උතුරු-නැගෙනහිර රක්ෂිත අර්බුදයට අදියර දෙකක කඩිනම් විසඳුමක්

ජීපීඑස් සිතියම් නිසා රෝහල් සහ රාජ්‍ය ආයතනත් කොටුවෙයි

පසුගිය පාලන සමයන්හිදී වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව භූමියේ සැබෑ තත්ත්වය පරීක්ෂා නොකර, ජීපීඑස් (GPS) ඛණ්ඩාංක මත පමණක් පදනම්ව මායිම් ලකුණු කිරීම වර්තමාන ඉඩම් අර්බුදයට ප්‍රධාන හේතුව බව පරිසර අමාත්‍ය වෛද්‍ය ධම්මික පටබැඳි 'The Sunday Morning' පුවත්පතට අනාවරණය කර තිබේ.

මෙම තාක්ෂණික සීමා නිර්ණය හේතුවෙන් යුද්ධයෙන් අවතැන් වූ සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ පාරම්පරික ඉඩම් පමණක් නොව, ප්‍රාදේශීය රෝහල් සහ රාජ්‍ය ආයතන ගණනාවක්ද නොදැනුවත්වම රක්ෂිත සීමාවන් තුළට කොටුවී තිබේ.

මෙම ඉඩම් නිදහස් කරගැනීම සඳහා පසුගිය වසරේ අගෝස්තු මාසයේදී කමිටුවක් පත් කළද, ඇතැම් දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකරණ කමිටුවලින් නිසි සහයෝගය නොලැබීම හේතුවෙන් මාස 6කින් අවසන් විය යුතු වාර්තාව වසරක් ඉක්මවන තුරුත් ඉදිරිපත් වී නොමැත.

නව ගැසට් තාවකාලිකව නැවතෙයි: විසඳුම අදියර දෙකකින්

පවතින ඉඩම් අයිතිය පිළිබඳ ගැටලු සම්පූර්ණයෙන්ම නිරාකරණය වන තුරු උතුරු පළාත තුළ අලුතින් හඳුනාගත් කිසිදු භූමියක් රක්ෂිත ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම අත්හිටුවීමට රජය තීරණය කර ඇත.

කමිටු වාර්තාව ප්‍රමාද වුවද, හඳුනාගත් ඉඩම් කොටස් මුදාහැරීම අදියර දෙකකින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට අමාත්‍යාංශය පියවර ගෙන තිබේ:

* පළමු අදියර: දැනටමත් රක්ෂිත සීමාවලින් ඉවත් කිරීමට පැහැදිලිව හඳුනාගෙන ඇති ඉඩම් කඩිනමින් නිදහස් කිරීම.

* දෙවන අදියර: පරිපාලන හා නෛතික වශයෙන් සංකීර්ණ තත්ත්වයේ පවතින සෙසු ඉඩම් ගැටලු විසඳීම.

සංහිඳියාවට එල්ල වූ බාධාව සහ අක්කර ලක්ෂ දෙකක සමාලෝචනය

යුද්ධය නිමාවී දශකයකට වැඩි කාලයක් ගතවුවද, පරිසර සංරක්ෂණය මුවාවෙන් සිදුවන ඒකපාර්ශ්වික ඉඩම් පවරාගැනීම් ජනවාර්ගික සංහිඳියාවට බරපතළ බාධාවක් බව විකල්ප ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය (CPA) ඇතුළු ස්වාධීන පර්යේෂණ ආයතන දිගින් දිගටම පෙන්වා දී ඇත.

වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ මහවැලි අධිකාරිය අතර පවතින බලතල ගැටුම් හේතුවෙන් පැරණි වාරි වැව් ප්‍රතිසංස්කරණය, ඇළ මාර්ග පිරිසිදු කිරීම සහ මාර්ග සංවර්ධනය වැනි මූලික යටිතල පහසුකම් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල මට්ටමින් සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ වී තිබේ.

මේ වන විට පවතින මහජන හා දේශපාලන බලපෑම් හමුවේ, උතුරු-නැගෙනහිර රජයේ පාලනයේ පවතින ඉඩම් අක්කර ලක්ෂ දෙකක් (200,000) නැවත අවතැන් ජනතාවගේ පදිංචිය, සත්ව පාලනය සහ කලාපීය සංවර්ධනය සඳහා නිදහස් කිරීමේ පරිපාලන සමාලෝචනයක් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සහ කැබිනට් මණ්ඩලය මගින් අරඹා තිබේ.

දශක ගණනාවකින් පසු පරිසර නීති ක්ෂේත්‍රයේ දැවැන්ත ප්‍රතිසංස්කරණයක්

වසර 26කට පසුව සංශෝධනය කෙරුණු ජාතික පාරිසරික පනත මේ වන විට පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත කරගෙන ඇති අතර, තවත් ප්‍රධාන පරිසර නීති 3ක් යාවත්කාලීන වෙමින් පවතී.

1- සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත: වසර 44කින් ප්‍රධාන සංශෝධනයක් සිදු නොවූ මෙම පනත යාවත්කාලීන කිරීම සඳහා කෙටුම්පත් සකසා කැබිනට් අනුමැතියට සූදානම් කර ඇත.

2- ජල සම්පත් මණ්ඩල පනත: 1964 අංක 29 දරන පනත සංශෝධනය කිරීම සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය හිමිව තිබේ.

3- සමුද්‍ර දූෂණය වැළැක්වීමේ පනත: නව සංශෝධන කෙටුම්පත් මේ වන විට සකස් කෙරෙමින් පවතී.

මීට අමතරව, දිගු කලක් තිස්සේ ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් නොමැතිවීමෙන් අර්බුදයට ලක්ව තිබූ හීලෑ අලි ඇතුන් ලියාපදිංචිය සහ නඩත්තුව පිළිබඳ අවසන් කෙටුම්පත සකසා අවසන් කර ඇති අතර, ආගමික පෙරහැර සම්ප්‍රදායන් සහ සත්ව සුබසාධනය සමබර වන පරිදි ක්‍රියාත්මක වීමට මහානායක හිමිවරුන් ඇතුළු ආගමික නායකයින් සමග ඉදිරියේදී සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය.

විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

The Sunday Morning -  North and east land disputes: Forest lands identified for release under two-stage plan  

Centre for Policy Alternatives (CPA) Sri Lanka - Land rights and demarcation reports