කොළඹ ඩොලර් බිලියන කැසිනෝ සළෙලබිමේ කළු සල්ලි උගුල

දිලිසෙන සූදු බිමේ නොගෙවූ බදු බිලියන

කොළඹ නගරයේ කැසිනෝ ව්‍යාපාරය දැවැන්ත පරිවර්තනයකට ලක්වෙමින් තිබේ. ජෝන් කීල්ස් සහ මෙල්කෝ රිසෝර්ට්ස් හවුල්කාරිත්වයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.2ක ආයෝජනයක් සහිත ‘City of Dreams Sri Lanka’ මෙගා ව්‍යාපෘතිය එක්වීමත් සමඟ, මෙරට සූදු කර්මාන්තය ජාත්‍යන්තර තලයට පිවිස ඇත.

ව්‍යාපාරික ආයෝජන මෙලෙස ඉහළ යද්දී, ස්ථාපිත ප්‍රධාන පෙළේ කැසිනෝ සමාගම් කිහිපයක් රජයට ගෙවිය යුතු රුපියල් බිලියන 1.4කට අධික බදු මුදල් පැහැර හැර ඇති බව ආදායම් වාර්තා පෙන්වා දෙයි. විගණන දත්තවලට අනුව කැසිනෝ මැරීනා ආයතනයෙන් රුපියල් මිලියන 760ක් සහ බැලීස් ආයතනයෙන් රුපියල් මිලියන 575ක් අයවිය යුතුව ඇත. ඉන් රුපියල් බිලියන 1.1ක්ම අධිකරණ නඩු හමුවේ සිරවී තිබීම රාජ්‍ය ආදායම් එකතු කිරීමේ යාන්ත්‍රණයේ පවතින දුර්වලතා මැනවින් හෙළි කරයි.

දේශසීමා පනින රහස් මුදල් සංසරණය

නොගෙවූ බදුවලටත් වඩා භයානක යටිපෙළ වන්නේ, මෙම ක්ෂේත්‍රය ජාත්‍යන්තර මුදල් විශුද්ධිකරණ ජාලයන්ට ගොදුරු වීමේ අවදානමයි. ඉන්දියාවේ හෙළි නොකළ කළු සල්ලි මෙරටට රැගෙනවිත්, තෙවන පාර්ශ්වයන් (Proxy gamblers) ලවා ක්‍රීඩා කරවා, පසුව එම මුදල් කැසිනෝ ජයග්‍රහණ ලෙස පෙන්වා නීත්‍යානුකූලව ආපසු ගෙනයන සූක්ෂ්ම ක්‍රමවේද පිළිබඳ විමර්ශන අංශවල විමසිල්ල යොමුව තිබේ.

අනෙක් අතට, අන්තර්ජාල මූල්‍ය වංචාකරුවන් අනුන්ගේ නමින් පවත්වාගෙන යන බැංකු ගිණුම් (Mule accounts) සහ 'ටෙදර්' (Tether) වැනි ඩිජිටල් ක්‍රිප්ටෝ මුදල් හරහා සොරකම් කරන මුදල් කැසිනෝ පද්ධතියට රිංගවන බවට තොරතුරු අනාවරණය වේ. මෙවැනි අතිනවීන තාක්ෂණික මූල්‍ය ගනුදෙනු සාම්ප්‍රදායික විමර්ශන රාමුවලට හසුකර ගැනීම අතිශය දුෂ්කර කාර්යයකි.

තලවතුගොඩ වැටලීම සහ ඩිජිටල් තර්ජනය

මෙම නීතිවිරෝධී උවදුර තවදුරටත් කොළඹ පිහිටි බලපත්‍රලාභී ප්‍රධාන කැසිනෝ ශාලා පහට පමණක් සීමා වී නොමැත. තලවතුගොඩ සුඛෝපභෝගී නිවසක් වටලා, විශේෂිත පරිගණක උපකරණ යොදාගනිමින් අනවසර අක්වෙරළ සූදු මෙහෙයුම්වල නිරත වූ ඉන්දීය ජාතිකයින් අටදෙනෙකු මෑතකදී අත්අඩංගුවට පත්වීම ඊට කදිම නිදසුනකි.

විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම සහ ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය එක්ව මෙරට ක්‍රියාත්මක වූ අනවසර ඔන්ලයින් සූදු වෙබ් අඩවි 122ක් තහනම් කිරීමට පියවර ගත්තේය. භෞතික පරිශ්‍රයන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය ඩිජිටල් සූදු අවකාශය පාලනය කිරීම කොතරම් බරපතල අභියෝගයක්ද යන්න එමඟින් මනාව පැහැදිලි වේ.

නව නීතිය හමුවේ ඇති ප්‍රායෝගික අභියෝගය

මෙම විසිරුණු තත්ත්වය පාලනය කිරීම වෙනුවෙන් 2025 අංක 17 දරන සූදු නියාමන අධිකාරී පනත (Gambling Regulatory Authority Act) ක්‍රියාත්මක කර තිබේ. අනවසර සූදු මෙහෙයුම් සඳහා දේපළ රාජසන්තක කිරීම, වසර දෙකක සිරදඬුවම් සහ රුපියල් මිලියන 10ක් දක්වා දඩ නියම කිරීමටත්, දේශීය පුරවැසියන් සඳහා කැසිනෝ ඇතුළුවීමේ ගාස්තුව ඩොලර් 100 දක්වා දෙගුණ කිරීමටත් නව නීතියෙන් ඉඩ සලසා ඇත.

කඩදාසියට සීමා වූ නීති පමණක් මෙම සංකීර්ණ ජාලය පාලනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. මහා බැංකුවේ මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකය, දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව, රේගුව සහ පොලිස් සයිබර් අපරාධ ඒකකය ඒකාබද්ධ වූ ශක්තිමත් අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් කඩිනමින් බිහිවිය යුතුය. සංචාරක ආකර්ෂණය සහ ආයෝජන රටට අවශ්‍ය වුවද, ජාත්‍යන්තර අපරාධකරුවන්ට මුදල් විශුද්ධිකරණයට ඉඩදෙන තෝතැන්නක් බවට පත්වුවහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත මූල්‍ය පද්ධතියේ විශ්වසනීයත්වයම බිඳවැටීමේ අනතුර පවතී.