පෞද්ගලික අංශයේ තාක්ෂණික එකාධිකාරිය බිඳ හෙලමින් 2030 වන විට මුදල් භාවිත නොකරන (Cashless) රාජ්‍ය සේවයක් කරා
රාජ්‍ය තාක්ෂණික ව්‍යූහයේ නව ප්‍රතිසංස්කරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශයේ තාක්ෂණික යටිතල පහසුකම් සහ පද්ධති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා විශේෂිත 'ඩිජිටල් පරිවර්තන ඒකක' (Digital Transformation Units - DTUs) රාජ්‍ය යන්ත්‍රණය පුරා ස්ථාපිත කිරීමට රජය පියවර ගනිමින් සිටී. තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ ඒජන්සිය (ICTA) වෙනුවට ස්ථාපිත කෙරුණු 'GovTech Sri Lanka' ආයතනය මුල් කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන මෙම වැඩපිළිවෙල මගින් රාජ්‍ය තාක්ෂණික පද්ධති සෘජුවම ඒකාබද්ධ කිරීමට සහ නංවාලීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම ජාතික මූලෝපාය යටතේ දීර්ඝ කාලීනව රාජ්‍ය ආයතන 500ක් පුරා මෙවැනි ඩිජිටල් පරිවර්තන ඒකක පිහිටුවීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, එහි පළමු අදියර ලෙස තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් සපයන (Critical Infrastructure Information - CII) ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතන 21ක් ඉලක්ක කරගනිමින් වැඩපිළිවෙල ආරම්භ වේ. ඉන් අනතුරුව එය ආයතන 50ක් දක්වාත්, පසුව සමස්ත රාජ්‍ය අංශය දක්වාත් අදියරෙන් අදියර ව්‍යාප්ත කිරීමට නියමිතය.
ඩිජිටල් පරිවර්තන ඒකක (DTU) වැඩපිළිවෙලේ ප්‍රධාන අංශ
| සමස්ත ඉලක්කය: රාජ්‍ය ආයතන 500ක් පුරා ඩිජිටල් පරිවර්තන ඒකක ස්ථාපිත කිරීම
| ආරම්භක අදියර: ප්‍රධාන තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් (CII) ආයතන 21ක් ආවරණය කිරීම
| අභ්‍යන්තර නායකත්ව ව්‍යූහය: Digital, Experience, Process, සහ Transformation යන ක්ෂේත්‍ර නියෝජනය කරන නායකයන් 4 දෙනෙක්
| මධ්‍යම සම්බන්ධීකරණය: රාජ්‍ය අංශයේ ඩිජිටල් පරිවර්තන ජාලය (PIC-Net) මගින් පද්ධති ඒකාබද්ධ කිරීම
| අවසන් ඉලක්කය: 2030 වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම ඒකාබද්ධ වූ, මුදල් භාවිත නොවන (Cashless) රාජ්‍ය ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම
පාරම්පරික වැටුප් රාමුවෙන් ඔබ්බට යන අලුත් ආකෘතිය
ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් වරුණ ශ්‍රී ධනපාල සඳහන් කර ඇත්තේ මෙම ඒකක නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබාගැනීමට කටයුතු යොදා ඇති බවයි. රාජ්‍ය අංශය ඩිජිටල්කරණය කිරීමේදී මෙතෙක් පැවැති ප්‍රධානතම බාධකය වූයේ සාම්ප්‍රදායික රාජ්‍ය වැටුප් ක්‍රමය යටතේ ඉහළ දක්ෂතාවලින් යුත් තොරතුරු තාක්ෂණ වෘත්තිකයන් රාජ්‍ය සේවයට ආකර්ෂණය කරගැනීමට පැවැති අපහසුතාවයි.
ඊට විසඳුමක් ලෙස GovTech ආයතනය මගින් ඉහළ නිපුණතාවලින් යුත් තාක්ෂණික කණ්ඩායම් සෘජුවම අදාළ රාජ්‍ය ආයතන වෙත අනුයුක්ත කිරීමට නියමිතය. මෙම කණ්ඩායම් අදාළ රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රධානියාගේ නායකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අතර, Digital, Experience, Process, සහ Transformation යන තනතුරු 4කින් යුත් අභ්‍යන්තර නායකත්ව ව්‍යූහයක් මගින් අදාළ ආයතනයේ තාක්ෂණික ගැටලු විසඳීම, පද්ධති යාවත්කාලීන කිරීම සහ නව පද්ධති හඳුන්වාදීම සිදු කරනු ඇත.
පද්ධති ඒකාබද්ධ කිරීම සහ පෞද්ගලික ආයතන මත රඳා පැවැත්ම අවම කිරීම
වෙන වෙනම ආයතන මගින් ස්වාධීන තාක්ෂණික පද්ධති සකස් කිරීම නිසා එකිනෙක අතර සන්නිවේදනයක් (Interoperability) නොමැති වීම මීට පෙර පැවැති දැඩි දුර්වලතාවයක් වූ අතර, 'PIC-Net' නමැති රාජ්‍ය අංශයේ ඩිජිටල් පරිවර්තන ජාලය හරහා මෙම පද්ධති මධ්‍යගතව සම්බන්ධීකරණය කිරීමට නියමිතය. දේශීය ආදායම්, ආගමන විගමන, පොලිස්, භාණ්ඩාගාර සහ පළාත් පාලන ආයතනවල පද්ධති ජාතික දත්ත මධ්‍යස්ථානය (National Data Centre) සහ නැගී එන කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) යටිතල පහසුකම් සමඟ සබඳතා ගොඩනගනු ඇත.
මෙම ක්‍රමවේදය මගින් පෞද්ගලික අංශයේ තාක්ෂණික සැපයුම්කරුවන් මත රාජ්‍ය ආයතන අනවශ්‍ය ලෙස රඳා පැවැත්ම (Vendor Lock-in) වැළැක්වෙන බව ලේකම් වරුණ ශ්‍රී ධනපාල පෙන්වා දෙයි. රජයේ පරමාර්ථය වන්නේ 2030 වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම ඒකාබද්ධ වූ, මුදල් භාවිත නොකරන (Cashless) රාජ්‍ය ආර්ථිකයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම ඩිජිටල් පරිවර්තන ඒකක සාර්ථක වීම මත ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය සේවයේ ඉදිරි ගමන සහ කාර්යක්ෂමතාව තීරණය වනු ඇත.
මුලාශ්‍රය :
Sri Lanka’s Digital State Ambition Faces A Crucial Test
