ක් දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය පෙර වසරේ වාර්තා වූ ඩොලර් මිලියන 884 සමඟ සැසඳීමේදී ඩොලර් මිලියන 67ක අඩුවීමකි.
දේශීය මුදලින් (රුපියල්) තේ කිලෝග්‍රෑමයක සාමාන්‍ය නැවට පැටවීමේ (FOB) මිල රුපියල් 1,748.51 සිට රුපියල් 1,826.16 දක්වා රුපියල් 77.65කින් ඉහළ ගොස් ඇතත්, ඩොලර් මට්ටමින් ලැබුණු සාමාන්‍ය මිල කිලෝග්‍රෑමයකට ඩොලර් 5.86 සිට ඩොලර් 5.70 දක්වා පහත වැටී තිබේ. ජූලි මාසයේදී රුපියලෙන් ගණනය කළ FOB අගය රුපියල් 1,921.95ක් දක්වා ඉහළ ගියද, අපනයන පරිමාව අඩුවීම හා ඩොලර් වටිනාකම අඩුවීම හේතුවෙන් සමස්ත විදේශ විනිමය ඉපැයීමට ඉන් සැලකිය යුතු සහනයක් ලැබී නොමැත.
සාම්ප්‍රදායික වෙළෙඳපොළ පසුබෑම සහ නව අවස්ථා
මැදපෙරදිග මුහුදු මාර්ගවල පවතින ගැටලු හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගැනුම්කරුවන් වෙත භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීමේ ප්‍රමාදයන් සහ අභියෝග මතුව ඇත.
ලිබියාව:
ලිබියාව වෙත සිදුකළ අපනයන ප්‍රමාණය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 13 සිට මිලියන 5.4 දක්වා සියයට 58ක දැවැන්ත පසුබෑමක් පෙන්නුම් කරයි.
එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය:
අපනයනය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 10.6 සිට මිලියන 4.4 දක්වා සියයට 58කට වඩා පහත වැටී ඇත.
ඉරාකය සහ අනෙකුත් රටවල්:
ඉරාකයට සිදුකළ තේ අපනයනය සියයට 36කින් (කිලෝ මිලියන 14.42ක් දක්වා) ද, චිලී රාජ්‍යය සියයට 24කින් ද, චීනය සියයට 8කින් ද පහත වැටී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද ඇතැම් ගෝලීය වෙළෙඳපොළවල ශ්‍රී ලංකා තේ සඳහා වූ ඉල්ලුම කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය වී ඇත. සිලෝන් ටී සඳහා වූ විශාලතම තනි ගැනුම්කරු බවට පත්වෙමින් තුර්කිය සිය ආනයනය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 24.76ක් දක්වා සියයට 138කින් ඉහළ නංවාගෙන තිබේ. ඊට අමතරව අසර්බයිජානය සිය ආනයනය සියයට 49කින් (කිලෝ මිලියන 7.14ක් දක්වා) ද, රුසියාව සියයට 2.6කින් ද වර්ධනය කරගෙන ඇත.
අපනයන ආදායම සහ විදේශ විනිමය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයකට, අපනයන ප්‍රමාණය අඩුවීම මෙන්ම තේ කිලෝග්‍රෑමයකට ලැබෙන ඩොලර් ආදායම පහළ යාම ක්ෂේත්‍රයේ නව උපායමාර්ගික අවශ්‍යතාවක් මතු කරයි. සාම්ප්‍රදායික වෙළෙඳපොළ මත පමණක් යැපීම වෙනුවට විකල්ප වෙළෙඳපොළ වෙත කඩිනමින් යොමුවීමේ සහ අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැදගත්කම මෙම නවතම දත්ත මගින් අවධාරණය කෙරේ.
මුලාශ්‍රය :
Tea Exports Slide As Middle East Disruptions Deepen Revenue Losses
