ලංකාවේ සියලුම කම්කරු නීති එක මිටකට: 2026 අලුත් කම්කරු නීති රාමුවට එරෙහිව වෘත්තීය සමිති සටනක!

2026-2030 අපනයන ප්ලෑනට අනුව ආයෝජකයන් ඇදගන්න කම්කරු නීති ලිහිල් කරන්න රජය සැරසෙයි.

“සේවක අයිතීන් සහ ඕවර්ටයිම් සල්ලි කැපෙන්න ඉඩ තියෙනවා” - වෘත්තීය සමිතිවලින් දැඩි විරෝධයක්.


එය වැදගත් වන්නේ ඇයි :

ශ්‍රී ලංකාව දශක ගණනාවකට පසු තබන විශාලතම නීතිමය හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සලකුණු කරමින්, 2026 වසර අවසන් වීමට පෙර රටේ පවතින සියලුම පැරණි කම්කරු නීති ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට තනි ඒකාබද්ධ "කම්කරු නීති රාමුවක්" (Unified Labour Code) හඳුන්වා දීමට රජය සූදානම් වේ. මේ හරහා ආයෝජන දිනාගැනීම සඳහා ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය නම්‍යශීලී වන අතරම, පුද්ගලික අංශයේ සේවකයන්ගේ වෘත්තීය අයිතිවාසිකම් සහ රැකියා සුරක්ෂිතතාවය සීමා වීමේ අවදානමක් ද මතු වී තිබේ.

අපනයන ප්ලෑන සහ නව වෙනස්කම් :

2026–2030 අපනයන සැලැස්ම:
ලංකාවට තවදුරටත් ලාභ ශ්‍රමය (Low-cost production) මත පමණක් ලෝකය සමඟ තරඟ කළ නොහැකි බැවින්, ශ්‍රම කාර්යක්ෂමතාව (Labour efficiency) සහ ඩිජිටල්කරණය ඉහළ නැංවීම රජයේ අරමුණයි.

නියාමන සරල කිරීම:
දැනට පවතින සංකීර්ණ සහ එකිනෙකට පටහැනි නීති ඉවත් කිරීම නිසා, මෙරටට එන විදේශීය ආයෝජකයන්ට බියක් නැතිව ව්‍යාපාර ඇරඹීමට සහ කර්මාන්තශාලා පවත්වාගෙන යාමට පහසු වේ.

ආයතනික ස්ථාවරත්වය:
සේවා යෝජකයන් සහ සේවකයන් අතර සිදුවන නීතිමය ගැටුම් සහ වැඩ වර්ජන (Strikes) අවම කර, අඛණ්ඩ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියක් පවත්වාගෙන යාම මෙහි ප්‍රධාන වාසියකි.

කාසියේ දෙපැත්ත :

රජයේ සහ සේවා යෝජකයන්ගේ පාර්ශවය:
වත්මන් කම්කරු නීති පද්ධතිය බිහිවී ඇත්තේ මීට දශක කිහිපයකට පෙරය. එය වත්මන් නවීන තාක්ෂණික සහ ගෝලීය සැපයුම් දාමයන්ට (Global supply chains) ගැළපෙන්නේ නැත. නීති සරල කිරීම හරහා සේවක-සේව්‍ය සබඳතා ශක්තිමත් වන අතර, වෘත්තීය ආරවුල් කඩිනමින් විසඳා ගැනීමට ස්ථාවර වටපිටාවක් නිර්මාණය වන බව බලධාරීහු පවසති.

වෘත්තීය සමිති සහ සේවක පාර්ශවය:
කම්කරු සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ සියලුම නීති එකම රාමුවකට ගොනු කිරීමේදී, සේවකයන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ අරගල කර දිනාගත් අයිතීන් රැසක් අහිමි විය හැකි බවයි. විශේෂයෙන්ම සේවා මුරයන් (Working hours), අතිකාල දීමනා (Overtime compensation) සහ සාමූහික ගිවිසුම් ගැසීමේ අයිතිය (Collective bargaining) මෙමඟින් දුර්වල විය හැකි බවට ඔවුහු සැක කරති.

ඊළඟට සිදුවන්නේ කුමක්ද ?

කම්කරු අමාත්‍යාංශය විසින් සකස් කරන මෙම නව නීති කෙටුම්පත (Draft Code) ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ මහජනතාවගේ සහ කම්කරු විශේෂඥයන්ගේ විවේචන සඳහා විවෘත කිරීමට නියමිතය. ආර්ථික නවීකරණය සහ සේවක සුබසාධනය අතර නිසි සමබරතාව රැකගනිමින්, විනිවිදභාවයකින් යුතුව මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුකිරීම වත්මන් රජය මුහුණ දෙන ලොකුම පරීක්ෂණය වනු ඇත.

අදහස් සහ යෝජනා :

නව කම්කරු රාමුව හරහා ආයෝජකයන් දිනාගන්නා අතරම, සේවක අයිතීන් ද සුරැකීමට රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුය.

1- 'Mandatory Tripartite Public Consultation Forums' (ත්‍රිපාර්ශවික මහජන විමර්ශන මණ්ඩල පිහිටුවීම):
මෙම නීති කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවට දැමීමට පෙර, සෑම දිස්ත්‍රික්කයකම වෘත්තීය සමිති, සේවා යෝජකයන් සහ කම්කරු නිලධාරීන් සහභාගී වන "විවෘත උපදේශන සභා" (Public Forums) පැවැත්විය යුතුය. සේවකයන්ගේ අදහස් නිසි පරිදි රාමුවට ඇතුළත් නොකළහොත්, මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමට යෑමේදී රට පුරා දැවැන්ත වර්ජන රැල්ලක් මතු විය හැක.

2- 'Legal Safeguards on Flexible Working Hours' (නම්‍යශීලී සේවා මුර සඳහා නීතිමය සීමාවන්):
නවීන ව්‍යාපාර සඳහා නම්‍යශීලී සේවා කාලයන් (Flexible hours/Work from home) හඳුන්වා දීමේදී, සේවකයා සූරාකෑමට ලක්වීම වැළැක්විය යුතුය. දිනකට වැඩ කළ යුතු උපරිම පැය ගණන සහ අනිවාර්ය විවේක කාලයන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ (ILO) ප්‍රමිතීන්ට අනුව නව රාමුව ඇතුළතින්ම දැඩි ලෙස සහතික (Legal guarantees) කළ යුතුය.

3- 'Establishing a Digitalized Labor Dispute Resolution Court' (කම්කරු ආරවුල් විසඳීමේ ඩිජිටල් උසාවියක් ඇරඹීම):
දැනට පවතින කම්කරු උසාවිවල (Labor Tribunals) නඩු වසර ගණනාවක් ඇදී යෑම සේවකයන්ට මෙන්ම සේවා යෝජකයන්ට ද පාඩුවකි. එබැවින්, නව රාමුව යටතේ ඕනෑම වෘත්තීය ගැටලුවක් මාස 3ක් ඇතුළත මාර්ගගතව (Online) විභාග කර අවසන් තීන්දුව ලබා දෙන "කඩිනම් ඩිජිටල් කම්කරු බේරුම්කරණ පද්ධතියක්" (Fast-Track Digital Arbitration System) ස්ථාපිත කළ යුතුය.

(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර)

මුලාශ්‍රය :

Sri Lanka’s Proposed Labour Code: Modernization or a Challenge to Worker Protections?