ඇසූ පමණින් රැවටෙන තාක්ෂණික උගුල
දුරකථනය නාද වන විට එහා කෙළවරින් ඇසෙන්නේ තමන්ගේම දරුවෙකුගේ, සමීපතම ඥාතියෙකුගේ හෝ ආයතන ප්‍රධානියාගේ සුපුරුදු හඬයි. අතිශය හදිසි මුදල් අවශ්‍යතාවක් පවසමින් මුදල් බැර කරන ලෙස ඉල්ලීමක් එයි.
කිසිදු අක්ෂර වින්‍යාස දෝෂයක් හෝ සැකකටයුතු වෙබ් සබැඳියක් මෙහි දක්නට නොලැබේ. සමාජ මාධ්‍යවල පළ කර ඇති ඡායාරූප සහ කෙටි හඬ පට කිහිපයක් භාවිත කරමින්, පරිගණක මෘදුකාංග මඟින් සැබෑ පුද්ගලයාට නොදෙවෙනි ව්‍යාජ අනන්‍යතාවක් තැනීම ජාවාරම්කරුවන්ගේ ප්‍රධාන අවිය වී තිබේ.
ක්ෂණික කලබලය සහ බිය උපයෝගී කර ගැනීම
මෙවැනි සංවිධානාත්මක අපරාධවල ප්‍රධානම උපායමාර්ගය වන්නේ ගොදුරු කරගන්නා පුද්ගලයා තුළ කෘත්‍රිම කලබලයක් සහ අනියත බියක් ඇති කිරීමයි.
හදිසි රිය අනතුරක්, නීතිමය අත්අඩංගුවට ගැනීමක් හෝ බැංකු ගිණුම් අත්හිටුවීමක් මවාපාමින්, කිසිවෙකුට නොපවසා ක්ෂණිකව මුදල් බැර කරන ලෙස මෙහිදී දැඩි බලපෑමක් එල්ල වේ. හඬ කෙතරම් හුරුපුරුදු වුවත්, එවැනි කලබලකාරී හා රහස්‍ය ඉල්ලීම් පැමිණෙන මොහොත පරීක්ෂාකාරී විය යුතු ප්‍රධානතම රතු එළියයි.
ආයතනික ලෝකය සහ ආයෝජන අවකාශය
තනි පුද්ගලයන් ඉලක්ක කර ගැනීමට අමතරව, ආයතන ප්‍රධානීන්ගේ නියෝග සේ පෙනෙන ව්‍යාජ ගෙවීම් පණිවිඩ සමාගම් වෙත යොමු කිරීමේ බරපතළ අවදානමක්ද මතුව ඇත.
රාජ්‍ය නායකයින්, පිළිගත් මූල්‍ය ප්‍රධානීන් හෝ ප්‍රකට ව්‍යාපාරිකයන්ගේ වීඩියෝ දර්ශන විකෘති කරමින් (Deepfake) පෙන්වන වංචනික ආයෝජන යෝජනා ක්‍රම පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (SLCERT) සහ පොලීසිය අනතුරු අඟවා තිබේ.
සත්‍යාපනය සහ ආයතනික පෙරමුණ
ඩිජිටල් තාක්ෂණයේ මෙම අඳුරු පැතිකඩ හමුවේ ඇති එකම ආරක්‍ෂාව සැබෑ ලෝකයේ සත්‍යාපනය (Real-world verification) පමණි.
* පවුලේ රහස් වචනයක් (Safe Word):
හදිසි මුදල් ඉල්ලීමක් පැමිණි විට සැබෑ පුද්ගලයා හඳුනා ගැනීමට පවුල තුළ පමණක් දන්නා රහස් වචනයක් භාවිත කිරීම.
* නැවත ඇමතුම් ලබා ගැනීම:
කලබල නොවී, සුපුරුදු දුරකථන අංක ඔස්සේ අදාළ පුද්ගලයා හෝ ආයතනය කෙළින්ම අමතා තොරතුරු තහවුරු කර ගැනීම.
* ද්විත්ව අනුමැතිය (Dual-Approval):
ආයතනික ගෙවීම්වලදී සහ බැංකු ගිණුම් විස්තර වෙනස් කිරීමේදී අවම වශයෙන් බලයලත් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකුගේ අනුමැතිය අනිවාර්ය කිරීම.
තනි පුද්ගල ආරක්‍ෂාවට අමතරව බැංකු පද්ධතිය විසින් අසාමාන්‍ය මුදල් හුවමාරු හඳුනා ගැනීමේ ක්ෂණික පද්ධති ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය. එමෙන්ම දේශසීමා ඉක්මවා ක්‍රියාත්මක වන මෙවැනි ජාවාරම් විමර්ශනය කිරීමට පොලිස් ඩිජිටල් වෝහාරික (Digital Forensics) හැකියාව පුළුල් කිරීමද යුගයේ අවශ්‍යතාවකි.
යම් හෙයකින් මුදල් හුවමාරුවක් සිදුවුවහොත්, ප්‍රමාද නොවී අදාළ බැංකුව අමතා ගනුදෙනුව අත්හිටුවීමට පියවර ගැනීමත්, ඩිජිටල් සාක්ෂි සුරක්ෂිතව තබාගෙන පොලිස් විමර්ශන අංශ වෙත පැමිණිලි කිරීමත් අත්‍යවශ්‍ය වේ.