සංවිධානාත්මක අපරාධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය ජාල මර්දනය කිරීමේ අරමුණින් රජය විසින් ගැසට් කර ඇති නව ‘සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත’ සම්බන්ධයෙන් නීති ප්‍රජාව සහ රජය අතර දැඩි සංවාදයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
විශේෂයෙන්ම පනත් කෙටුම්පතේ අඩංගු ඇතැම් විධිවිධාන හරහා සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීමේ සහ පොලිස් බලතල අනිසි ලෙස භාවිත වීමේ අවදානමක් පවතින බවට නීතිඥවරු අනතුරු අඟවති. ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් රජය අවධාරණය කරන්නේ රටේ ජාතික ආරක්ෂාව සහ පාතාලය මර්දනය වෙනුවෙන් මෙම නීතිය අත්‍යවශ්‍ය වන අතර, සාමාන්‍ය වැසියන්ට අනියත බියක් ඇති කරගත යුතු නැති බවයි.
නීතිඥ ප්‍රජාවේ අනතුරු ඇඟවීම: "පුළුල් බලතල අනිසි ලෙස යෙදවීමේ අවදානමක්"
ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ හිටපු සභාපති, ජනාධිපති නීතිඥ සාලිය පීරිස් පෙන්වා දෙන්නේ පුළුල් මහජන හෝ පාර්ශ්වකරුවන්ගේ උපදේශනයකින් තොරව මෙම කෙටුම්පත සකස් කර ඇති බවයි.
කෙටුම්පතේ සඳහන් වන පරිදි, පුද්ගලයෙකුගේ ශරීරයේ ඇති පච්ච (tattoos) හෝ ඇඳුම් පැළඳුම් සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලියක සංකේතදැයි සැකය මත පමණක් තීරණය කර අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසියට අභිමතය හිමිවීම බරපතළ ගැටලුවක් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
මීට අමතරව ඔහු මතු කරන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයකි:
රැඳවුම් නියෝග:
අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව පොලිස්පතිවරයාගේ අනුමැතිය මත මාස දෙකක් දක්වාත්, අනතුරුව ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ නියෝග මත වසරක් දක්වාත් සැකකරුවන් රඳවා තබාගැනීමට ඉඩ සැලසීම.
ඇප සීමා කිරීම්:
සාක්ෂි ප්‍රමාණවත් නොමැති අවස්ථාවක පවා සැකපිට ඉදිරිපත් කළ විට මහෙස්ත්‍රාත්වරයාට රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට සිදුවීම සහ ඇප ලබාගැනීම සඳහා මහාධිකරණය හමුවට යාමට සිදුවීම සාමාන්‍ය වැසියන්ට දැරිය නොහැකි පීඩාවකි.
පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම:
පොලිසිය හමුවේ ලබාදෙන ප්‍රකාශ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට ඉඩදීම හරහා අතීතයේදී මෙන්ම වධහිංසා සංස්කෘතියක් යළි හිස එසවීමේ අවදානමක් පැවතීම.
ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) සහ ICCPR පනත අතීතයේදී දේශපාලන හා පුද්ගලික පළිගැනීම් සඳහා අවභාවිත වූ ආකාරය මෙහිදී නීති විශාරදයන් විසින් සිහිපත් කරනු ලබයි.
ආණ්ඩුවේ පැහැදිලි කිරීම: "පුද්ගලික මෝස්තර හෝ ඇඳුම් නිසා අත්අඩංගුවට ගන්නේ නෑ"
මතු වූ විවේචන ප්‍රතික්ෂේප කරමින් අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය, නීතිඥ හර්ෂණ නානායක්කාර ප්‍රකාශ කළේ සමාජ මාධ්‍ය හරහා ඇතැම් පාර්ශ්ව මෙම පනත විකෘති කරමින් අනියත භීතියක් පතුරුවන බවයි.
කෙටුම්පතේ 4(2)(ඇ) වගන්තිය යටතේ සැලකිල්ලට ගන්නේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රමවේදවලට අනුව ‘සංවිධානාත්මක අපරාධ කණ්ඩායමක නිශ්චිත සාමාජිකයෙකු’ බව තහවුරු කෙරෙන ලාංඡන හෝ සංකේත පමණක් බව අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේය. කැමති ඇඳුමක් ඇඳීම, විලාසිතා කිරීම හෝ පච්ච කෙටීම මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකමක් වන අතර, කෙටුම්පත තුළ 'කොණ්ඩ මෝස්තර' පිළිබඳ කිසිදු වගන්තියක් නොමැති බවද ඔහු පැහැදිලි කළේය.
සිංගප්පූරුව වැනි අපරාධ අවම රටවල ක්‍රියාත්මක සාර්ථක නීතිමය රාමු ආශ්‍රයෙන් මෙම පනත සකස් කළ බවත්, යම් විධිවිධානයක් පිළිබඳ ගැටලුවක් වේ නම් එය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක් කිරීමට ඕනෑම පුරවැසියෙකුට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය පවතින බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
මානව හිමිකම් සහ අපරාධ මර්දනය අතර තුලනය
කැබිනට් මාධ්‍ය හමුවේදී අදහස් දැක්වූ කැබිනට් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස සඳහන් කළේ, සාමාන්‍ය ජනතාවට අගතියක් නොවන සේ අවශ්‍ය ආරක්ෂණ විධිවිධාන සහිතව පනත නිර්මාණය කර ඇති බවයි. ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා සහ සංවිධානාත්මක පාතාල ක්‍රියාකාරකම් එකිනෙකින් වෙන්කොට හඳුනාගනිමින් මෙරට නීති පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම රජයේ අරමුණ බව ඔහු පැවසීය.
පාතාලය හා මත්ද්‍රව්‍ය ජාල මුලිනුපුටා දැමීමේ රාජ්‍ය වගකීමත්, පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සහ නීතියේ නිසි ක්‍රියාපටිපාටිය (Due Process) ආරක්ෂා කරගැනීමත් අතර පවතින සමබරතාව, මෙම පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවේදී විවාදයට ගන්නා විට මෙන්ම අධිකරණ පරීක්ෂාවට ලක්වන විට වඩාත් තීරණාත්මක සාධකයක් වනු ඇත.
මූලාශ්‍ර සටහන: