ඩීසල් බරින් මිදෙන්න මෙගාවොට් 100ක බැටරි බලයක්

අධික ඩීසල් පිරිවැයට තාක්ෂණික විසඳුමක්

ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි පද්ධතිය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටලුවක් වන්නේ රාත්‍රී කාලයේ ඉල්ලුම පියවීමට අධික මිලක් ගෙවා ඩීසල් බලාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදුවීමයි. දහවල් කාලයේ නිපදවෙන සූර්ය හා සුළං බලය ගබඩා කර ගැනීමට පහසුකම් නොමැති වීම නිසා මෙතෙක් එම අතිරික්ත පිරිසිදු බලශක්තිය අපතේ ගියේය.

මෙම පසුබිම තුළ, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ (ADB) මූල්‍ය පහසුකම් යටතේ කොළොන්නාවේ මෙගාවොට් 100ක (100 MW/100 MWh) දැවැන්ත බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධතියක් (BESS) ඉදිකිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. දේශීය සෙයිලෙක්ස් (Ceylex) සහ චීනයේ සින්ග්නෙන්ග් (Xingneng) සමාගම් හවුලකට පිරිනැමුණු මෙම ව්‍යාපෘතියේ වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.27ක්, යුරෝ මිලියන 2.61ක් සහ රුපියල් මිලියන 555කට අධිකය.

යුනිට් එකකට රුපියල් 80ක් ඉතිරි කළ හැකිද?

විදුලි බල මණ්ඩලයේ දත්තයන්ට අනුව ඩීසල් මගින් විදුලි ඒකකයක් නිපදවීමට රුපියල් 115ක් පමණ වැයවන අතර, බැටරි ගබඩා පද්ධතියක් හරහා ලබාදෙන ඒකකයක පිරිවැය රුපියල් 35ක් තරම් අඩු මට්ටමක පවතිනු ඇති බවට පුරෝකථනය කර ඇත.

කෙසේ වෙතත්, මෙය සහතික කළ ලාභයක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බව ස්වාධීන ආර්ථික හා බලශක්ති නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති. බැටරි ආරෝපණයේදී සිදුවන බලශක්ති හානිය, නඩත්තු පිරිවැය සහ නිශ්චිත ආයු කාලයකට පසු බැටරි ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට යන වියදම් නිවැරදිව කළමනාකරණය නොකළහොත් අපේක්ෂිත සැබෑ ලාභය අඩුවිය හැකිය.

සම්පූර් හරහා කොළඹට එන සූර්ය බලය

මෙයට සමගාමීව නැගෙනහිර පළාතේ සූර්ය බලය ජාතික පද්ධතියට එක් කිරීම සඳහා ආසියානු යටිතල පහසුකම් ආයෝජන බැංකුවේ (AIIB) මූල්‍ය සහයෙන් සම්පූර්–කප්පල්තුරෙයි සම්ප්‍රේෂණ ව්‍යාපෘතිය ද ආරම්භ කෙරේ. ඩොලර් මිලියන 4.15ක්, යුරෝ මිලියන 0.78ක් සහ රුපියල් මිලියන 1,096ක් වැයවන මෙම ඉදිකිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නිම කිරීමට ලබාදී ඇත්තේ දින 546ක කෙටි කාලසීමාවකි.

මීට අමතරව අනුරාධපුරය, කිලිනොච්චිය, වවුනියාව සහ හම්බන්තොට ඇතුළු ප්‍රාදේශීය උපපොළවල් 16ක මෙගාවොට් 10 බැගින් වූ කුඩා බැටරි පද්ධති ස්ථාපිත කිරීමට ද සැලසුම් කර ඇත. 2030 වන විට මෙරට සමස්ත විදුලි උත්පාදනයෙන් 70%ක් පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් ලබාගැනීමේ ජාතික ඉලක්කයට මෙම ව්‍යුහය මූලික පදනම සපයයි.

මහජන මුදලට හිමිවන වගවීම

කොළඹ නගරයට අඛණ්ඩව විදුලිය බෙදාහරින කොළොන්නාව උපපොළ තුළ මෙවැනි අධි-තාක්ෂණික ලිතියම් බැටරි පද්ධතියක් සවි කිරීමේදී ගිනි නිවීමේ ආරක්ෂාව සහ සිසිලන පද්ධති නිසි ප්‍රමිතියෙන් පවත්වා ගැනීම අතිශය තීරණාත්මක තාක්ෂණික අභියෝගයකි.

ණය ආධාර මත ක්‍රියාත්මක වුවද, අවසානයේ මෙම ණය බර පැටවෙන්නේ මෙරට ජනතාවගේ කරමතටය. එබැවින් ව්‍යාපෘතිය නියමිත දින 546 තුළ අවසන් කර, පොරොන්දු වූ පරිදි සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයාගේ විදුලි බිලට සහනයක් සැලසීම සහතික කිරීම පාලකයන් සතු ප්‍රධාන වගකීමකි.