මරණ 784ක බරපතළ හෙළිදරව්ව
ශ්‍රී ලංකාවේ වන අලි සංහතිය පෙර නොවූ විරූ මහා විනාශයකට මුහුණ දී සිටින බව තහවුරු කරමින්, 2023 වසරේ සිට මේ දක්වා වන අලි 784 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇතැයි පරිසර අමාත්‍ය වෛද්‍ය ධම්මික පටබැඳි පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය කළේය.
එම මරණ අතරින් වැඩිම සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වන්නේ වෙඩි තැබීම් හේතුවෙනි. එම ප්‍රමාණය 303කි. ඊට අමතරව නීතිවිරෝධී විදුලි සැර වැදීමෙන් සතුන් 229ක්, හක්කපටස් මගින් 193ක් සහ දුම්රියේ ගැටීමෙන් සතුන් 59ක් ඛේදජනක ලෙස මියගොස් තිබේ.
කාවන්තිස්ස ඇතාගේ මරණය සහ පාර්ලිමේන්තු ප්‍රශ්න කිරීම්
ගල්ගමුව සියඹලන්ගමුව ප්‍රදේශයේ සැරිසැරූ කාවන්තිස්ස හස්තියා ඔක්තෝබර් 16 වනදා අභාවයට පත්වීමත් සමඟ, එම සත්වයාට ලබාදුන් ප්‍රතිකාර පිළිබඳව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රශ්න කළේය.
ප්‍රතිකාර සඳහා නවීන රසායනාගාර පහසුකම්, හමුදා සහාය හෝ විදෙස් විශේෂඥ දැනුම ලබානොගත්තේ මන්දැයි විමසූ විපක්ෂ නායකවරයා, මෙය මනුෂ්‍ය නොසැලකිල්ල මත සිදුවූ ඝාතනයක් ලෙස පිළිගන්නේදැයි රජයෙන් ප්‍රශ්න කර සිටියේය.
ලංකාවේ දිගම දළ හිමි 'මහාසේන්' හස්තියාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට කඩිනම් වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසත්, ඉන්දියාව සහ අප්‍රිකානු රටවල මෙන් වන අලි ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්ම කැපවූ විශේෂ කාර්යසාධක බලකායක් පිහිටුවන ලෙසත් ඔහු යෝජනා කළේය.
අමාත්‍යවරයාගේ පිළිතුර සහ නව රෝහල් ව්‍යාපෘතිය
විපක්ෂ නායකවරයාගේ චෝදනාවලට ප්‍රතිචාර දක්වමින් පරිසර අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේ සැප්තැම්බර් 23 වනදා අසනීප තත්ත්වය වාර්තා වූ වහාම පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායම් මැදිහත් වූ බවයි. නිර්වින්දනය කර ලබාගත් සාම්පල පරීක්ෂා කර තුවාල සුවකිරීමට පියවර ගත් බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
කෙසේ වෙතත්, ඔක්තෝබර් මුල් සතියේ වැළඳුනු දරුණු පාචන තත්ත්වය හමුවේ සත්වයා ආහාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බවත්, දැඩි වෛද්‍ය උත්සාහයන් මධ්‍යයේ වුවද සත්වයා මියගිය බවත් අමාත්‍යවරයා විස්තර කළේය.
පවතින රජය වගා ආරක්ෂාවට ගිනිඅවි බෙදාහැර නොමැති බවත්, සතුන්ට හානි සිදුවන්නේ නීතිවිරෝධී ගිනිඅවිවලින් බවත් අමාත්‍යවරයා කීය. අනුරාධපුර උළුක්කුලම ප්‍රදේශයේ ඉදිවන වනජීවී රෝහල සහ ජංගම සායන රථවල වැඩ අවසන් වෙමින් පවතින බව පෙන්වා දුන් ඔහු, යම් අතපසුවීමක් සිදුව ඇත්නම් එහි වගකීම භාරගැනීමට සූදානම් බව ප්‍රකාශ කළේය.
ත්‍රිවිධ විමර්ශන සහ ජනාධිපති විශේෂ කමිටුව
කාවන්තිස්ස ඇතාගේ අභාවය සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන පරීක්ෂණ තුනක් ක්‍රියාත්මක වන බව කැබිනට් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස තහවුරු කළේය. වලාන දූෂණ මර්දන ප්‍රහාරක බලකාය විසින් ගිනිඅවි සහ ජීව උණ්ඩ සමග සැකකරුවන් දෙදෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇත.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) මෙන්ම වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරිබාහිර විද්වතුන්ගෙන් යුත් කමිටුවක් අභ්‍යන්තර පරීක්ෂණ මෙහෙයවයි. පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පශු වෛද්‍ය පීඨයට අධිකරණයෙන් පවරා තිබේ.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් හිටපු අමාත්‍යාංශ ලේකම් ඒ.එච්. සරත් විජේසිංහගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් හය පුද්ගල විශේෂඥ කමිටුවක් පත් කර ඇති අතර, දින 30ක් තුළ වාර්තාවක් කැඳවා ඇත. වන අලි සුබසාධනය සඳහා සම්මත මෙහෙයුම් පටිපාටියක් (SOP) සම්පාදනය කිරීම එම කමිටුවේ ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයයි.
විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:
784 elephants killed since 2023 - The Morning
Multiple probes into 'Kavantissa's death - The Morning