වයස 16 ළමා සමාජ මාධ්‍ය තහනම : ඔස්ට්‍රේලියාවේ මහාධිකරණ සටනක්

ළමා ආරක්ෂාව දේශපාලන අයිතියට හරස් වෙයිද?

වයස අවුරුදු 16ට අඩු බාලවයස්කරුවන්ට සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් තහනම් කරමින් ඔස්ට්‍රේලියානු රජය හඳුන්වා දුන් නීතිය ක්‍රියාත්මක වී වසරක් පිරෙන්නට ඔන්න මෙන්න කියා තිබියදී, එරට මහාධිකරණය හමුවේ බරපතළ නීතිමය ගැටුමක් ඇවිලී තිබේ.

ලොව ප්‍රකට සමාජ මාධ්‍ය ජාලයක් වන රෙඩිට් (Reddit) සමාගම සහ නිව් සවුත් වේල්ස් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ජෝන් රුඩික් ප්‍රමුඛ ඩිජිටල් ෆ්‍රීඩම් ප්‍රොජෙක්ට් (Digital Freedom Project) සංවිධානය එක්ව මෙම නීතිමය අභියෝගය එල්ල කර ඇත.

නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන්ට දේශපාලන සංවාදවලට එක්වීමට සහ පුවත් දැනගැනීමට ඇති ව්‍යවස්ථාපිත සන්නිවේදන අයිතිය මෙම තහනමෙන් උල්ලංඝනය වන බව පෙත්සම්කරුවෝ කියා සිටිති.

ගිණුම් අහෝසි කිරීමෙන් දරුවන් වඩාත් අනාරක්ෂිතද?

නීතිය කඩකළහොත් පැනවෙන දැවැන්ත දඩ මුදල් හමුවේ ෆේස්බුක්, ටික්ටොක්, යූටියුබ් සහ රෙඩිට් වැනි වේදිකා බාලවයස්කාර ගිණුම් මිලියන ගණනක් පද්ධතියෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගත්තේය.

ගිණුමක් හරහා සක්‍රිය වන මූලික ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද (in-built safety features), ගිණුම අහිමි වීමත් සමග සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලිහී යන බව රෙඩිට් සමාගම අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ කරුණුවල සඳහන් වේ.

ගිණුමක් නැතත් ඕනෑම කෙනෙකුට අන්තර්ජාලය ඔස්සේ විවෘත අන්තර්ගතයන් නැරඹිය හැකි පසුබිමක, මෙවැනි නීති මගින් දරුවන් නොදැනුවත්වම අනාරක්ෂිත අඩවි වෙත තල්ලු වන බව ඔවුන්ගේ තර්කයයි.

විද්‍යාත්මක එකඟතාවක් නැති බවට තර්කයක්

සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය මානසික සෞඛ්‍යයට හානිකර බවට රජය චෝදනා කළද, ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි "විද්‍යාත්මක එකඟතාවක්" මෙතෙක් තහවුරු වී නැතැයි තාක්ෂණ ආයතන පෙන්වා දෙයි.

තහනම ක්‍රියාත්මක වුවද තරුණ පරපුර විකල්ප ක්‍රම හරහා සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය අත්නොහළ බව ඔස්ට්‍රේලියානු පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් පසුගිය අගෝස්තු මාසයේ කළ අධ්‍යයනයකින්ද සනාථ වී තිබිණි.

හුදකලා ප්‍රදේශවල වෙසෙන දරුවන්ට සහ ආන්තික ප්‍රජාවන්ට අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා මෙන්ම මානසික සහයෝගය ලබාගැනීමට තිබූ ප්‍රධාන මාධ්‍යයක් මෙමගින් අහිමි වී ඇති බව මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීහු පෙන්වා දෙති.

ඇල්ගොරිතම පාලනය සහ ගෝලීය අවධානය

අන්තර්ජාල විලෝපිකයන්ගෙන් සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී අන්තර්ගතයන්ගෙන් ළමා පරපුර මුදාගැනීම සඳහා මෙම තහනම අත්‍යවශ්‍ය පියවරක් වූ බව ඔස්ට්‍රේලියානු eSafety කොමසාරිස් කාර්යාලය දැඩිව අවධාරණය කරයි.

දරුවන් ඇබ්බැහි කරවන ඇල්ගොරිතම ක්‍රමවේද අක්‍රිය කිරීමට (opt-out laws) පරිශීලකයින්ට බලය ලබාදෙන නව නීති සකස් කිරීමටද රජය මේ වන විට සූදානම් වෙමින් සිටී.

මෙයට සමගාමීව, ඇබ්බැහි කරවන තාක්ෂණික සැලසුම් මගින් දරුවන්ට හානි කළ බවට චෝදනා කරමින් මෙටා සමාගමට එරෙහිවද ඔස්ට්‍රේලියාවේ සමූහ වන්දි නඩුවක් (Class Action Lawsuit) ගොනු වී තිබේ.

ග්‍රීසිය ඇතුළු තවත් රටවල් කිහිපයක්ම මෙවැනි ළමා සමාජ මාධ්‍ය තහනම් සලකා බලමින් සිටින මොහොතක, ඔස්ට්‍රේලියානු මහාධිකරණය ලබාදෙන තීන්දුව සමස්ත ලෝකයේම ඩිජිටල් නීති පද්ධතියට පෙරළිකාර පූර්වාදර්ශයක් සපයනු ඇත.


විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

Al Jazeera:  Australia's High Court hears bid to overturn under-16s social media ban  
The Guardian: Reddit and libertarian group challenge Australia's under-16s social media ban in High Court