රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශවල ජනතාවගේ සැබෑ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පහත වැටීමේ අවදානමක්
ජූලි මාසයේ උද්ධමන වේගවත් වීම
කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CCPI) පදනම් කරගත් ලක්ෂ්‍යමය උද්ධමනය 2026 ජූනි මාසයේ පැවැති සියයට 6.8 සිට ජූලි මාසය වන විට සියයට 7.3 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නවතම දත්ත උපුටා දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව නිවේදනය කරයි. මේ අනුව, මහ බැංකුව විසින් අපේක්ෂිත සියයට 5 ක මධ්‍යකාලීන උද්ධමන ඉලක්කය සහ සියයට 7 ක ඉහළ සහන සීමාව ද ජූලි මාසයේදී පසුකර ගොස් ඇත.
මෙම වේගවත් වීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ ආහාර කාණ්ඩයේ පැවැති පදනම් බලපෑම සහ නොආහාර කාණ්ඩයේ නිවාස ගාස්තු සහ උපයෝගිතා ගාස්තු සංශෝධනය වීමයි.
ආහාර, ඉන්ධන සහ නොආහාර කාණ්ඩයේ වෙනස්කම්
එක්සත් ජනපද සහ ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළේ පැන නැගී ඇති තත්ත්වයන් මෙන්ම, ජූනි මාසයේදී සියයට 3.6 ක් ලෙස පැවැති ආහාර උද්ධමනය ජූලි මාසයේදී සියයට 6.3 දක්වා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ. අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍යවල මිල ගණන් ඉහළ යාම සහ සැපයුම් දාමයන්හි සිදුවූ බලපෑම් ඊට මූලික හේතුව වී ඇත.
මීට අමතරව, මැදපෙරදිග පවතින භූ-දේශපාලනික නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර තෙල් වෙළඳපොළේ ඇති වූ අස්ථාවරත්වය මත දේශීය ඉන්ධන මිල ගණන් ද ඉහළ දැමීමට සිදු විය. එහි සෘජු බලපෑම ප්‍රවාහන පිරිවැය සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය කෙරෙහි එල්ල වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, නොආහාර කාණ්ඩයේ උද්ධමනය ජූනි මාසයේ පැවැති සියයට 8.4 සිට ජූලි මාසයේදී සියයට 7.8 දක්වා තරමක අඩුවීමක් පෙන්නුම් කළද, නිවාස කුලී සහ අනෙකුත් නගර සභා/උපයෝගිතා ගාස්තු වෙනස්වීම් හේතුවෙන් සමස්ත ජීවන පිරිවැය තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතී. වාෂ්පශීලී ආහාර සහ බලශක්ති මිල ගණන් හැර වෙනස් වන මූලික උද්ධමනය ද ජූනි මාසයේ පැවැති සියයට 4.0 සිට ජූලි මාසයේදී සියයට 4.4 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
ජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සහ මහ බැංකු පුරෝකථන
මෙම මිල ඉහළ යාම හමුවේ ස්ථාවර වේතන ලබන රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයින්ගේ සැබෑ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පහත වැටීමේ තර්ජනයකට ලක්ව ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. පසුගිය කාලසීමාව තුළ ලබාදුන් වේතන වර්ධනයන්ට වඩා උද්ධමන වේගය ඉහළ යාම පාරිභෝගිකයින්ගේ දෛනික අයවැයට සෘජු බලපෑමක් එල්ල කර ඇත.
කෙටිකාලීනව උද්ධමනය සියයට 5 සීමාවට වඩා ඉහළින් පැවතිය හැකි වුවද, මධ්‍යකාලීනව එය නැවතත් අපේක්ෂිත ඉලක්කගත මට්ටම වෙත ළඟා වනු ඇති බව මහ බැංකුව අපේක්ෂා කරයි. පසුගිය කාලයේ ක්‍රියාත්මක කරන ලද මුදල් ප්‍රතිපත්ති තද කිරීමේ පියවර සහ ඉලක්කගත ප්‍රතිපත්ති මගින් ඉල්ලුම් පාර්ශවයේ පීඩනයන් පාලනය කරමින් මිල ස්ථාවරත්වය තහවුරු කිරීමට ඉදිරියේදී පියවර ගැනෙනු ඇත.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
Food Price Explosion Pushes Sri Lanka's Inflation Beyond Danger Zone
