බ්‍රිතාන්‍ය ශිෂ්‍ය වීසා ඉල්ලුම තියුණු ලෙස පහළට; සරසවි මූල්‍ය අර්බුදයක

ලොව පුරා සිසුන්ගේ සිහින ගමනාන්තයක් වූ එක්සත් රාජධානියේ උසස් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය මේ වන විට නොසිතූ විරූ පසුබෑමකට මුහුණ දී සිටී.

බ්‍රිතාන්‍ය ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය (Home Office) විසින් 2026 නොවැම්බර් 12 වන දින නිකුත් කළ නවතම නිල දත්තවලට අනුව, පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේදී විදේශීය සිසුන්ගේ වීසා අයදුම්පත් සංඛ්‍යාව 31%කින් පහත වැටී තිබේ.

මේ සමඟම 2026 වසරේ මේ දක්වා සමස්ත ශිෂ්‍ය වීසා ඉල්ලුම 20%කින් අඩු වී ඇති අතර, මෙය බ්‍රිතාන්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියේ පැවැත්මට දැඩි ආර්ථික බලපෑමක් එල්ල කර ඇත.

සිසුන් බ්‍රිතාන්‍යය අතහැර යන්නේ ඇයි?

බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් සංක්‍රමණිකයන් පාලනය කිරීම සඳහා පසුගිය කාලයේ ගත් දැඩි තීරණ කිහිපයක් මෙම කඩාවැටීමට සෘජුවම බලපා ඇති බව අධ්‍යාපන විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

* පවුලේ අය රැගෙන යාම තහනම් කිරීම: පර්යේෂණ මට්ටමේ පශ්චාත් උපාධි (Research Masters / PhD) හදාරන්නන් හැර, සෙසු බොහෝ විදේශීය සිසුන්ට සිය කලත්‍රයා හෝ දරුවන් බ්‍රිතාන්‍යයට රැගෙන ඒම 2024 ජනවාරි සිට තහනම් කෙරිණි. මේ නිසා යැපෙන්නන්ගේ (Dependants) වීසා ඉල්ලුම පසුගිය වසර තුළ 32%කින් පහළ බැස ඇත.

* රැකියා වීසා කාලය කප්පාදු කිරීම: උපාධිය අවසන් කිරීමෙන් පසු රැකියා සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයේ රැඳී සිටීමට ලබා දුන් වසර දෙකක කාලය, 2027 ජනවාරි සිට මාස 18 දක්වා අඩු කිරීමට ගත් තීරණය සිසුන් අධෛර්යමත් කර තිබේ.

* දරාගත නොහැකි වියදම්: වීසා අයදුම්පත් ගාස්තු, සෞඛ්‍ය රක්ෂණ ගාස්තු (IHS) ඉහළ දැමීම සහ සරසවිවලට පැනවීමට යෝජිත නව බදු හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉගෙනීම අතිශය මිල අධික වී ඇත.

බ්‍රිතාන්‍ය සරසවි මූල්‍ය අර්බුදයකට යන්නේ කෙසේද?

බ්‍රිතාන්‍ය විශ්වවිද්‍යාලවල ආර්ථික ආකෘතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ සුවිශේෂී ක්‍රමයකටය. එරට දේශීය සිසුන්ගෙන් අය කළ හැකි උපරිම පාඨමාලා ගාස්තුව රජය විසින් සීමා කර ඇති බැවින්, බ්‍රිතාන්‍ය සිසුන්ට ඉගැන්වීමෙන් සරසවිවලට ලාභයක් නොලැබේ.

එම පාඩුව පියවා ගන්නේ විදේශීය සිසුන්ගෙන් අය කරන දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි පාඨමාලා ගාස්තුවලිනි. විදේශීය සිසුන් 20%කින් අඩුවීම යනු සරසවිවල ප්‍රධානතම ආදායම් මාර්ගය සිඳී යාමකි.

ඔක්ස්ෆර්ඩ් සහ කේම්බ්‍රිජ් ඇතුළු ප්‍රමුඛ බ්‍රිතාන්‍ය සරසවි 24ක් නියෝජනය කරන 'රසල් සමූහයේ' (Russell Group) ප්‍රතිපත්ති කළමනාකරු සයිඩ් කාදම් (Zaid Kadhum) පවසන්නේ, රජයේ නිරන්තර නීති වෙනස්කම් නිසා ජාත්‍යන්තර සිසුන් තුළ බ්‍රිතාන්‍යය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳ වැටී ඇති බවයි.

ශ්‍රී ලාංකික සිසුන් දැනගත යුතු වැදගත්ම කරුණ

වීසා අයදුම්පත් සංඛ්‍යාව අඩු වුවද, බ්‍රිතාන්‍ය බලධාරීන් වීසා ලබා දීම ලිහිල් කර නැත. විදේශ අධ්‍යාපන උපදේශකයින් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකික සිසුන්ගේ මූල්‍ය වත්කම් (Bank Statements) සහ පාඨමාලා තෝරාගැනීමේ අරමුණ පිළිබඳ සම්මුඛ පරීක්ෂණ (Credibility Interviews) දැඩි කර ඇති බැවින්, වීසා ප්‍රතික්ෂේප වීමේ අවදානම තවමත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බවයි.

එමෙන්ම, 2027 ජනවාරි 1 වන දින සිට පශ්චාත් උපාධි රැකියා වීසා (Graduate Route) සඳහා අයදුම් කරන සියලුම උපාධිධාරීන්ට (ආචාර්ය උපාධිධාරීන් හැර) හිමිවන්නේ මාස 18ක කාලයක් පමණි. එබැවින් බ්‍රිතාන්‍ය අධ්‍යාපනය සඳහා විශාල මුදලක් ආයෝජනය කිරීමට පෙර, ණය පියවා ගැනීමේ සහ රැකියා සොයාගැනීමේ කාලරාමුව පිළිබඳව ශ්‍රී ලාංකික සිසුන් සහ දෙමාපියන් වඩාත් ප්‍රායෝගිකව සැලසුම් කළ යුතුය.


වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි

බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ නිල සංඛ්‍යාලේඛන වාර්තාව (UK Home Office):