ලාෆ්ස් ගෑස් අර්බුදය: පාරිභෝගිකයා මැදිකර පැනනැඟුණු ආණ්ඩුවේ නියාමන අභියෝගය

ලිප ගිනි නිවූ 20%ක සැපයුම් හිඟය

දිවයිනේ සමස්ත ගෑස් අවශ්‍යතාවෙන් පහෙන් පංගුවක්, එනම් 20%ක පමණ වෙළෙඳපොළක් සපයන්නේ ලාෆ්ස් (LAUGFS) සමාගමයි. එම සැපයුම අඩාල වීමත් සමඟ සාමාන්‍ය ගෘහණියන් මෙන්ම සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයෝ දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටිති.

බේකරි, හෝටල් සහ කුඩා ආපනශාලා හිමියන්ට සිදුව ඇත්තේ සිලින්ඩර සොයා දිගු පෝලිම්වල රස්තියාදු වීමටය. නැතහොත් අධික වියදම් දරමින් විකල්ප ඉන්ධන සොයා යාමටය. පෞද්ගලික සමාගමක අභ්‍යන්තර බිඳවැටීමක් හමුවේ සමස්ත ආර්ථිකයම මෙලෙස කම්පනයට පත්වන්නේ රාජ්‍ය මට්ටමේ විධිමත් ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් නොමැති වීම නිසාය.

නොපැමිණි නැව සහ අධිකරණයේ නඩුව

පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය (CAA) ඔක්තෝබර් 29 වනදා ලාෆ්ස් සමාගමට එරෙහිව අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගත්තේය. අඛණ්ඩ සැපයුමක් පවත්වා නොගැනීම සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ රෙගුලාසි කඩකිරීම ඊට හේතුවයි. ඒ අනුව නොවැම්බර් 11 වනදා අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා සමාගමට නොතිසි නිකුත් කර තිබේ.

වෙළෙඳ අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ පෙන්වා දෙන්නේ සමාගම නිසි ප්‍රසම්පාදන පිළිවෙත් උල්ලංඝනය කර ඇති බවයි. මෙට්‍රික් ටොන් 3,800ක ගෑස් නෞකාවක් ඔක්තෝබර් 20 ත් 28 ත් අතර පැමිණෙන බව මුදල් අමාත්‍යාංශයට පොරොන්දු වුවද එය මෙරටට ළඟා වූයේ නැත. පසුව එම දිනය නොවැම්බර් 2 සිට 5 දක්වා කල්දැමීමට සමාගම පියවර ගෙන තිබිණි.

ලිට්‍රෝ කරපින්නාගත් බර සහ සිලින්ඩර හුවමාරුවේ අවදානම

හිඟය පියවීමට රජය සතු ලිට්‍රෝ සමාගම සිය බෙදාහැරීම් දෛනිකව සිලින්ඩර 90,000 සිට ලක්ෂය දක්වා ඉහළ නංවා ඇත. අතිරේක නෞකාවක් පැමිණීම වෙළෙඳපොළට තාවකාලික හුස්මක් දුන්නද, තනි රාජ්‍ය සමාගමකට දිගුකාලීනව මෙම සම්පූර්ණ බර කරගැසීමට තාක්ෂණික හෝ ප්‍රවාහන හැකියාවක් නොමැත.

හිස් ලාෆ්ස් සිලින්ඩර සඳහා ලිට්‍රෝ ගෑස් පිරවීමේ (Cross-filling) හදිසි යෝජනාවක් මේ වන විට කරළියට පැමිණ තිබේ. මෙය තාක්ෂණිකව සරල පියවරක් නොවේ. සිලින්ඩරවල හිමිකාරිත්වය, කපාටවල ගැළපීම, පිපිරුම් අවදානමකදී නෛතික වගකීම සහ ආපසු බෙදාහැරීමේ ක්‍රමය නිරවුල් කර නොගෙන මෙවැනි පියවරක් ගැනීම තවත් අර්බුදයකට අතවැනීමක් බව ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

බිලියන 41ක ණය, හිමිකාරිත්වය සහ රජයේ වගකීම

රුපියල් බිලියන 41 ඉක්මවූ පාඩු සහ වගකීම්වල සිරවී සිටින සමාගමක ගැටලුව, හුදෙක් ජාත්‍යන්තර සම්බාධක පිට පමණක් පටවා අතපිසදාගත නොහැකිය. මූල්‍ය දුර්වලතා, ප්‍රසම්පාදන අකාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රමාණවත් හදිසි සංචිත නොමැතිකම මෙයට හේතු වූයේද යන්න විනිවිදභාවයෙන් යුතුව හෙළිදරව් විය යුතුය.

ලාෆ්ස් හෝල්ඩිංග්ස් සමාගමේ 50%ක ආයෝජනය ධම්මික පෙරේරා මහතා විසින් සිදුකරනු ලැබුවේ 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී වන අතර, එය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණේ 2026 අප්‍රේල් මාසයේදීය. අද දවසේ සැබෑ අවශ්‍යතාව වන්නේ එම නව හිමිකාරිත්ව ව්‍යුහය හරහා සමාගමේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය තහවුරු කරමින් වෙළෙඳපොළට අඛණ්ඩව ගෑස් ලබාදීමයි.

පාරිභෝගිකයා පෝලිම්වල දුක්විඳි පසු නඩු පැවරීමෙන් පමණක් ප්‍රශ්නය නොවිසඳේ. රජයක් සතු විය යුත්තේ අර්බුදයක් පැමිණීමට පෙර ක්‍රියාත්මක වන ජාතික හදිසි සැපයුම් සැලැස්මකි. මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකගේ දෛනික කුසගින්න තීරණය කරන ගෑස්, සාමාන්‍ය වෙළඳ භාණ්ඩයක් සේ සලකා අතහැර දැමිය නොහැක්කේ එබැවිනි.