ඩිජිටල් පිම්ම මැද බැංකු-භාණ්ඩාගාරය සයිබර් අනතුරක

දසයෙන් 9.2 ක අවදානම සහ SLCERT සතු නීතිමය සීමාව

රාජ්‍ය සේවා පුළුල් ලෙස ඩිජිටල්කරණය වන මෙවන් මොහොතක, ලොව පුරා වෙබ් පද්ධති සඳහා බහුලව යොදාගන්නා PHP මෘදුකාංගයේ බරපතළ ආරක්ෂක සිදුරු දෙකක් (CVE-2026-109618 සහ CVE-2026-109619) හඳුනාගෙන තිබේ.

ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක දර්ශකවල දසයෙන් 9.2 ක උපරිම බරපතළකමක් සටහන් වන මෙමඟින්, කිසිදු පූර්ව අවසරයකින් තොරව පිටස්තර පාර්ශ්වයකට සර්වර් පද්ධතිවල පාලනය අත්පත් කරගැනීමේ හැකියාව පවතී.

ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (SLCERT) ඒ පිළිබඳව අවවාදාත්මක නිවේදන නිකුත් කර ඇතත්, අදාළ යාවත්කාලීන කිරීම් කඩිනමින් සිදු කරන ලෙස ආයතන වෙත නීතිමය වශයෙන් නියෝග නිකුත් කිරීමේ බලයක් ඊට නොමැත. අනතුරු ඇඟවීම සහ ක්‍රියාත්මක කරවීම අතර පවතින මේ නෛතික හිඩැස රට හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගයයි.

භාණ්ඩාගාරයේ ඩොලර් මිලියන 2.5 පාඩුව දුන් අනතුරු ඇඟවීම

භාණ්ඩාගාරයේ ඊමේල් පද්ධතියක් හරහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5 ක මුදලක් වෙනතකට හරවා ගැනීමේ සිදුවීම මීට කදිම නිදසුනකි.

එම පද්ධතිය 2019 වසරේ සිට නිසි යාවත්කාලීන කිරීමකින් තොරව පැවති එකක් බව SLCERT ආයතනය විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවට (COPF) අනාවරණය කර තිබිණි.

සයිබර් ආරක්ෂණ බිඳවැටීම් හුදෙක් සූක්ෂ්ම හැකර් ප්‍රහාර නිසා පමණක් නොව, ආයතනික අධීක්ෂණයේ හා නඩත්තුවේ පවතින උදාසීනත්වය හේතුවෙන් ද සිදුවන බව මින් පැහැදිලි වේ. මෙරට රාජ්‍ය ආයතන කීයක් මෙම නව PHP දුර්වලතාවට අදාළ පිළියම් යොදා ඇත්දැයි තවමත් නිල වශයෙන් හෙළිදරව් කර නොමැත.

බැංකුවල ‘ස්වයං සහතික’ පමණක් සෑහේද?

වාණිජ බැංකු සහ ඩිජිටල් ගෙවීම් පද්ධති මෙරට මූල්‍ය ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන කොඳුනාරටියයි. එම පද්ධතිවල ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් අදාළ ආයතන විසින්ම ලබාදෙන ප්‍රකාශ මත පමණක් විශ්වාසය තැබීම ප්‍රමාණවත් නොවේ.

PHP මත පදනම් වූ පද්ධති යාවත්කාලීන කර ඇත්දැයි වාණිජ බැංකුවලින් වහා විමසා සිටින ලෙස ආරක්ෂක විශ්ලේෂක වෛද්‍යාලංකාර ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවෙන් ඉල්ලා සිටියි.

නියාමනයට යටත් සියලු මූල්‍ය ආයතන සඳහා හදිසි අවදානම් තක්සේරුවක් (Vulnerability Assessment) සිදු කර, ස්වාධීන තෙවන පාර්ශ්වීය විගණනයක් අනිවාර්ය කිරීම මහ බැංකුවේ අවධානයට ලක්විය යුතු පියවරකි.

සයිබර් ආරක්ෂණ පනත කඩිනම් කිරීමේ හදිසි අවශ්‍යතාව

SLCERT ආයතනය වෙත නීතිමය විධායක බලතල හිමිකර දෙන නව සයිබර් ආරක්ෂණ පනත (Cyber Security Bill) ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අවශ්‍යතාව මෙම අර්බුදය හමුවේ යළිත් කරළියට පැමිණ තිබේ.

ජපානය, එක්සත් ජනපදය, බ්‍රිතාන්‍යය, කැනඩාව, චීනය සහ දකුණු කොරියාව වැනි රටවල් මෙවැනි ගෝලීය අවදානම් මතුවූ වහාම ආරක්ෂිත නොවන පද්ධති අන්තර්ජාලයෙන් ඉවත් කිරීමට පවා නියෝග කරමින් ක්ෂණික ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත.

රාජ්‍ය සේවා ඩිජිටල්කරණයෙන් කාර්යක්ෂමතාව සහ විනිවිදභාවය අපේක්ෂා කළ හැකි වුවද, එම ප්‍රතිලාභ රඳා පවතින්නේ යටිතල පහසුකම්වල ආරක්ෂාව මතය. සයිබර් ආරක්ෂාව යනු පසුව සිතා බැලිය යුතු අතිරේක කාරණයක් නොව, ඩිජිටල් පරිවර්තනයක මූලික පදනම බව වටහාගත යුතුව තිබේ.

විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

Lanka News: Sri Lanka’s Cybersecurity Gap Threatens Banks, Treasury and Digital Future

BBC සිංහල සේවය : ලෝකය කැළඹූ PHP ගැටලුව කුමක් ද? එය ලොව පුරා සයිබර් ආරක්ෂණ හදිසි අවදානමක් ඇති කළේ ඇයි?