පුද්ගලික අංශයේ මිලියන 5කගේ දහඩිය කඳුළුවලට තීරණ ගැනීමේ බලය ඉල්ලා කම්කරු සංවිධාන පෙරමුණට.
“දේශපාලන පත්වීම් ආවොත් මහජන සල්ලි ඉවරයි” - වෘත්තීය මූල්‍ය කළමනාකරණය වෙනුවෙන් ආර්ථික අංශ පෙනී සිටියි.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුද්ගලික අංශයේ සේවකයන් මිලියන 5කට අධික පිරිසකගේ ජීවිත කාලයක විශ්‍රාම ඉතිරිකිරීම් වන රුපියල් ට්‍රිලියන 5.6ක (EPF සහ ETF එකතුව) සමස්ත පාලන ව්‍යුහය වෙනස් කිරීම සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් විශේෂ අධ්‍යයන කමිටුවක් පත් කර ඇත. මෙමඟින් දශක හයකට අධික කාලයක් පැවති නිලධාරීවාදී පාලන ක්‍රමය වෙනස් වී, සේවකයන්ට සිය සල්ලි පිළිබඳ තීරණ ගැනීමට සෘජු බලය ලැබීමේ හෝ දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් නිසා අරමුදල අනතුරේ වැටීමේ සන්ධිස්ථානයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
සංඛ්‍යාලේඛනවලින් බිඳක්...
රුපියල් ට්‍රිලියන 4.9+: ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) යටතේ පාලනය වන, සේවකයන් මිලියන 2.5ක් සාමාජිකත්වය දරන EPF අරමුදලේ වටිනාකම.
රුපියල් බිලියන 637+: කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ත්‍රිපාර්ශ්වික මණ්ඩලයකින් පාලනය වන, සාමාජිකයන් මිලියන 3ක් සිටින ETF අරමුදලේ වටිනාකම.
රුපියල් ට්‍රිලියන 5.6: මේ අරමුදල් දෙකම එකතු වූ විට හැදෙන, ලංකාවේ විශාලතම සාමූහික මහජන ධනස්කන්ධය.
එකම කාසියේ දෙපැත්ත !
සේවක සහ වෘත්තීය සමිති පාර්ශවය:
ලෝක කම්කරු සංවිධානය (ILO) පවා පිළිගත් රන්වන් රීතිය වන්නේ, අරමුදලේ සැබෑ හිමිකරුවන් වන සේවකයන්ට සහ සේවා යෝජකයන්ට (Employers) එහි ආයෝජන තීරණ ගැනීමට අයිතියක් තිබිය යුතු බවයි. වෘත්තීය සමිති පෙන්වා දෙන්නේ වත්මන් ක්‍රමය තුළ විනිවිදභාවය අඩු බවත්, තමන්ගේ සල්ලි ආයෝජනය කරන්නේ කොහේදැයි දැනගැනීමට තමන්ට අයිතියක් ඇති බවත්ය.
මහ බැංකු සහ ආර්ථික විද්‍යාඥ පාර්ශවය:
මහ බැංකු නිලධාරීන් ඉතිහාසය පුරාම මෙම ව්‍යුහය වෙනස් කිරීමට එරෙහි වූහ. ඔවුන්ගේ තර්කය වන්නේ, මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ වෘත්තීය දැනුමක් නැති දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් හෝ විවිධ උදක්කාමී කණ්ඩායම් (Interest groups) පාලන මණ්ඩලයට ආවොත්, අරමුදලේ දිගුකාලීන ලාභදායීතාවය (Long-term returns) බිඳ වැටී තීරණ ගැනීම් ප්‍රමාද වන බවයි. වෘත්තීය කළමනාකරණය අරමුදලේ ස්වාධීනත්වය රකින බව ඔවුහු පවසති.
ඊළඟට සිදුවන්නේ කුමක්ද (What's next):
රජය පත් කළ කමිටුව විසින් මෙම අරමුදල් දෙක ඒකාබද්ධ කිරීමේ ප්‍රායෝගික හැකියාව (Feasibility) පිළිබඳ වාර්තාව ඉදිරි මාසවලදී පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය. එහිදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නියෝජනය සහ මූල්‍ය විනය (Financial prudence) අතර සමබරතාව රැකගැනීමට රජය සමත් වේද යන්න මත ලාංකික ශ්‍රමිකයන්ගේ මහලු වියේ එකම සරණ වන විශ්‍රාම වැටුප් අරමුදලේ අනාගත සුරක්ෂිතතාව තීරණය වනු ඇත.
ස්වාධීන අදහස සහ යෝජනා :
EPF සහ ETF අරමුදල් දේශපාලනීකරණයෙන් බේරාගෙන, සේවක අයිතීන් ද සුරැකෙන පරිදි මෙම ප්‍රතිසංස්කරණය සාර්ථක කිරීමට රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුව ඇත.
1- 'A Two-Tier Governance Model' (ද්විත්ව පාලන ආකෘතියක් හඳුන්වා දීම):
පාලනය මුළුමනින්ම එක පාර්ශවයකට නොදී මට්ටම් දෙකක පාලන ක්‍රමයක් හැදිය යුතුය. එහිදී "ප්‍රතිපත්ති සහ අධීක්ෂණ මණ්ඩලයට" (Oversight Board) සේවක, සේව්‍ය සහ රජයේ නියෝජිතයන් (Tripartite) ඇතුළත් කරන අතර, සැබෑ මූල්‍ය ආයෝජන සිදුකරන "විධායක ආයෝජන කමිටුව" (Executive Investment Committee) සඳහා මහ බැංකුවේ සහ ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ස්වාධීන මූල්‍ය විශේෂඥයන් පමණක් (Professional Fund Managers) පත් කළ යුතුය.
2- 'Introducing Strict Financial Qualifications for Union Nominees' (වෘත්තීය සමිති නියෝජිතයන්ට අවම සුදුසුකම් පැනවීම):
මණ්ඩලයට පත් කරන වෘත්තීය සමිති හෝ සේවා යෝජක නියෝජිතයන් හුදෙක් දේශපාලන පත්වීම්ලාභීන් වීම වැළැක්වීම සඳහා, ඔවුන් සතුව ආර්ථික විද්‍යාව, මූල්‍ය පාලනය හෝ නීතිය පිළිබඳ අවම වශයෙන් වසර 10ක වෘත්තීය පළපුරුද්දක් තිබීම අනිවාර්ය කරමින් දැඩි නීතිමය සුදුසුකම් (Fit and Proper Criteria) පැනවිය යුතුය.
3- 'Mandated Digital Investment Disclosure' (ඩිජිටල් ආයෝජන විනිවිදභාවය):
වෘත්තීය සමිතිවල සැකය දුරු කිරීම සඳහා, EPF සහ ETF මඟින් සිදුකරන සෑම රුපියලකම ආයෝජනයක් (භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර, කොටස් වෙළඳපොළ ආයෝජන ආදී සියල්ල) සහ ඒවායින් ලැබෙන මාසික ලාභ-අලාභ අනුපාතයන්, සෑම මසකම අවසානයේ සජීවී වෙබ් අඩවියක් (Public Portal) හරහා සාමාජිකයන්ට විවෘතව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම නීතිමය වශයෙන් අනිවාර්ය කළ යුතුය.
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
