විනිමය අනුපාත වෙනස් වීම නිසා මෑතකදීත් රුපියල් බිලියන 12.6ක පාඩුවක්; ආයතනය බේරාගැනීමේ ඔට්ටුව අනතුරේ.
ආචාර්ය හාන්ස් විජයසූරියගේ ප්‍රතිසංස්කරණ කමිටුව මැද, ගුවන් සේවය ඇතුළතින්ම මතු වූ දැඩි පාලන අර්බුදය.
ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයේ නව සභාපතිවරයා ලෙස දිමාල් අරන්දර පත් කිරීමට රජය ගත් තීරණයට එරෙහිව, ආණ්ඩු පක්ෂයට (JVP) සම්බන්ධ ප්‍රබල වෘත්තීය සමිතියක් වන අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමය (ICEU) සෘජුවම ප්‍රසිද්ධ අභියෝගයක් එල්ල කර තිබේ.
මෙම මතභේදාත්මක පත්වීම හේතුවෙන්, දැනටමත් දැවැන්ත ණය බරකින් මිරිකී පවතින ජාතික ගුවන් සේවය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය කර බේරාගැනීමට රජය ගන්නා උත්සාහයන් මුළුමනින්ම අනතුරේ වැටිය හැකි බව වෘත්තීය සමිති නායකයෝ අනතුරු අඟවති.
කොළඹදී පැවැත්වුණු විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමයේ සභාපති නිසල් අධිකාරී කියා සිටියේ, නව සභාපතිවරයාට එරෙහිව පවතින අතීත දූෂණ චෝදනා සහ අක්‍රමිකතා මෙතෙක් විසඳී නොමැති වටපිටාවක මෙම තීරණය ගෙන ඇති බවයි.
ජනාධිපතිට දුන් වැරදි තොරතුරු සහ බිලියන 631 ක ණය කන්ද
වෘත්තීය සමිති නියෝජිතයන් සැක කරන්නේ, මෙම පත්වීමට අදාළ නිල අනුමැතිය ලබා දීමට පෙර, ඇතැම් පාර්ශවයන් විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත අසම්පූර්ණ හෝ සාවද්‍ය තොරතුරු (Misinformation) සපයා ඇති බවයි. මෙවැනි මතභේදාත්මක චරිත රාජ්‍ය ආයතනවල ඉහළම පුටුවල වාඩි කරවීම හරහා වත්මන් රජයේ දූෂණ විරෝධී ප්‍රතිපත්තිය කෙරෙහි පවතින මහජන විශ්වාසය බිඳවැටෙන බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයේ මූල්‍ය තත්ත්වය මේ වන විටත් පවතින්නේ අතිශය බරපතල අඩියකය. රජයේ නිල දත්තවලට අනුව, 2025 අගෝස්තු මාසය වන විට ගුවන් සේවයේ සමස්ත සමුච්චිත පාඩුව රුපියල් බිලියන 631ක් ඉක්මවා තිබුණි. එමෙන්ම, විදේශ විනිමය උච්චාවචනයන් සහ ඉහළ මූල්‍ය පිරිවැය හේතුවෙන් වත්මන් මුදල් වර්ෂයේ පළමු මාස පහ තුළ පමණක් ගුවන් සමාගම ලැබූ පාඩුව රුපියල් බිලියන 12.6කි.
හාන්ස් විජයසූරියගේ ප්ලෑන සහ ඇතුළත නායකත්වයේ ගැටලුව
ගුවන් සේවය දිගුකාලීනව බේරාගැනීම සඳහා ජ්‍යෙෂ්ඨ ජනාධිපති උපදේශක ආචාර්ය හාන්ස් විජයසූරිය ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් විශේෂ ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ කමිටුවක් රජය විසින් මෑතකදී පත් කරන ලදී. වෘත්තීය සමිති එම කමිටුව සාදරයෙන් පිළිගත්තද, ඔවුන් අවධාරණය කරන්නේ පිටතින් කරන ප්‍රතිසංස්කරණ සාර්ථක වීමට නම්, ආයතනය ඇතුළතින් මෙහෙයවන නායකත්වය (Internal leadership) පිරිසිදු සහ දූෂණයෙන් තොර එකක් විය යුතු බවයි.
ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය මෙතරම් දරුණු ලෙස කඩා වැටීමට ප්‍රධානතම හේතුව අතීතයේ පැවති දුර්වල පාලනය (Weak governance) සහ දූෂණය බව කවුරුත් දන්නා කරුණකි. එබැවින්, චෝදනාවලට ලක්වූ පුද්ගලයෙකුට ආයතනය ඇතුළත දූෂණ විරෝධී වැඩපිළිවෙළක් සාර්ථකව මෙහෙයවිය නොහැකි බව වෘත්තීය සමිති තර්ක කරයි. මෙම පත්වීම සම්බන්ධයෙන් රජය සිය තීරණය නැවත සමාලෝචනය කරන්නේද, නැතහොත් ඉදිරියටම යන්නේද යන්න මත ජාතික ගුවන් සේවයේ ඉදිරි ගමන තීරණය වනු ඇත.
අදහස් සහ යෝජනා :
ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයේ පාලන අර්බුදය විසඳා, ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාවලිය විනිවිදභාවයෙන් යුතුව සිදුකිරීම සඳහා රජය වහාම පහත පියවර ගත යුතුය.
1- 'Independent Vetting and Transparency Committee' (ස්වාධීන පසුබිම් පරීක්ෂණ කමිටුවක් පිහිටුවීම):
වෘත්තීය සමිති මතු කරන චෝදනා විමර්ශනය කිරීම සඳහා ආචාර්ය හාන්ස් විජයසූරිය ගේ කමිටුව යටතේම ක්‍රියාත්මක වන ස්වාධීන පරීක්ෂණ මණ්ඩලයක් වහාම පත් කළ යුතුය. එහිදී නව සභාපතිවරයාගේ අතීත ව්‍යාපාරික හෝ පරිපාලන තීරණ (Past records) පිළිබඳව දින 7ක් ඇතුළත විනිවිද පෙනෙන වාර්තාවක් මහජනතාවට සහ වෘත්තීය සමිති වෙත නිකුත් කළ යුතුය.
2- 'Key Performance Indicators (KPIs) bound Contracts' (කාර්යසාධන ඉලක්ක මත පදනම් වූ ගිවිසුම්):
රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන්හි ඉහළ තනතුරුවලට පත් කරන පුද්ගලයන් සඳහා දේශපාලන හිතවත්කම්වලින් තොර, දැඩි කාර්යසාධන ඉලක්ක (KPIs) සහිත වසරක කෙටි කාලීන ගිවිසුම් හඳුන්වා දිය යුතුය. මාස 6ක් ඇතුළත ආයතනයේ පාඩුව අවම කිරීමට හෝ මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමට අපොහොසත් වුවහොත්, කිසිදු වන්දි ගෙවීමකින් තොරව ඔවුන්ව තනතුරෙන් ඉවත් කිරීමේ නීතිමය ප්‍රතිපාදන තිබිය යුතුය.
3- 'Joint Corporate Governance Board with Unions' (ඒකාබද්ධ ආයතනික පාලන මණ්ඩලයක් හැදීම):
වෘත්තීය සමිති සහ පාලනාධිකාරිය අතර පවතින මෙම ගැටුම නිසා ගුවන් සේවයේ දෛනික මෙහෙයුම් සහ සේවක ඵලදායිතාව අඩාල විය හැක. එය වැළැක්වීම සඳහා, ආයතනයේ ප්‍රධාන මූල්‍ය සහ උපායමාර්ගික තීරණ ගැනීමේදී වෘත්තීය සමිති නියෝජිතයන් ද නිරීක්ෂකයන් ලෙස සහභාගී කරවා ගන්නා "ඒකාබද්ධ ආයතනික පාලන රාමුවක්" (Joint Governance Framework) තාවකාලිකව ස්ථාපිත කළ යුතුය. එමඟින් අභ්‍යන්තර වර්ජන හෝ නොසන්සුන්තා වළක්වා ගත හැක.
(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
Union Revolts Over SriLankan Chairman Amid Corruption Fears
