දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකින් පසු යථා තත්ත්වයට පත්වීමට උත්සාහ කරන ශ්‍රී ලංකාවට, ඉන්දුනීසියාවේ "රන්වන් දැක්ම 2045" (Golden Vision 2045) සංවර්ධන සැලැස්ම කදිම ආදර්ශයකි.
ලෝකයේ පස්වන විශාලතම ආර්ථිකය බවට පත්වීමේ ඉලක්කය සහිතව ඉන්දුනීසියාව ගමන් කරමින් සිටී. ගෝලීය අවපාත හමුවේ වුවද ඔවුන් වසරකට 5% ක ස්ථාවර ආර්ථික වර්ධනයක් පවත්වා ගනී.
වත්මන් තත්ත්වය:
ජනගහනය මිලියන 280 කි. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.4 කි.
2045 ඉලක්කය:
දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් ට්‍රිලියන 9.1 - 9.8 දක්වා ඉහළ නැංවීම.
අමුද්‍රව්‍ය පිටරට යැවීම නැවතීම: ඉන්දුනීසියාවේ සාර්ථකත්වයේ රහස
ඉන්දුනීසියාව තම රටේ ස්වභාවික සම්පත් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස අපනයනය කිරීම සීමා කර ඇත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් දේශීය කර්මාන්තකරණය සහ අගය එකතු කිරීමේ (Downstream Industrialisation) ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කරයි.
කදිම උදාහරණය:
නිකල් (Nickel) ලෝහය අමුද්‍රව්‍ය ලෙස විකිණීම වෙනුවට, රට තුළම බැටරි නිෂ්පාදනය සහ විද්‍යුත් වාහන (EV) සැපයුම් දාමයන් ගොඩනැගීමට ඔවුන් ආයෝජනය කර ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවට ඇති පාඩම:
මිනිරන්, ඉල්මනයිට් සහ පොස්පේට් වැනි ස්වභාවික සම්පත් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස අඩු මිලට අපනයනය කරන ශ්‍රී ලංකාවට, මෙරට තුළම නිමි භාණ්ඩ නිපදවා වැඩි විදේශ විනිමය උපයා ගැනීමට මෙම උපාය මාර්ගය ආදර්ශයට ගත හැකිය.
දිගුකාලීන දැක්ම සහ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය
ප්‍රධාන නිරීක්ෂණය:
ඉන්දුනීසියාවේ වත්මන් ජනාධිපති ප්‍රබෝවෝ සුබියන්තෝ (Prabowo Subianto) ක්‍රියාත්මක කරන්නේ පෙර පැවති රජයන් ආරම්භ කළ දිගුකාලීන සංවර්ධන සැලැස්මයි.
කුළුණු හතරක්:
ඔවුන්ගේ සැලැස්ම මානව සංවර්ධනය, තිරසාර ආර්ථිකය, සමාන සංවර්ධනය සහ ජාතික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (යහපාලනය හා දූෂණ විරෝධය) මත පදනම් වේ.
ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්ත:
ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩු සහ ප්‍රතිපත්ති නිතර වෙනස් වීම ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය බිඳවැටීමට හේතු වේ. ජාතික ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම රටක ප්‍රගතියට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
කලාපීය සහයෝගීතාවය සහ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම්
ඊළඟ පියවර:
ඉන්දුනීසියාව ASEAN කලාපයේ ප්‍රමුඛයෙකු වන අතර ලොව විශාලතම නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම වන RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) සඳහා නායකත්වය දුන්නේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ අවස්ථාව:
ඉන්දුනීසියාව සමඟ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීම හරහා ශ්‍රී ලංකාවට RCEP ගිවිසුමට ඇතුළත් වීමට ඇති අවස්ථා පුළුල් වේ.
ඉන්දුනීසියානු තානාපතිනිය අවධාරණය කළේ ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ හොඳ හවුල්කරුවෙකු වන අතර, දෙරටේම පොදු අභිලාෂයන් වන ආහාර සුරක්ෂිතතාව, මානව සම්පත් සංවර්ධනය සහ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට සූදානම් බවයි.
ලෝකයේ පස්වන විශාලතම ආර්ථිකය බවට පත්වීමේ ඉලක්කය සහිතව ඉන්දුනීසියාව ගමන් කරමින් සිටී. ගෝලීය අවපාත හමුවේ වුවද ඔවුන් වසරකට 5% ක ස්ථාවර ආර්ථික වර්ධනයක් පවත්වා ගනී.
වත්මන් තත්ත්වය:
ජනගහනය මිලියන 280 කි. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.4 කි.
2045 ඉලක්කය:
දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් ට්‍රිලියන 9.1 - 9.8 දක්වා ඉහළ නැංවීම.
අමුද්‍රව්‍ය පිටරට යැවීම නැවතීම: ඉන්දුනීසියාවේ සාර්ථකත්වයේ රහස
ඉන්දුනීසියාව තම රටේ ස්වභාවික සම්පත් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස අපනයනය කිරීම සීමා කර ඇත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් දේශීය කර්මාන්තකරණය සහ අගය එකතු කිරීමේ (Downstream Industrialisation) ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කරයි.
කදිම උදාහරණය:
නිකල් (Nickel) ලෝහය අමුද්‍රව්‍ය ලෙස විකිණීම වෙනුවට, රට තුළම බැටරි නිෂ්පාදනය සහ විද්‍යුත් වාහන (EV) සැපයුම් දාමයන් ගොඩනැගීමට ඔවුන් ආයෝජනය කර ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවට ඇති පාඩම:
මිනිරන්, ඉල්මනයිට් සහ පොස්පේට් වැනි ස්වභාවික සම්පත් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස අඩු මිලට අපනයනය කරන ශ්‍රී ලංකාවට, මෙරට තුළම නිමි භාණ්ඩ නිපදවා වැඩි විදේශ විනිමය උපයා ගැනීමට මෙම උපාය මාර්ගය ආදර්ශයට ගත හැකිය.
දිගුකාලීන දැක්ම සහ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය
ප්‍රධාන නිරීක්ෂණය:
ඉන්දුනීසියාවේ වත්මන් ජනාධිපති ප්‍රබෝවෝ සුබියන්තෝ (Prabowo Subianto) ක්‍රියාත්මක කරන්නේ පෙර පැවති රජයන් ආරම්භ කළ දිගුකාලීන සංවර්ධන සැලැස්මයි.
කුළුණු හතරක්:
ඔවුන්ගේ සැලැස්ම මානව සංවර්ධනය, තිරසාර ආර්ථිකය, සමාන සංවර්ධනය සහ ජාතික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (යහපාලනය හා දූෂණ විරෝධය) මත පදනම් වේ.
ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්ත:
ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩු සහ ප්‍රතිපත්ති නිතර වෙනස් වීම ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය බිඳවැටීමට හේතු වේ. ජාතික ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම රටක ප්‍රගතියට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
කලාපීය සහයෝගීතාවය සහ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම්
ඊළඟ පියවර:
ඉන්දුනීසියාව ASEAN කලාපයේ ප්‍රමුඛයෙකු වන අතර ලොව විශාලතම නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම වන RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) සඳහා නායකත්වය දුන්නේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ අවස්ථාව:
ඉන්දුනීසියාව සමඟ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා ශක්තිමත් කර ගැනීම හරහා ශ්‍රී ලංකාවට RCEP ගිවිසුමට ඇතුළත් වීමට ඇති අවස්ථා පුළුල් වේ.
ඉන්දුනීසියානු තානාපතිනිය අවධාරණය කළේ ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ හොඳ හවුල්කරුවෙකු වන අතර, දෙරටේම පොදු අභිලාෂයන් වන ආහාර සුරක්ෂිතතාව, මානව සම්පත් සංවර්ධනය සහ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට සූදානම් බවයි.
ඉන්දුනීසියාවේ සාර්ථකත්වය පෙන්වා දෙන්නේ ස්වභාවික සම්පත්වලින් පමණක් රටක් දියුණු කළ නොහැකි බවයි. ඒ සඳහා නිවැරදි ප්‍රතිපත්ති, දූෂණයෙන් තොර පාලනය සහ ස්ථාවර දිගුකාලීන සැලසුම් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ශ්‍රී ලංකාව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සොයන මේ මොහොතේ, ඉන්දුනීසියාවේ ආදර්ශය හුදු කතාවකට සීමා නොකර ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට කාලය එළඹ ඇත.
