2022 ආර්ථික බිඳවැටීම සහ 2025 මාර්තු මූල්‍ය හිඟය නිසා දෙවරක්ම නැවතුණු ව්‍යාපෘතියට අලුත් මාර්ග සිතියමක් (Roadmap)
වැඩ ඇරඹී මාස 30කින් නිම කිරීමට ජපානයෙන් ඇස්තමේන්තුවක්; ජනාධිපති අනුර කුමාරගේ සෘජු මැදිහත්වීම
කටුනායක බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළේ දෙවැනි පර්යන්තය (Terminal 2) පුළුල් කිරීමේ දැවැන්ත යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘතිය, වසර කිහිපයක ප්‍රමාදයන් සහ මූල්‍ය අවිනිශ්චිතතාවන්ගෙන් පසුව නැවතත් ක්‍රියාත්මක වීමේ සලකුණු මතු කර තිබේ.
ශ්‍රී ලංකා රජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජිතයන් සහ ජපාන ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා නියෝජිතායතනය (JICA) අතර පැවැත්වුණු නවතම සාකච්ඡාවලින් පසුව, මෙම වසර අවසන් වීමට පෙර මෙහි ඉදිකිරීම් කටයුතු නැවත ආරම්භ කළ හැකි වනු ඇතැයි බලධාරීහු අපේක්ෂා කරති.
මෙම සාකච්ඡාවල ප්‍රධානියා ලෙස වරාය, සිවිල් ගුවන් සේවා සහ බලශක්ති අමාත්‍ය අනුර කරුණාතිලක කටයුතු කළ අතර, ජපාන තානාපති ඉසොමාතා අකියෝ ඇතුළු දූත පිරිසක් ඊට එක්ව සිටියහ.
අර්බුද මැද නැවතුණු කටුනායක සහ ජපානයේ අලුත් ප්ලෑන
මෙම ව්‍යාපෘතිය මුලින්ම ආරම්භ වූයේ 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී ජපානයෙන් ලැබුණු යෙන් බිලියන 75ක (රුපියල් බිලියන ගණනක) JICA ණය ආධාර පදනම් කරගෙනයි.
කෙසේ වෙතත්, 2022 වසරේ මෙරට ඇති වූ දරුණු ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් මෙහි වැඩකටයුතු සති කිහිපයකින් අත්හිටුවීමට සිදු විය. පසුව 2024 දී වැඩ ඇරඹීමට උත්සාහ කළ ද, පවතින මුදල් ප්‍රතිපාදන ප්‍රමාණවත් නොවීම නිසා 2025 මාර්තු මාසයේදී නැවත වරක් මෙහි ඉදිකිරීම් මුළුමනින්ම නතර විය.
වත්මන් සාකච්ඡාවලදී JICA ආයතනය විසින් නව ස්ථාවර මාර්ග සිතියමක් (Roadmap) යෝජනා කර ඇත. ඒ අනුව, අමතර ණය ලබාගැනීම සඳහා මුදල් අමාත්‍යාංශයේ අනුමැතිය කඩිනමින් ලබා දීමට රජය එකඟ වී ඇති අතර, මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන තහවුරු වූ වහාම නව එකඟතා මිල ගණන් යටතේ ඉදිකිරීම් කොන්ත්‍රාත්තු පිරිනැමීමට නියමිතය.
මාස 30ක ඉලක්කය සහ සංචාරක ව්‍යාපාරයේ ඔට්ටුව
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ද මෙම ව්‍යාපෘතිය කඩිනමින් නිම කිරීම කෙරෙහි සෘජු අවධානයක් යොමු කර ඇති බව වාර්තා වේ. ජපානයේ නවතම ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, ඉදිකිරීම් කටයුතු නැවත ආරම්භ කර මාස 30ක් (වසර දෙකහමාරක්) ඇතුළත පර්යන්තයේ වැඩ අවසන් කළ හැකිය.
ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ලංකාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරය වේගයෙන් වර්ධනය වන වටපිටාවක, පවතින පර්යන්තයේ ඇති අධික තදබදය (Congestion) අවම කිරීමට සහ කලාපීය ගුවන් සේවා තරඟකාරිත්වයට මුහුණ දීමට නම් දෙවැනි පර්යන්තය නිම කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවයි. බිඳවැටුණු ජාත්‍යන්තර සබඳතා සහ මූල්‍ය විශ්වාසය නැවත ගොඩනැගීමට, ජපානය සමඟ කෙරෙන මෙම ගනුදෙනුව ශ්‍රී ලංකාවට අතිශය තීරණාත්මක වනු ඇත.
අදහස් සහ යෝජනා :
කටුනායක 2 වැනි පර්යන්තයේ වැඩ කටයුතු මෙවරවත් අතරමඟ නොනැවතී සාර්ථක කරගැනීමට නම් රජය පහත උපායමාර්ගික පියවර ගත යුතු වනු ඇත.
1- 'Rupee-Yen Currency Hedging Mechanism' (විදේශ විනිමය අවදානම් කළමනාකරණය):
ලංකාව තවමත් ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාවලියක පසුවන බැවින්, ඉදිරි වසර දෙකහමාර තුළ රුපියල සහ ජපන් යෙන් (Yen) මුදල අතර සිදුවිය හැකි අගය විචලනයන් කළමනාකරණය කිරීමට මහ බැංකුව හරහා විශේෂ "මුදල් ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයක්" (Currency Hedging) සකස් කළ යුතුය. නැතහොත් විනිමය අනුපාත වෙනස් වීම නිසා 2027 දී නැවතත් මුදල් හිඟයක් මතු විය හැක.
2- 'Strict Timeline Liquidated Damages Policy' (කාල රාමුව පැහැදිලි නීතිමය කොන්දේසි):
නව කොන්ත්‍රාත්තු ලබා දීමේදී, ජපානය යෝජනා කළ මාස 30ක කාලසීමාව (Timeline) දින සතියක් හෝ ප්‍රමාද වුවහොත්, ඒ වෙනුවෙන් කොන්ත්‍රාත්කරු විසින් රජයට දඩ මුදල් (Liquidated Damages) ගෙවිය යුතු බවට දැඩි නීතිමය කොන්දේසි ඇතුළත් කළ යුතුය. එමඟින් නිලධාරීවාදී ප්‍රමාදයන් වළක්වා ගත හැක.
3- 'Synergizing Terminal Capacity with Tourism Promotion' (සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සමඟ බද්ධ කිරීම):
පර්යන්තය හැදෙන මාස 30ක කාලය ඇතුළත, සංචාරක අමාත්‍යාංශය සහ ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය (SLTPB) එක්ව, නව පර්යන්තය විවෘත වන විට ලංකාවට පැමිණෙන වාර්ෂික සංචාරකයන් සංඛ්‍යාව මිලියන 4 දක්වා ඉහළ නැංවීමේ ගෝලීය ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් (Airlines marketing and slot allocations) කල්තියාම සැලසුම් කළ යුතුය. එවිට පර්යන්තය විවෘත කළ සැණින් එයින් උපරිම ආදායම් ලැබිය හැක.
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර)
මුලාශ්‍රය :
Funding Breakthrough Offers New Hope For Airport Expansion
