මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඉදිරිපත් කළ 2027 අයවැයෙන් උපයනවිට බදු නිදහස් සීමාව රුපියල් 162,500 දක්වා ඉහළ දමා, රාජ්‍ය සේවක වැටුප් හා දීමනා වැඩි කරමින් ආර්ථික ප්‍රසාරණ මාවතකට පිවිසේ.
2027 මූල්‍ය සැකැස්ම: ආදායම බිලියන 6,180යි; ප්‍රාථමික අතිරික්තය 2.9%යි
මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඊයේ පස්වරුවේ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ ජාතික ජන බලවේග රජයේ තෙවන ජාතික අයවැය (81 වන අයවැය කතාව) මඟින් ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමේ සිට ප්‍රසාරණය (expansion) දක්වා යොමු කර තිබේ.
මේ මාසයේදී ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) 7 වන සමාලෝචනය සඳහා කාර්ය මණ්ඩල මට්ටමේ එකඟතාවකට පැමිණි බව තහවුරු කළ ජනාධිපතිවරයා, 2027 මාර්තු මාසයේදී වත්මන් පහසුකම අවසන් වූ පසු ඊළඟ වැඩසටහනකට එළඹෙන්නේද යන්න ඇගයීමට නියෝජ්‍ය මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් විශේෂ කැබිනට් කමිටුවක් පත්කර ඇති බව ද පැවසීය.
2027 ප්‍රධාන මූල්‍ය ඉලක්ක (III වන ඇමුණුම):
සමස්ත ආදායම සහ ප්‍රදාන:
රුපියල් බිලියන 6,180කි (GDP යෙන් 15.8%). මෙයින් රුපියල් බිලියන 6,150ක් රාජ්‍ය ආදායම වන අතර රුපියල් බිලියන 30ක් ප්‍රදාන වේ. භාණ්ඩ හා සේවා බදු (VAT ඇතුළුව) රුපියල් බිලියන 3,592ක් (58.1%), ආදායම් බදු රුපියල් බිලියන 1,341ක් (21.7%), විදේශ වෙළෙඳ බදු රුපියල් බිලියන 754ක් (12.2%) සහ බදු නොවන ආදායම රුපියල් බිලියන 463ක් (7.5%) ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
මූලික වියදම් සහ පරිපූරක ඇස්තමේන්තුව:
මූලික වියදම රුපියල් බිලියන 7,673කි (GDP යෙන් 19.7%). පොලී ගෙවීම් රුපියල් බිලියන 2,643ක් (ආදායමෙන් 43%), රාජ්‍ය ආයෝජන රුපියල් බිලියන 1,750ක්, සහනාධාර රුපියල් බිලියන 1,472ක් සහ වැටුප් සඳහා රුපියල් බිලියන 1,410ක් වෙන්කර තිබේ. 'දිට්වා' (Ditwah) සුළි කුණාටුවෙන් පසු ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා වන රුපියල් බිලියන 260ක පරිපූරක ඇස්තමේන්තුව ද සමඟ මුළු වියදම රුපියල් බිලියන 7,933ක් දක්වා ඉහළ යයි (සමස්ත රාජ්‍ය ආයෝජන රුපියල් බිලියන 2,010කි).
අයවැය හිඟය සහ අතිරික්තය:
මූලික අයවැය හිඟය රුපියල් බිලියන 1,493ක් (GDP යෙන් 3.8%) වන අතර පරිපූරක ඇස්තමේන්තුව සමඟ එය රුපියල් බිලියන 1,753ක් (4.5%) වේ. ප්‍රාථමික අතිරික්තය IMF සීමාව වන 2.3% අභිබවමින් රුපියල් බිලියන 1,150ක් (2.9%) ලෙස සටහන් කර ඇත.
මධ්‍යකාලීන ඉලක්ක:
7%+ තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීම, ආදායම GDP යෙන් 20% දක්වා ඉහළ නැංවීම සහ 2027 පෙබරවාරි මාසයේ උච්චතම අවස්ථාවට පැමිණෙනු ඇතැයි අපේක්ෂිත එල්-නිනෝ (El Niño) තත්ත්වයට මුහුණ දීම සඳහා රුපියල් බිලියන 5ක හදිසි අරමුදලක් වෙන් කිරීම මීට ඇතුළත්ය.
උපයනවිට බදු නිදහස් සීමාව රුපියල් 162,500 දක්වා ඉහළට; අත්‍යවශ්‍ය ආහාර බදු අඩු කෙරේ
පුද්ගලික ආදායම් බදු (PAYE) සංශෝධනය (රජයට අහිමි වන ආදායම රුපියල් බිලියන 16.0කි):
බදු නිදහස් සීමාව:
වාර්ෂික බදු නිදහස් සීමාව රුපියල් මිලියන 1.8 සිට මිලියන 1.95 දක්වා ඉහළ දමා ඇති අතර, ඒ අනුව මසකට රුපියල් 162,500ක් දක්වා උපයන වැටුප් ලබන්නන් සම්පූර්ණයෙන්ම බද්දෙන් නිදහස් වේ.
නව 12% බදු ස්ථරය:
6% සිට 18% දක්වා වූ තියුණු වැඩිවීම වෙනුවට 6%, 12%, 18%, 24%, 30% සහ 36% ලෙස ස්ථර 6ක බදු ව්‍යුහයක් හඳුන්වා දී ඇත. පළමු බදු අයකළ හැකි රුපියල් 850,000ට 6%ක් ද, ඉන්පසු රුපියල් 600,000 බැගින් වූ කොටස් හතරකට 12%, 18%, 24% සහ 30% ලෙස බදු අයකෙරේ. උපරිම 36% බදු අනුපාතය අදාළ වන්නේ මාසික ආදායම රුපියල් 433,000 ඉක්මවන්නන්ට පමණි. මේ හරහා මාසිකව රුපියල් 750 සිට 15,750 දක්වා බදු ඉතිරියක් හිමිවේ.
වෙළෙඳ තීරුබදු, වැට් සහ විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු සංශෝධන (ශුද්ධ පිරිවැය රුපියල් බිලියන 28.44කි):
සෙස් (CESS) සහ පැල් (PAL) බදු:
ආනයනික භාණ්ඩ 800ක පමණ CESS බද්ද 25%කින් අඩු කරන අතර, ආනයනික සූර්ය බැටරි සහ පුවත්පත් මුද්‍රණ කඩදාසි මත පනවා තිබූ PAL බද්ද සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කෙරේ.
වැට් (VAT) බදු නිදහස:
2027 අප්‍රේල් සිට පාසල් අභ්‍යාස පොත්, පෙළපොත් සහ මුද්‍රිත අධ්‍යාපනික ද්‍රව්‍ය සඳහා වන වැට් බද්ද ඉවත් කෙරේ.
සංචාරක සංවර්ධන බද්ද අහෝසිය:
2027 අප්‍රේල් 1 සිට සංචාරක සංවර්ධන බද්ද (TDL) මුළුමනින්ම අහෝසි කෙරේ.
අද (නොවැම්බර් 13) සිට ක්‍රියාත්මක විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බදු (SCL):
ආනයනික හාල්මැස්සන් කිලෝවක බද්ද රුපියල් 100 සිට 10 දක්වාත්, උම්බලකඩ කිලෝවක බද්ද රුපියල් 302 සිට 10 දක්වාත් අඩු කර තිබේ. වියළි මිරිස් (කුඩු සහ කරල්) කිලෝවක බද්ද රුපියල් 50කින් අඩු කර ඇති අතර, ආනයනික සීනි කිලෝවක බද්ද රුපියල් 10කින් ඉහළ දමා ඇත.
රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩිවීමට බිලියන 110ක්; 110,000කට නව රැකියා සහ දීමනා
රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩිවීමේ අවසන් අදියර වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 110ක් වෙන්කර ඇති අතර, රාජ්‍ය සේවයේ පවතින පුරප්පාඩු පිරවීම සඳහා නව සේවකයින් 110,000ක් බඳවා ගැනීමට ද අයවැයෙන් සැලසුම් කර ඇත.
ඉලක්කගත දීමනා වැඩි කිරීම් (2027 අප්‍රේල්/ජූලි සහ 2028 අදියර වශයෙන්):
* වෛද්‍යවරුන්: DAT දීමනාව රුපියල් 70,000 සිට 95,000 දක්වා ඉහළ දැමේ.
* විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන්: මාසික දීමනාව රුපියල් 25,000කින් වැඩි කෙරේ.
* විධායක නිලධාරීන්: ප්‍රවාහන දීමනාව රුපියල් 50,000 සිට 100,000 දක්වා දෙගුණ කෙරේ.
* හෙද සහ පරිපූරක වෛද්‍ය සේවා: විශේෂ රාජකාරි දීමනාව රුපියල් 6,000 සිට 12,000 දක්වා දෙගුණ කෙරේ.
* බන්ධනාගාර නිලධාරීන්: අවදානම් දීමනාව රුපියල් 8,000 සිට 16,000 දක්වා දෙගුණ කෙරේ.
* පොලිස් සහ ත්‍රිවිධ හමුදා: පොලිස් නිලධාරීන්ට මසකට රුපියල් 10,000ක අමතර ආහාර හා නවාතැන් දීමනාවක් හිමිවන අතර ත්‍රිවිධ හමුදා සාමාජිකයින්ගේ දෛනික ආහාර දීමනාව ද වැඩි කෙරේ.
* ග්‍රාම නිලධාරීන් සහ විශ්‍රාමිකයින්: ග්‍රාම නිලධාරීන්ගේ ගමන් දීමනාව රුපියල් 1,600 සිට 4,000 දක්වා ඉහළ නැංවෙන අතර, 2020–2024 විශ්‍රාමිකයින්ට මසකට රුපියල් 2,500ක අමතර අතුරු දීමනාවක් ලබාදේ.
සිසුන්ට රුපියල් 10,000ක කොටස් කළඹක්; ද්විත්ව පුරවැසිභාවය නොමිලේ
පෞද්ගලික ප්‍රාග්ධන ආයෝජන:
මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ තෙල් හා ගෑස් ගවේෂණ කලාප හතරක් විවෘත කිරීම, සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව පුළුල් කිරීම සහ වරාය පර්යන්ත සඳහා රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්ව (PPP) අවස්ථා විවෘත කිරීම මෙන්ම ශ්‍රීලන්කන් ගුවන් සේවය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට විශේෂඥ කමිටුවක් පත්කිරීමට යෝජනා වී ඇත.
සිසුන්ට කොටස් වෙළෙඳපොළ ප්‍රවේශය:
වයස 18ට වැඩි ජනගහනයෙන් 0.7%ක් පමණක් කොටස් වෙළෙඳපොළේ ගනුදෙනු කරන බැවින්, විශ්වවිද්‍යාල හා තෘතීයික අධ්‍යාපන සිසුන්ට රුපියල් 10,000ක් දක්වා වූ කොටස් කළඹක් ලබාදීමට යෝජනා කෙරේ.
යටිතල පහසුකම්, නිවාස සහ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය:
මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග සඳහා රුපියල් බිලියන 487ක් ද, පානීය ජලය හා සනීපාරක්ෂාව සඳහා රුපියල් බිලියන 77ක් ද වෙන්කර ඇත. අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් වෙනුවෙන් නිවාස 70,000ක් ඉදිකිරීමටත්, ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ කලත්‍රයන්, දරුවන් සහ මුණුබුරන් සඳහා නොමිලේ ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ලබාදීමටත් යෝජනා වී තිබේ. මීට අමතරව ඔලිම්පික් රන් පදක්කමක් වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 100ක මුදල් ත්‍යාගයක් පිරිනැමේ.
දින 26ක අයවැය විවාදය අද (නොවැම්බර් 13) ආරම්භ වන අතර දෙවන වර කියවීමේ ඡන්ද විමසීම නොවැම්බර් 20 පස්වරු 6.00ට ද, අවසන් තෙවන වර කියවීමේ ඡන්ද විමසීම දෙසැම්බර් 14 වනදා ද පැවැත්වීමට නියමිතය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)
මූලාශ්‍ර සබැඳි :
පුරවැසි අයවැය 2027: වාර්ෂික අයවැයෙහි ජනතා හිතවාදී අනුවාදයක්
2027 සම්පූර්ණ අයවැය කතාවේ වීඩියෝ සබැඳිය
මුදල් අමාත්‍යාංශයීය අයවැය ලේඛන සමුදාය